спектакл устида ишлашнинг дастлабки жараёни

DOC 439.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1683712588.doc спектакл устида ишлашнинг дастлабки жараёни режа: 1. бўлажак спектакл хусусида режиссёрнинг ўй-фикрлари, нияти 2. пиеса ва спектаклнинг жанри 3. мазмун, шакл ва маҳорат 4. режиссёрлик санъатида мода ва янгилик 5. маҳоратнинг шартлилик ва хақийқийга монандлиги 6. актёрнинг ижрочилик услуби –режиссёр ниятининг технологик муаммосидир 7. спектаклнинг ташқи безаги 8. режиссёр ва актёр 9. режиссёрнинг мизансаҳна устида ишлаши 10. ижодий тўсиқларни бартараф этиш 11. режиссёрнинг актёр билан ишлаши 12. актёрнинг саҳнавий фаолияти 13. режиссёр топшириғини амалга оширувчи қурол - ҳаракатдир бўлажак спектакл хусусида режиссёрнинг ўй-фикрлари, нияти (замысел) ҳар қандай бадиий ижоднинг асосий мақсади, бўлажак асар тўғрисидаги ниятни рўёбга чиқаришдан иборатдир. бу фикр режиссёрга ҳам таъллуқлидир. аммо театр мураккаб санъат тури бўлиб, режиссёрлик нияти, (бошқача қилиб айтганда режиссёрлик режаси) кўп қиррали соҳаларни спектакль яратиш учун бирлаштириши керак. режиссёр нияти деганимизда: а. пъесанинг ғоявий талқини, б) ҳар бир қахрамоннинг тавсифи; в) мазкур спектаклда актёр ижросининг хусусияти, жанри ва усулини аниқлаш; г). спектаклнинг темпо-ритм …
2
оматлари, мусиқий товушлар, қахрамонларнинг ўз-аро муносабатларидаги баъзи жиҳатлар аста-секин тасаввурда пайдо бўла бошлайди. асарнинг маром ва сурати гавдаланади. вақт ўтиши билан режиссёр ниятида акс этган лавҳалар режиссёр тасаввурида ёрқинроқ намоён бўла боради. к. паустовский ниятни чақмоққа қиёслайди.ер сатхи узра электр кучлари бир неча кун давомида тўплана бошлайди.бу кучлар тобора жипслаша бориб,момақалдироқ келтириб чиқарувчи қуюқ булутлар хосил бўлади.ана шу булутларнинг қудрати чақмоқ шаклида намоён бўлади.агар табиатнинг бу ҳолатини режиссёр санъатига қиёслайдиган бўлсак, кўп йиллик кузатишлар,хис-ҳаяжон фикрлар,ғоялар йиғиндиси ўлароқ чақмоқ-уруғ.режиссёр онгида туғилади.шу тариқа мағизуруг-чақмоқ,бўлажак спектаклнинг қиёсий ечимини белгилайди.лекин бу уруғ ўз-ўзидан эмас,балким режиссёр қаршисида “шу спектаклни нима мақсадда саҳналаштириш керак”деган савол кўндаланг бўлганидагина вужудга келади.яъни режиссёрнинг олий мақсади нималардан иборат деган саволга жавоб топишликдан бошланади.шу спектаклни саҳналиштириш орқали тамошабин қалбида қандай хисиётларни қўзғатмоқчи,томошабинга нима демоқчи?томошабин онгига қандай воситалар ёрдамида таъсир ўтқазмоқчи? режиссёрлик нияти ва талқини тўғрисида сўз юритар эканмиз шу ўринда вл. и немирович-данченконинг “уч турдаги хақиқат” деган машҳур атамасини эслаб ўтишлик …
3
иқатни ўзини эмас балки кутилаётган, орзу қилинган, тасаввурда яратиладиган воқеликни акс этдирмоғи лозимлигини назарда тутган. театр хақиқати учта омил таъсирида даставвал режиссёр тасаввурида гавдаланади. бу омиллар қуйидагилар: 1.пиесанинг шакли ва мазмунидан келиб чиқадиган хусусиятлари. 2.пиеса саҳналаштираётган даврдаги тарихий жамиятдаги вазият. 3мазкур асарни саҳналаштирмоқчи бўлган ижодий жамоадаги муҳит ва шароит. (бунда жамоанинг ижодий қарашлари, анъаналари, ёши, профессионал лаёқати ва маҳорати назарда тутилади) бир сўз билан айтганда режиссёр пъесанинг моҳияти, замон нафаси ва ижодий жамоа имкониятларини сезиши керак. шуни алоҳида таъкидлаш жоизким санаб ўтилган учта омиллар ичида энг муҳими пъесадир. агар ижодий жамоа ва режиссёр пиесанинг бадиий ғояси билан қизиқмаса, уни инкор этса, саҳналаштирилган асар муваффаққият қозона олмайди. режиссёрлик ечим, унинг бетакрор шаклу-шамойили,айни пиесага хос бўлган хусусиятлар ва жиҳатлардан келиб чиқилиши керак.бу ерда асарнинг мавзуси,ғоявий йўналиши,уни қурилиши,жанри,воқелар кечиши жараёнидаги маром ва сурати,тилнинг ўзига хослиги муҳим аҳамият касб этади.агар пъесанинг шакли асардан ҳоли ўйлаб топилса-ю,спектаклга ёпиштирилса,ундан бирон натижали асар кутиш мумкин эмас.бу ўринда …
4
ёнида қизиқиш тобора ортаборади ва саҳналаштирувчининг фикризикрини банд этиб қуяди. яна муҳим бир масала: режиссёр ҳечқачон хаётдан узилиб орқада қолиб кетмаслиги, аксинча ҳар сония, у билан қизиқиши, одамлар билина бирга нафас олиши, унинг шодлигу қағуларини барча билан бирга баҳам кўра билиши керак. ана шу ҳаётнинг муҳим жихатларни акс этирган асарга чуқурроқ кириб боришга, шу ҳаётнинг оғриқли нуқталарини бадиий акс этдириш шакли тўғрисида ўйлаши, тафаккур қилиши зарур. режиссёр пъеса тўғрисида ўйлар экан, унга фақат профессионал сифатида ёндашиб, фақат эстетик жиҳатларини изласа асарнинг саҳнавий ва ҳаётий бирлиги амалга ошмайди. асар билан танишилар экан, биринчи навбатда унга хаётий позициядан ёндошмоқлик даркор. аввало хаётий ҳақиқат,сўнгра театр ҳақиқати.бунинг учун эса режиссёр ҳаётни яхши билиши шарт.фақат ҳаётни яхши билган режиссёргина пъесанинг ижобий ва салбий томонларини кўра олади.ҳаётий хақиқатга тўғри келиш-келмаслиги тўғрисида фикр юритаолади. пиеса ва спектаклнинг жанри ҳар қандай пъесанинг энг муҳим жиҳатларидан бири унинг жанр нуқтаи назаридан ўзига хослигидир. пъесанинг жанри, спектакль жанрида ҳам акс …
5
кейин раҳмимиз келади, бора-бора унга ҳамдард бўлабошлаймиз, ачинамиз, унинг ноиложлигидан ўксинамиз. кейинчалик у бизни кулдиради. хурсанд бўламиз. бу ўша асар муаллифининг ҳар бир ходисага турли нуқталардан қарашига, баҳо беришига ва охир-оқибат ижодкорнинг ижодий салоҳиятига боғлиқдир. лекин асарнинг маълум бир жойи кулгили, иккинчи жойи қахрли, учинчи бир жойи ачинарли бўлсачи? бундай вазиятда нима қилиш керак? турган гап,ҳаётнинг турли қирраларини тўлалигича мукаммал в аниқ акс этдиришни кўзлаган асар,унинг ҳаракати ва шиддатини тўлалигича очиб беришликни ўз олдига мақсад қилиб қўйган бўлса-да, пъесада жанр софлиги қиёмига етказилмаган.бундай асарнинг жанрий тавсифи ҳаётнинг ўзи каби мураккаб ва жумбоқлидир.айнан шундай асар устида ишлаш жараёнида, муаллиф муносабати кўпроқ қайси томонга ён босишини аниқлаш зарур.фақат тўғри хулоса чиқариш орқалигина”фалон асарда, фалон жанр устивор экан”деяоламиз.модомики кўпчилик пъесаларда жанрий софлик қоидалари бузилган экан,режиссёрнинг зиммасига ана шу жанрлар ҳилма-хиллигини тиклаш вазифаси юкланади.бунинг учун эса режиссёр,муаллиф кўнглидан ўтқазган барча ҳолатларни ҳис қилиши,сезиши ўша ҳаёт нафаси билан нафас ола билиши лозим. шакл ҳамиша мазмунга …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "спектакл устида ишлашнинг дастлабки жараёни"

