сули-ишлатилиши, тарихи, систематикаси ва биологияси

DOC 81.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

$1404477807_53788.doc сули-ишлатилиши, тарихи, систематикаси ва биологияси режа: 1.сулининг ишлатилиши. 2.етиштириш тарихи. 3.сулининг систематикаси. 4.сулининг биологик хусусиятлари. 1.сулининг ишлатилиши. сули дони таркибида ўртача 13,3% протеин, 4,7% мой, 40,1% крахмал, 13,2% тўқима, 4,0% кул ва 11,0% сув бўлади. протеин миқдори географик минтақага ва кучли намликка қараб ўзгариб боради. донда асосан в турига мансуб витаминлар бор. в1 (тиамин) витамини 4,5-8,0 мг\кг ни ташкил қилади. сули донидан хар хил ёрмалар ва ун тайёрланади. ёрма олиш учун аввал дон қобигидан ажратилади. булар донни сифатига таъсир қилади. сули донини эндоспермасида липидлар кўп шунинг учун юқори калорияли ва тўйимли хисобланади. сули уни бугдой ёки жавдар унига қўшиб нон ёпишда ишлатилади. сули талқони эскидан келаётган озиқа уни пархез таом ва ёш болаларни таомига ишлатилади. сули, асосан энг қимматли ем-хашак экини хисобланади. сули дони, сомони, тўпони, кўқ пояси, силоси ишлатилишига кўра дунёнинг кўп давлатларида тарқалган. австралияда сули қўйларни боқиш учун экиб ўстирилади.ёгингарчилик кўп бўлганда яхши кўкариб бир неча марта …$

қараганда овропада сули 15-17 асрда бизнинг эрамиздан олдин экилиб келинган. 10.экин майдони, хосилдорлиги дон ишлаб чиқариш.(фао маълумоти 2000 йил). давлатлар экин майдони минг/га хосилдорлик ц/га дон ишлаб чиқариш минг/га дунёда 14416 18,1 26115 африка 158 7,69 125 шимолийамерика 2419 24,25 58,67 канада 1360 26,06 3544 жанубий.америка 628 16,46 1034 осиё 760 17,74 1349 хитой 400 20,0 800 овропа ж.ш.. 9622 16,91 16275 белоруссия 300 20,67 620 финляндия 420 33,71 1382 польша 550 19,41 1068 3.систематикаси. сули avena l.в оиласига мансуб ўсимлик. табиатда 70 тури учрайди. хамма турлари 3 группага хромосома сонига қараб бўлинади, диплоид хромосомалар сони 2п қ14, тетраплоид- 2п - 28 ва гексаплоид –2п-42.(1) диплоид гурух –2п -14: -маданий турлари: 1.қум сулиси–a.strigosa schreb, бу турнинг кобўқли ва қобиқсизлари учрайди. ёввоий турлари: 2.қисқа сочли сули –a. hirtula lagasca 3.тукли сули – a.pilosa m.b. тетраплоид гурух – 2п- 28: маданий тури: 4.абиссин сулиси – a.abyssinica hochst ёввоий тури: 5.соқолли сули–a. barbata …

ун. кобўқли ва очиқ донли шакллари кам учрайди. бошоги 2-4 гули бўлиб. биринчи ва иккинчи ёки биринчи гули учли. ташқи гул қилтигининг тепа қисми иккита тишли, кўпинча ялангоч, пастки гули сал тўқланган бўлади. гулнинг қилтиги ўзига хос ялтироқликка эга, донининг ранги асосан қизгиш бўлади. бу тур кўқ, занг ва замбурух касалликларига чидамлилиги селекция навларига зарур. ўрта денгиз минтақасида экилади. бу тур ўрта осиёда хам учрайди. византия сулисининг шакли ярим кузги, кечпишар, эртапишар, қургоқчиликка чидамли бўлади. очиқ донли сули. сулининг хамма турида учрайди. қум сулиси турида кўп учрайди. йирик донли очиқ сули 42 хромосомага эга, оддий сули билан чатиштирилади, қум сулиси билан чатиштирилмайди, замбуруқли касалларга чидамсиз. майда донли, очиқ донли сули замбуругли касалларга чидамли, онсон қум сулиси билан чатишади, оддий сули билан чатишмайди. ёрма тайёрлаш технологияси очиқ донли сулида онсон, кобиқли сулига қараганда. очиқ донли сулилар кам хосилли, бу эса бу турдаги сулиларнинг селекцион турлари йўқлигидан далолат беради. бундан ташқари ёввоий …

