профессионал режиссура санъатининг вужудга келиши

DOC 127.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1684051146.doc профессионал режиссура санъатининг вужудга келиши режа: 1. драматургия 2. рус театри тарихи 3. буюк француз режиссёрлари ҳозирги замон режиссурасининг асосий элементлари илк театрчилик ҳаракати билан бир вақтда вужудга келган. қадимларданоқ театр ташкилотчилари, томошани бошқарувчилар, спектакль муаллифлари- драматургларнинг ўзлари бўлган. кейинчалик драматургия ва актёрлик саньати хамда режиссура билан шекспир, мольер, вольтер, бернард шоу каби буюк алломалар шуғулланганлар. жумладан улуғ немис шоири ва драматург и.в.гёте театр санъати назариясири ривожига катта хиссақўшган. дени дидронинг "актёр касби парадокси", ж. б. мольернинг "версаль экспроми", вольтер ва риккобннинг "хатлари”, и.в. гётенинг "вильгельм мейстср", лессингнинг "гамбург драматургияси" каби қатор — қатор асарлар бунга ёрқин мисол бўла олади. бу мутафаккирлар ўз асарларида театр санъатини қандай йўллар билан ривожлантириш муаммосини назарий ва амалий жиҳатдан ҳар томонлама муҳокама этиш билан бир қаторда, режиссура санъати ахамияти ҳам атрофлича баён этиб кетганлар. xix асрнинг охирларигача режиссёр вазифасини кўпинча драматургларнинг ўзлари, ёки тажрибали актёрлар саҳна қонунларини унча-мунча билган баьзи кишилар бажариб келган. …
2
ш ясади. булардан сўнг москва шахрида ижод қилган вахтангов, мейерхольд, таиров каби улуғ алломалар режиссура касбини юксак саньат даражасига кўтардилар. германиядаги герцог мейнинген труппасига раҳбарлик қилган людвиг кронек театр санъатида янги бир йўл яратди. у режиссёр сифатида фақат ташкилотчи бўлиб қолмай, спектаклнинг таркибий қисми бўлган сахна безаги, декорация, либос ва бутафориялардан кенг ва ўринли фойдаланди, саҳнавий ансанбл масаласига катта эътибор берди. театр тарихида "мейнингенчилар" деб ном олган бу машҳур театр жамоаси, ўз труппасида атоқли актёрлари бўлмаса ҳам, бадиий баркамол спектакллари билан томошабинларни лол қолдира олди. бунинг асосий боиси — спектаклларнинг мустаҳкам актёрлар ансамбли ижро қилгани ва персонажларнинг томоша жараёнида якдил бўлиб жипслашганлигида эди. улар яратган "мария стюарт", "шейлок", "орлеан қизи", "вильгельм телль", "қароқчилар", "гамлет", "қийиқ қизнинг қуйилиши", "ромео ва жулъетта", "қонли тўй" каби бир қатор машҳур спектаклларда тарихий ва бадиий хақиқатлар юксак маҳорат билан акс эттирилган бўлиб, айниқса, саҳна безаклари, либослар, бутафориялар, тарихий жойлар ифодаси, миллий урф-одатлар шу қадар бадиий …
3
и. профессионал режиссура бу давр учун улкан янгиликлардан бири эди. саҳнадаги ҳақиқий қулф-калитлар, улкан дарвозаларнинг очилиб-ёпилгандаги шовқин, харакатларнинг мусиқа ҳамоҳанглиги томошбинларда налоҳида бир хаяжонли рух бахш этса, жанговар жисмлар, қилич, қалқон ва найзалар томошабин қалбини ҳаяжонга солиб, жанговарлик ва қахрамонлик туйғуларини берарди. спектаклдаги тарихий аниқлик ҳаётий хомашёларнинг бўрттириб кўрсатлиши, тарихий-этнографик ҳақиқатни саҳнавий бадиий хақиқатга айлантира олиши режиссура қудратини намоён қиларди. кронек ва унинг театри кашф этган инқилобий воситалар ёрдамида сахнада жонли ҳарактерлар яратилди. давр руҳини бунёд этган пьеса муҳити атмосфераси топилди, спектаклнинг ҳиссий нафаси ва нафосати кашф қилинди. бу — театр саньати тарихида чикакам интеллектуал бурилиш– бадииёй кашфиёт эди. шунинг учун кронекнинг профессионал режиссёраси чуқур ўрганиш зарур бўлган ва ўз ахамиятини ҳеч қачон йўқотмайдиган муҳим манбаъ бўлиб қолади. мененгенчилар, театр тарихида биринчилардан бўлиб оммавий саҳналарни яратиш асоси ва йўналишини кашф этди. бугина эмас, людвиг кронек саҳналарни воқеалар силсиласига ажратиш, уларнинг бир-бирига хос мазмуний ва талқиний изчиллигини топиш, хатто ҳар бир …