1683712588.doc спектакл устида ишлашнинг дастлабки жараёни режа: 1. бўлажак спектакл хусусида режиссёрнинг ўй-фикрлари, нияти 2. пиеса ва спектаклнинг жанри 3. мазмун, шакл ва маҳорат 4. режиссёрлик санъатида мода ва янгилик 5. маҳоратнинг шартлилик ва хақийқийга монандлиги 6. актёрнинг ижрочилик услуби –режиссёр ниятининг технологик муаммосидир 7. спектаклнинг ташқи безаги 8. режиссёр ва актёр 9. режиссёрнинг мизансаҳна устида ишлаши 10. ижодий тўсиқларни бартараф этиш 11. режиссёрнинг актёр билан ишлаши 12. актёрнинг саҳнавий фаолияти 13. режиссёр топшириғини амалга оширувчи қурол - ҳаракатдир бўлажак спектакл хусусида режиссёрнинг ўй-фикрлари, нияти (замысел) ҳар қандай бадиий ижоднинг асосий мақсади, бўлажак асар тўғрисидаги ниятни рўёбга чиқаришдан иборатдир. бу фикр режиссёрга ҳам та...

DOC format, 439.0 KB. To download "спектакл устида ишлашнинг дастлабки жараёни", click the Telegram button on the left.