muskullar haqida ta’limot umumiy ma’lumotlar

DOC 609.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1480788511_66308.doc muskullar haqida ta’limot umumiy ma’lumotlar reja: 1. muskullar fiziologiyasi 2. tana skeleti 3. umurtqalar 4. qovurg‘alar 5. tana suyaklarining birlashuvi 6. qovurg‘alarning umurtqalar va to‘sh suyagi bilan qo‘shilishi 7. ko‘krak qafasi 8. tana muskullari odam organizmida uch xil muskul mavjud: 1) skelet yoki ixtiyoriy qisqaruvchan muskul bo‘lib, mikroskop ostida uning tolalari ko‘ndalang-targ‘il ko‘rinadi. shuning uchun skelet muskullari ko‘ndalang-targ‘il muskullar deb ataladi; 2) yurak muskullari garchand ko‘ndalang-targ‘il muskuldan tuzilgan bo‘lsa-da, ixtiyorsiz qisqaradi; 3) silliq yoki ixtiyorsiz qisqaruvchan muskullar ichki a’zo va tomirlar devorida joylashgan. skelet muskullari harakat organlari sistemasi orasida o‘zining qisqaruvchan xususiyati bilan muhim vazifani bajaradi. muskullar nerv tolalari orqali markaziy nerv sistemasidan keladigan impulslar ta’sirida qisqarganda, gavdada turli harakatlar vujudga keladi. odatda, skelet muskullari odam ixtiyoriga monand qisqaradi. skelet muskullari o‘rta yashar odamda gavda og‘irligining 40 foizini, yosh organizmda esa 20–25 foizni tashkil etadi. sport bilan shug‘ullanuvchilarda esa muskullarning umumiy og‘irligi gavdaga nisbatan 50 foizgacha yetadi. yosh ulg‘aygan …

imi; 7–m. extensor digitorum; 8–m. flexor carpi ulnaris; 9–m. anconeus; 10–m. rectus abdominis; 11–m. ofliquus externus abdominis; 12–pyramidalis; 13–m. iliopsoas; 14–tensor fasciae latae; 15–m. pectineus; 16–m. abductor longus; 17–m. sartorius; 18–m. gracilis; 19–m. rectus femoris; 20–m. vastus lateralis; 21–m. vastus medialis; 22–m. adductor hallucis; 23–m. extensor digitorum longus; 24–m. flexor digitorum longus; 25–m. extensor digitorum longus; 26–m. tibialis anterior; 27–m. soleus; 28–m. gastrocnemius; 29–m. extensor pollicus brevis; 30–m. abductor pollicis longus; 31–m. extensor carpi ulnaris; 32–m. extensor carpi radialis brevis; 33–m. extensor digitorum; 34–m. extensor carpi radialis brevis; 35–extensor carpi radialis longus; 36–m. brachioradialis; 37–m. brachialis; 38–m. triceps brachii; 39–m. biceps brachii; 40–m. serratus anterior; 41–m. pectoralis major; 42–m. deltoideus; 43–m. trapezius; 44–m. sternocleidomastoideus; 45–m. depressor anguli oris; 46–m. masseter; 47–m. zygomaticus major; 48–m. orbicularis oculi; 49–m. temporalis. rasm. gavda muskullari (orqa tomoni). 1 – venter occipitalis (m. occipitofrontalis); 2 – m. semispinalis capitis; 3 – m. splenius capitis; 4 …

biriktiruvchi to‘qimadan tuzilgan parda – epimizit (epimysium) yoki fassiya o‘rab turadi. muskul ichidagi muskul tutamlarini o‘ragan parda perimizit (perimysium) deb ataladi. muskul tolasining har birini nafis to‘r parda – endomizit (endomysium) o‘raydi. bu pardalar muskul tolalari, tutamlarini o‘zaro birlashtiradi va muskulning alohida qisqarishiga imkoniyat tug‘diradi. ularga quyidagilar kiradi: fassiyalar – fasci har bir muskulni o‘rab turadigan (biriktiruvchi to‘qimadan tuzilgan) parda – fassiya bir muskulni ikkinchi muskuldan ajratib turadi. shuning uchun ham fassiya har qaysi muskulning alohida qisqarishini ta’minlaydi. ayrim muskullarni o‘ragan fassiyaga fascia propria deyiladi. fassiyalarning boshqa turi ma’lum bir guruh muskullarni o‘rab (umumiy fassiya – fascia communis), so‘ngra ichkariga yo‘naladi va suyakka borib fassiya to‘sig‘i (septa intermuscularia)ni hosil qiladi. fassiyalar odatda qavatma-qavat muskullarni o‘rab turadi. shu bois ular joylashgan o‘rniga qarab chuqur, o‘rta va yuza yoki teri osti fassiyalariga ajratiladi. fassiyalar tibbiyot amaliyotida katta ahamiyatga ega. ular oralig‘ida qon tomirlar va nerv tolalari joylashgan. yallig‘lanish jarayonida vujudga kelgan yiring …

