badiiy asar ustida ishlash jarayoni

DOCX 11 pages 26.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.6 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: badiiy asar ustida ishlash jarayoni reja: 1.badiiy asarni o’qishga tayyorgarlik. 2.asar mazmuni bilan birinchi tanishtirish. 3.asar mazmunini tahlil qilish. badiiy asar ustida ishlash va uning asosiy bosqichlarini belgilashda o’qituvchi sinfda o’qish darslarnning ta’lim-tarbiyaviy vazifalariga, san’at asari sifatida badiiy asarning o’ziga xos: xususiyatlariga va knchik yoshdagi o’quvchilarning yoshlariga mos ravishda badiiy asarni idrok etish xususiyatlariga amal qiladi. badiiy asarda barcha komponentlar (g’oyaviy asos, kompozitsiya, syujet, tasviriy vositalar) o’zaro bog’langan bo’ladi. asarda obraz rivojlanib boradi. asarning syujet chizigi bilan bog’liq. ravishda obrazning yangi-yangi tomonlari ochila boradi. bu xususiyatlar asar ustida ishlashda uni yaxlit o’qishni, idrok etishni, ya’ni sintez qilishni talab etadi. asar boshidan oxirigacha o’qilgandan so’ng analiz qilinadi, so’ng yana yuqori sifatli sintezga o’tiladi. shunday qilib, asar ustida ishlash yo’lini umumlashtirib ifodalaganda, quyidagicha bo’ladi: birinchi sintez-analiz, ikkinchi sintez. shularga asoslangan holda, badiiy asar ustida ishlash uch asosiy bosqichga bo’linadi: b i r i n ch i b o s q i …

2 / 11

ni ishtirok etuvchi shaxslarning muhim xususiyatlarini umumlashtirish, qahramonlarni taqqoslash va baholash, asarning g’oyaviy yo’nalishini aniqlash, badiiy asarni hayotni bilish manbai va san’at asari sifatida baholash (qanday yangilikni bilib oldik asar nimaga o’rgatadi, muallif o’z fikri va taassurotlarini o’quvchiga qanday qilib aniq va ravshan, ta’sirli tarzda yetkazadi va h.k.)dan iboratdir. badiiy asarni idrok etishdan oldin tayyorgarlik ishlari bajariladi, ikkinchi sintezdan so’ng esa o’qilgan asarga bog’liq holda ijodiy xarakterdagi ishlar o’tkaziladi. o’qishga tayyorlash va asar ustidagi yakunlovchi ishlari o’quvchilarning hayotiy tajribasi bilan bog’lash va bolalarning atrof muhit haqidagi bilimlarini aniqlash, fikr-mulohazalarini chuqurlashtirish zarur. agar badiiy asar maqsadga muvofiq tahlil qilinsa, bolalar faollashadi, chunki o’quvchi uchun badiiy asar analizi ijodiy o’quvchilar asar mazmunini to’g’ri idrok etishlari uchun hayot haqida ma’lum tasavvurga bog’liq. haqida ma’lum darajada aniq bilimga ega bo’lishlari zarur. bu xulosa ko’pgina tadqiqotlar natijasida aniqlanib, maktab tajribasida tasdiqdan o’tgan. agar o’quvchilarda bunday bilim etarli bo’lmasa, asarni o’qishdan oldin bolalar tasavvurini boyitish va …

3 / 11

o’quvchilarni asarni emotsional idrok etishga tayyorlash; g) asar mazmunini tushunishga xalal beradigan so’zlarning leksik ma’nosini tushuntirishdan iboratdir. asarni o’qishdan oldin tayyorgarlik mashqlarini o’tkazish-o’tkazmaslik masalasini asarning mazmuni va o’quvchilarning umumiy saviyasini hisobga olib, o’qituvchi hal qiladi. tayyorgarlik ishlarini tashkil etish shakllari xilma-xildir. ulardan qaysi shaklini qo’llash asarning g’oyaviy-mavzu asosiga, o’quvchilarda aniq bilim bor-yo’qligi, maktabning moddiy bazasi va boshqa qator xususiy ishlarga bog’liq. maktab tajribasida tayyorgarlik ishlarining didaktik shakllaridan ekskursiya, filmlar ko’rsatish, o’qituvchi hikoyasi, suhbat keng qo’llanadi. ekskursiya. tabiat tasviri haqidagi asarlarni o’qishdan oldin tabiatga ekskursiya qilish o’quvchilar bilimini chuqurlashtiradi, ularda tabiat hodisalarini kuzatish va aniq tasvirlash ko’nikmalarini shakllantiradi. ekskursiya orqali bolalarda tabiatni sevishga, unga ehtiyotkorlik bnlan munosabatda bo’lishga zamin yaratiladi. sinfdan sinfga ko’chish bilan yozuvchi hayoti va ijodi haqidagi bolalar bilimi chuqurlashtira boriladi. asar muallifi bilan tanishtirishga qo’yilgan talablar o’sa boradi. o’qituvchi, epizodik ma’lumot berishdan, yozuvchi hayoti bilan to’liqroq tanishtirishga o’tadi. bunda kichik maktab yoshidagi o’quvchilarning yoshiga mos imkoniyatlarni, ular yozuvchi …

