донли экинларнинг аҳамияти ва дон етиштириш холати

DOC 110.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404308519_52637.doc донли экинлар режа: 1. донли ўсимликлар гурухлари 2. буғдой 3. арпа 4. тритикале 5. сули. 6. маккажўхори 7. жўхори. донли экинлар инсон учун асосий озиқ - овқат махсулоти - дон беради. қишлоқ хўжалик экинлари орасида донли экинлар асосий ўринни эгаллайди. бу гурухга буғдой, арпа, жавдар, тритикале, сули, тариқ, маккажўхори, жўхори, шоли, маржумак киради. бу гурух ўсимликлари асосан озиқ-овқат, ем-хашак, техникавий ва агротехникавий ахамиятга эга. қишлоқ хўжалик экинлари орасида биринчи ўринни эгаллаб, экин майдони 615 млн.га ни ташкил қилади. 2003 йилда ўзбекистонда донли экинлар суғориладиган ерларда 1200 минг, бахорикор лалми ерларда 300 минг гектарга экилган. донли ўсимликларнинг хаммаси қунғирбошлилар оиласига мансубдир. донли ўсимликлар гурухлари донли ўсимликлар морфологик белгилари, биологик хусусиятлари ва хўжалик белгилари бўйича икки гурухга бўлинади. хақиқий донли ўсимликлар. бу гурухга буғдой, арпа, жавдар, тритикале ва сули ўсимликлари киради. бу ўсимликлар кузги ва бахорги шаклларга бўлинади. майса хосил бўлишда бир неча бошланғич ёки муртак илдизчаларга эга бўлади. тўпгули бошоқ …

иш содир бўлади ва янги органлар пайдо бўлади. донли экинлар майса хосил қилиш, тупланиш, най ўраш, бошоқланиш ёки рўвакланиш, гуллаш ва пишиш каби ривожланиш даврларини ўтади. ўсимликнинг камида 10 % маълум даврга ўтса шу даврнинг бошланиши ва 75 % бўлганда, шу даврга тўлиқ кирганлиги бўлади. 1.3.1.майсаланиш -уруғни униб чиқиши учун керакли омиллар - сув, иссиқлик ва хаво (кислород). уруғни бўртиши ва униб чиқиши учун хар хил ўсимлик дони хар хил миқдорда сув талаб қилади. донли экинларнинг уруғи униб чиқиш учун кам сув сарфлайди: буғдой, жавдар дони 50%, маккажўхори 44%, сули 65%, арпа 50%, тариқ ва жўхори 25% сув талаб қилади.(демак,100 кг жўхори уруғига 25 л. сув талаб қилинади) буғдой, арпа ва жавдар донининг униб чиқиши учун энг кам хорарат 1-3ос, майсалар тўла пайдо бўлиши учун 5-6ос иссиқлик бўлиши керак. маккажўхори ва тариқ экинлари униб чиқиши учун 8-10ос, жўхори уруғлари 10-12ос иссиқлиқ бўлиши керак. тупланиш. пояча ўсиб 3-4 барг хосил қилганда …

1 % бўлади ва органик моддалар тупланиши давом этади. б.мум пишиш даврида донли экинларнинг поялари бутунлай сарғаяди. бу даврда донниг намлиги 25% ни ташкил қилади. донни тирноқ билан кесиш мумкин. в.тўла пишиш даврида ўсимлик тупининг хамма қисмлари сарғаяди, дони қотади, хажми бир оз кичиклашади, намлиги 14-18 % (лалми ерларда эса 8-10 %) гача камаяди.тезда дон экинларининг хосили йиғиб олинади кузги буғдойнинг навлари биологияси ва ўсиш шароитига қараб 180-240 кунда етилади. буғдой ахамияти. - буғдой энг кўп тарқалган асосий донли ўсимликлардан бири хисобланди. буғдой нони ўзининг таъми, тўйимлилиги ва хазм бўлиши билан юқори бахоланади. буғдой донининг таркибида унинг навига, экиш шароитига қараб 11,0% дан 18-19% гача оқсил моддаси бўлади. тарихи- буғдой бутун ер шарида 215 млн. гектар ( фао 2000) ерга экилади. ўзбекистонда буғдой асосий экинлардан бири хисобланиб , унинг экин майдони 1,5 млн. гектар ерни ташкил қилади. биологияси - кузги ва бахорги шаклларга бўлинади. кузги буғдой кузда экилиб қишлаб чиққандан …