алаби 40 л ни ташкил қилади. лекин тупроқ хавоси 8-10 кунгагина етади. тупроқнинг хаво тартибини тупроқка ишлов бериш билан тўгрилаб туриш мумкин. сулининг ёругликка талаби.сулининг ривожланишига ёруглик ўз таъсирини кўрсатади. яхши ўсиб ривожланишида узун тўлқинли нурлар радиацияси, кўпроқ қисқа тўлқинли радиация нурлари камроқ талаб қилади.. сулининг иссиқликка талаби. сули иссиқликка унча талабчан экин эмас. сули уруги паст хароратда униб чиқади. олимларимизнинг аниқлашича хароратнинг кўтарилиши 5°с дан 25°с етганда уруг унувчанлиги 20 кундан 4 кунгача қисқаради. ривожланиш даврида ўсимлик вегетатив вазни шакилланиши учун минимал харорат4-5°с,генератив органлари учун-10-12°с, хосил шаклланиш учун 12-10°с, юқорида кўрсатилган даврларда оптимал харорат 12-16°с, 16-20 ва 16-22°с ни талаб этади. эрта пишар навлар учун эффектив хароратнинг йигиндиси 1000-1500°с, ўрта пишар навлар учун-1350-1650°с ва кечпишар навлар учун 1500-1800°с.ни ташкил этади.сули ўсимлиги паст хароратга анча чидамли келади. уруг униб чиқиш даврида –7-8°, да нобуд бўлади, гуллаш даврида –2°с. да нобуд бўлади. 30-40°с дан юқори хароратда 5-6 соат ичида барг шапалоги …

г хосил бўлганга кадар давом этади. тупланиш даври. сули кучли тупланади, бахорги бугдойга нисбатан. тупланиш даражаси озиқланиш майдонига боглиқ. озиқланиш майдони ортиб бориши билан тупланиш 1 - 6 поягача ортади. лекин жуда қалин тупланганда кечки поялар ривожланмайди, бу эса 1000 дона доннинг вазнининг камайишига олиб келади. тупланиш даврида рўвакни шакилланиши ва пояни ўсиш жараёни бошланади. найчалаш даври. найчалаш даври бошланиши биринчи бўгиннинг поянинг пастки қисмида пайдо бўлишидан бошланади. бундан кейин бўгим оралиқлари ўзгаради, пастки бўгимдан бошлаб иккинчи ва кейингилари узаяди.. бир пайтнинг ўзида рўвак ривожланади ва барг тилчаси ичидан харакатланади. бошоқланиш даври. бу даврининг бошланганлигини ўсимликнинг ташқи кўринишига қараб аниқлаш мумкин. бу даврда ўсимлик туп гулининг 1/3 қисми юқориги барг қинидан чиққан бўлади. 5-6 кундан кейин туп гули тўлиқ барг қинидан чиққан бўлади. гуллаш даври. гуллаш тўпгулининг тепа қисмидан бошланади. баъзида тўпгулининг барг қинидан хали тўлиқ чиқмай туриб гуллаши кузатилади. агарда бир ўсимликда бир нечта тўпгули бўлса унда гуллаш хам …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "сули-ишлатилиши, тарихи, систематикаси ва биологияси"

1404477807_53788.doc сули-ишлатилиши, тарихи, систематикаси ва биологияси режа: 1.сулининг ишлатилиши. 2.етиштириш тарихи. 3.сулининг систематикаси. 4.сулининг биологик хусусиятлари. 1.сулининг ишлатилиши. сули дони таркибида ўртача 13,3% протеин, 4,7% мой, 40,1% крахмал, 13,2% тўқима, 4,0% кул ва 11,0% сув бўлади. протеин миқдори географик минтақага ва кучли намликка қараб ўзгариб боради. донда асосан в турига мансуб витаминлар бор. в1 (тиамин) витамини 4,5-8,0 мг\кг ни ташкил қилади. сули донидан хар хил ёрмалар ва ун тайёрланади. ёрма олиш учун аввал дон қобигидан ажратилади. булар донни сифатига таъсир қилади. сули донини эндоспермасида липидлар кўп шунинг учун юқори калорияли ва тўйимли хисобланади. сули уни бугдой ёки жавдар унига қўшиб нон ёпишда ишлатилади. сули талқони эскидан кел...

DOC format, 81.0 KB. To download "сули-ишлатилиши, тарихи, систематикаси ва биологияси", click the Telegram button on the left.

Tags: сули-ишлатилиши, тарихи, систем… DOC Free download Telegram