4 / 11

arni yaxlit idrok qilish maqsadida magnitofon lentasiga yozuvdan, filmdan foydalanish ham mumkin. ba’zi matnlarni musiqa sadosi ostida ifodali o’qib berish dam maqsadga muvofiq. bu asarning ta’sirini kuchaytiradi, o’quvchilarning estetik tomondan rivojlanishiga imkon beradi. asar birinchi marta o’qilgandan so’ng o’tkaziladigan suhbat, birinchidan, o’quvchilarga qanday ta’sir etganini bilish, ikkinchidan, bolalarni matnni tahlil qilishga qiziqtirish bilan darsda faol ishlashga sharoit yaratish maqsadini ko’zda tutadi. tahlil jarayonida matn ustida ishlashning quyidagi turlaridan foydalaniladi: tanlab o’ q i sh. bunda o’quvchi matnning berilgan vazifaga mos qismini o’qiydi. vazifa asarning faktik mazmunini oydinlashtirish, sabab-natija bog’lanishini belgilash, badiiy xususiyatlarini ochish, o’qilgan matnga o’z shaxsiy munosabatini ifodalashdan iborat bo’lishi mumkin. matn ustida ishlashda keng tarqalgan ish turlaridan biri berilgan savolga o’z so’zi bilan javob berishdir. mashqning bu turi o’quvchilarda o’qilganlar yuzasidan muhokama yuritish ko’nikmasini o’stirishga, qatnashuvchi shaxslarni baholashga, muallif tasvirlagan hayotiy lavhalar bilan asar g’oyasi o’rtasidagi bog’lanishni aniqlashga imkon beradi. matnni tasvirlash matn ustida ishlashda katta ahamiyatga ega …

5 / 11

da foydali vositalardan biri hisoblanadi. tasvirlashdan o’qituvchi turli maqsadlarda, chunonchi, reja tuzishga asos sifatida, qayta hikoyalashga tayyorlash, voqea yuz bergan sharoitni aniqlash maqsadida foydalanishi mumkin. tasvirlashdan mustaqil ish sifatida ham foylalaniladi: o’qituvchi matnning ma’lum qismidan o’quvchilarga juda ma’qul bo’lgan-manzarani so’z bilan yoki grafik tasvirlashni va unga muallif so’zini tanlashni topshiradi. o’quvchilar qayta hikoyalashdan oldin so’z bilan tasvirlash uchun matnni o’qiydilar, nisbiy tugallangan qismlarni ajratadilar, lavhalarni tartib bilan tasvirlaydilar. bu muallif nima haqida yozganini ko’z oldiga keltirishga imkon beradi. shundan keyin matnni qayta hikoyalash uchun leksik-stilistik tayyorgarlik o’tkaziladi. matnni tasvirlashga o’rgatishni kitobda berilgan rasmni matnning shu rasmga mos qismiga taqqoslashdan boshlash maqsadga muvofiqdir. bunda o’quvchilar yozuvchi tasvirlagan qahramondagi yoki tabiatdagi xarakterli tomonlarni rassom rasmda ko’rsata olganiga ishonch hosil qiladilar. so’z bilan tasvirlash qayta hikoyalashga aylanib qolmasligi zarur. buning uchun muallif matnini leksik-stilistik tomondan tahlil qilish manzarani tasvirlashda so’zni aniq tanlashga yordam beradi. tahlil jarayonida o’qituvchi o’quvchilar e’tiborini muallif ishlatgan so’z va …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy asar ustida ishlash jarayoni"

mavzu: badiiy asar ustida ishlash jarayoni reja: 1.badiiy asarni o’qishga tayyorgarlik. 2.asar mazmuni bilan birinchi tanishtirish. 3.asar mazmunini tahlil qilish. badiiy asar ustida ishlash va uning asosiy bosqichlarini belgilashda o’qituvchi sinfda o’qish darslarnning ta’lim-tarbiyaviy vazifalariga, san’at asari sifatida badiiy asarning o’ziga xos: xususiyatlariga va knchik yoshdagi o’quvchilarning yoshlariga mos ravishda badiiy asarni idrok etish xususiyatlariga amal qiladi. badiiy asarda barcha komponentlar (g’oyaviy asos, kompozitsiya, syujet, tasviriy vositalar) o’zaro bog’langan bo’ladi. asarda obraz rivojlanib boradi. asarning syujet chizigi bilan bog’liq. ravishda obrazning yangi-yangi tomonlari ochila boradi. bu xususiyatlar asar ustida ishlashda uni yaxlit o’qishni, idrok etishn...

This file contains 11 pages in DOCX format (26.6 KB). To download "badiiy asar ustida ishlash jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy asar ustida ishlash jar… DOCX 11 pages Free download Telegram