4
шқари сурбет ингилиз элчилари кириб келишади. ғолибларнинг тахқирлашини ва баланд парвоз сўзларини совуққонлик билан тинглаш мумкин эмас. элчилар бояқиш қирол, шаьнига номуносиб, камситадиган фармон берганда, фармонини бажаришга шайланган мулозим одоб, қоидаларга риоя қилиб, таъзим бажо келгирмоқчи бўлади. лекин таъзим қилаётиб, тўхтаб қолади, ерга қараб кўзига ёш оладида, одоб қоидасини унутиб, ҳамманинг олдида йиғлаб юбормаслик учун, югуриб чиқиб кетади. у билан бирга томоша зали ҳам йиғлайди, режиссёр ўйлаб топган воқеа- содир бўлган даврнинг моҳиятини очиб, томошабинда катта таасурот қолдиради. модомики шундоқ экан, бўлажак режиссёрнинг энг муҳим вазифаларидан бири буюк кашфиётчи режиссёр людвиг кронек ижодини мукаммал ўзлаштириб, унинг оқу-қорасини ажратиб олишликдан иборатдир. чунки кронек режиссураси к.с. станиславский ижоди шаклланишида янги, муҳим бир давр бўлиб ҳизмат қилган эди. людвиг кронек театрда ижрочилар ансамблини вужудга келтирилиши, труппанинг ҳамма аъзолари спектакл яратиш жараёнида фаол қатнашишлари зарур эканлигининг исботи эди. режиссёр барча актёрларни пьеса билан чуқур танишиб чиқишга, уни идрок этишга, пьесада кўтарилган муаммолар талқинига ўз …
5
этилиши ҳам кронекнинг кашфиётларидандир. ана шундай қатор-қатор кашфиётлар эгаси ва истеьдодли режиссёр эканлиги туфайли, у труппанинг якка хоқимига айланди, режиссёр театрнинг бадиий хукмрони бўлиши зарур эканини исбот этди. мейниигенчиларнинг европа ва россияга қилган гастроллари эса театр оламида мутлақо янги оқим, профессионал режиссура пайдо этилтанлигини намойиш қилди ва театр саньати оламида ўзига хос ўзгариш ясади. ғарбий европадаги мейнингенчилар тасирда германияда яна бир режиссёр — макс рейнxардт, англияда — гордон крег францияда – андре антуанлар санъатини янада юқори босқичларга кўтарди. бу режиссёрлар театр санъатида ўз пайт унинг кашфиётчилари эдилар. улар кронекнинг натурализмга берилиб кетган талкин услубига қаpши чиқдилар. маълумки, мейнингенчилар театри ва кронек режисурасида маиший, натуралистик ҳақиқатларга катта ўрин берилган бўлиб, актёрларнинг ижодий мустақиллиги поймол этилар, улар режиссёр чизиб берган чизиқдан чиқишга ҳаққи йўқ эди. к.с.станиславский таъкидлаганидек "режиссёр кўп нарсанинг уддасидан чиқса ҳам, якка хоким эмас, асосий иш актёрлар қўлида, режиссёрлар уларга ёрдам бериши, йўл-йўриқ кўрсатиши керак", кронек эса актёрларга дахшат солиб …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "профессионал режиссура санъатининг вужудга келиши"

1684051146.doc профессионал режиссура санъатининг вужудга келиши режа: 1. драматургия 2. рус театри тарихи 3. буюк француз режиссёрлари ҳозирги замон режиссурасининг асосий элементлари илк театрчилик ҳаракати билан бир вақтда вужудга келган. қадимларданоқ театр ташкилотчилари, томошани бошқарувчилар, спектакль муаллифлари- драматургларнинг ўзлари бўлган. кейинчалик драматургия ва актёрлик саньати хамда режиссура билан шекспир, мольер, вольтер, бернард шоу каби буюк алломалар шуғулланганлар. жумладан улуғ немис шоири ва драматург и.в.гёте театр санъати назариясири ривожига катта хиссақўшган. дени дидронинг "актёр касби парадокси", ж. б. мольернинг "версаль экспроми", вольтер ва риккобннинг "хатлари”, и.в. гётенинг "вильгельм мейстср", лессингнинг "гамбург драматургияси" каби қатор — қатор а...

DOC format, 127.0 KB. To download "профессионал режиссура санъатининг вужудга келиши", click the Telegram button on the left.