и ишлаш учун олдинги экиндан бўшаган майдонлар суғорилади. тупроқ етилгандан сўнг ағдарма плуглар ёрдамида 25-30 см чуқурликда хайдаш керак, сўнгра борона ва мола босилади. шўрланган ерларга кузги буғдой экишдан олдин тупроқ тузи ювилади. ўғитлаш. - кузги буғдой ернинг унумдорлигига талабчан бўлади. режалаштирилган хосилни олиш учун ерга солинадиган ўғитлар меьёри агрокимёвий картограмма маьлумотларига асосан режалаштирилади. ўртача ўғит: азот -180 кг/га, фосфор-90 ва калий 60 кг/га. лекин унумдорлиги паст бўлган тупроқларда бу миқдор 10-15% га кўпайтирилади. кўрсатилган йиллик миқдор бир неча муддатларда - экишдан олдин ва ўсимликларнинг ўсиш даврида озиқлантиришда берилади. экиш муддати: - кузги буғдой вилоятлар бўйича сентябр-ноябр ойларида шуни хисобга олган холда кузги буғдойнинг агротехник қулай экиш муддатлари шимолий вилоятлар ( қорақолпоғистон республикаси, хоразм ) учун сентябрь ойининг биринчи ва иккинчи ўн кунлиги, марказий вилоятлар учун сентябрнинг сўнги ўн кунлиги октябрь ойининг бошлари ва жанубий вилоятлар учун эса октябрнинг иккинчи ўн кунлиги хисобланади. лалмикор ерларда кузги дон ўсимликлар кузги ёғингарчиликлардан …

оқ иқлим шароитига қараб 2-3 мартагача суғорилади. хосилни йиғиб олиш: - кузги буғдойни хосилини йиғиб-териб олиш энг маьсулиятли давр хисобланади. хосилни буғдой пишганда бир йўла комбайнларда йиғиб олинади. бу усулнинг афзаллиги шундаки, ўримни 5-6 кун эрта бошлашга имкон беради, нобудгарчилик кескин камаяди. арпа ахамияти - арпадан ёрма тайёрланади, пиво ишлаб чиқарилади, чорва моллари учун тўйимли ем бўлиб хисобланади. тарихи- арпа экин майдони жахон бўйича 80 млн.га. арпа республикамизнинг сувли ва лалмикор ерларида етиштирилади. биологияси. арпанинг кузги, ярми кузги ва бахорги навлари мавжуд . кузги навларни фақат кузда экиш мумкин. ўзбекистонда экиладиган арпа навларининг кўпчилиги ярим кузги бўлиб яхши қишлайди. арпанинг ташқи омилларга : ёруғлик иссиқлик, озуқа, тупроқ, намга бўлган талаби буғдойникига ўхшашдир. арпа экини буғдойга қараганда эртапишар бўлиб, қурғокчиликка чидамли.ташқи мухитга талаби буғдойга ўхшашдир. етиштириш технологияси ўтмишдош: - суғориладиган ерларда арпа учун яхши ўтмишдош - қатор ораси ишланадиган ва дуккакли ўт экинлари. лалми ерларда-тоза шудгор ва дуккакли дон, ўт экинларидан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "донли экинларнинг аҳамияти ва дон етиштириш холати"

1404308519_52637.doc донли экинлар режа: 1. донли ўсимликлар гурухлари 2. буғдой 3. арпа 4. тритикале 5. сули. 6. маккажўхори 7. жўхори. донли экинлар инсон учун асосий озиқ - овқат махсулоти - дон беради. қишлоқ хўжалик экинлари орасида донли экинлар асосий ўринни эгаллайди. бу гурухга буғдой, арпа, жавдар, тритикале, сули, тариқ, маккажўхори, жўхори, шоли, маржумак киради. бу гурух ўсимликлари асосан озиқ-овқат, ем-хашак, техникавий ва агротехникавий ахамиятга эга. қишлоқ хўжалик экинлари орасида биринчи ўринни эгаллаб, экин майдони 615 млн.га ни ташкил қилади. 2003 йилда ўзбекистонда донли экинлар суғориладиган ерларда 1200 минг, бахорикор лалми ерларда 300 минг гектарга экилган. донли ўсимликларнинг хаммаси қунғирбошлилар оиласига мансубдир. донли ўсимликлар гурухлари донли ўсимликлар ...

DOC format, 110.0 KB. To download "донли экинларнинг аҳамияти ва дон етиштириш холати", click the Telegram button on the left.

Tags: донли экинларнинг аҳамияти ва д… DOC Free download Telegram