markazdan kelayotgan harakat tolalarining ta’sirida muskullar qisqaradi. simpatik tolalar yordamida muskullar trofikasi (moddalar almashinuvi) bajariladi. g‘altaklar (trochlea) suyaklarda tog‘ay va biriktiruvchi to‘qima bilan qoplangan g‘altaksimon do‘nglar bo‘lib, ulardan muskullarni o‘rovchi paylar o‘tadi. muskul paylarining g‘altaklaridan o‘tadigan joyda ularga mos ariqchalar bo‘ladi. ariqchalardan o‘tadigan muskul paylari biriktiruvchi to‘qimadan yoki paydan tuzilgan boylamlar (retinaculum tendinea) yordamida mustahkamlangan. sesamosimon suyaklar (ossa sesamoidea) turli katta-kichiklikdagi yumaloq suyakchalar bo‘lib, muskul payining tagida joylashadi va payni suyaklardan bir oz ko‘tarib, ishqalanishdan saqlaydi, aylanish burchagini oshirib, harakatini kuchaytiradi. eng katta sesamosimon suyak tizza qopqog‘i suyagidir. sinovial xaltachalar (bursa synovialis) shaklan turli, katta-kichik uzunlikda bo‘lib, ichida moysimon suyuqliklar saqlaydi. xaltacha tashqi qavatining bir tomoni muskullarga, ikkinchi tomoni suyakka yopishadi. natijada muskullar suyaklarga ishqalanmay, osongina harakat qiladi. ko‘pincha sinovial xaltalar bo‘g‘im yaqinida joylashib, ular bo‘shlig‘iga qo‘shilgan bo‘ladi. pay qinlari (vagina tendinis) qo‘l-oyoq panjalariga keluvchi muskul paylarni o‘rab turadi. pay qinlari silindr shaklida bo‘lib, devori ikki qavat, oraliq bo‘shliqlarida esa …

jada odam o’z gavdasini fazoda saqlaydi., harakatlanib bir joydan ikkinchi joyga qo’zg’aladi yoki biror mehnat bajaradi. yurak muskullari qisqarganda organizmda muayyan qon aylanishi ta’minlanadi. muskul tolalari xilma-xil vazifalarni nerv – muskul sistemasi orqali bosh miya ta’sirida bajaradi. i, duksimon muskul.1 – tendo; 2 – venter; 3 – tendo. ii. serbar muskul.1 – aponeurosis. iii. bir patli muskul. 1 – venter; 2 – tendo.iv. ikki patli muskul. 1 – venter; 2 – tendo.v. ikki boshli muskul. 1 – tendo; 2 – caput; 3 – venter; 4 – tendo.vi. ikki qorinli muskul. 1 – venter; 2 – tendo; 3 – venter.vii. ko‘p qorinli muskul. 1 – intersectio tendenea. muskul to’qimalariga qisqaruvchanlik , qo’zg’aluvchanlik va o’tkazuvchanlik kabi 3 ta fiziologik xususiyatlar xos. ko’ndalang- targ’il muskullar tolalardan iborat bo’lib, muskul tolasi parda – sarkolemma bilan o’ralgan qisqrish qobiliyatiga ega bo’lgan miofibrillalardan iborat. miofibrillalar o’z navbatida ikki xil yo’g’on va ingicka iplardan tuzilgan. yo’g’on iplar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "muskullar haqida ta’limot umumiy ma’lumotlar"

1480788511_66308.doc muskullar haqida ta’limot umumiy ma’lumotlar reja: 1. muskullar fiziologiyasi 2. tana skeleti 3. umurtqalar 4. qovurg‘alar 5. tana suyaklarining birlashuvi 6. qovurg‘alarning umurtqalar va to‘sh suyagi bilan qo‘shilishi 7. ko‘krak qafasi 8. tana muskullari odam organizmida uch xil muskul mavjud: 1) skelet yoki ixtiyoriy qisqaruvchan muskul bo‘lib, mikroskop ostida uning tolalari ko‘ndalang-targ‘il ko‘rinadi. shuning uchun skelet muskullari ko‘ndalang-targ‘il muskullar deb ataladi; 2) yurak muskullari garchand ko‘ndalang-targ‘il muskuldan tuzilgan bo‘lsa-da, ixtiyorsiz qisqaradi; 3) silliq yoki ixtiyorsiz qisqaruvchan muskullar ichki a’zo va tomirlar devorida joylashgan. skelet muskullari harakat organlari sistemasi orasida o‘zining qisqaruvchan xususiyati bilan muhim v...

DOC format, 609.0 KB. To download "muskullar haqida ta’limot umumiy ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: muskullar haqida ta’limot umumi… DOC Free download Telegram