tut daraxtiga tashqi sharoit omillarining ta’siri va tutni ko’paytirish usullari

DOC 11 стр. 69,5 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 69,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

1404276301_52428.doc www.arxiv.uz tut daraxtiga tashqi sharoit omillarining ta’siri va tutni ko’paytirish usullari reja: 1. tashqi muhit to’grisida tushuncha va ularning o’simliklarga ta’siri 2. tut o’simligining yorug’lik va issiqlikga munosabati. 3. tutga suvni, tuproqni va havoni ta’siri. 4. tutni urug’dan ko’paytirish. 5. tutni vegetativ ko’paytirish usullari. 1. tashqi muhit to’grisida tushuncha va ularning o’simliklarga ta’siri tirik organizmning hayoti, tashqi muhit o’rtasidagi modda almashinuvidan iborat. har bir o’simlik o’z tanasini tuzish ayrim organlarini o’stirish va rivojlantirish uchun zarur bo’lgan elementlarni tashqi muhitdan oladi. tashqi muhit deganda biz yorug’lik, issiqlik, namlik, tuproq va havodan iborat faktorlarni tushunamiz. ana shu omillar etarli bo’lsa, o’simlik yaxshi o’sadi va rivojlanadi. aksincha, shu omillardan birortasi o’simlikning talabini qondira olmasa, o’sishdan to’xtaydi va qurib qoladi yoki tabiatini o’zgartirib, tashqi muhitga moslashishga majbur bo’ladi. agrobiologiya fanining ma’lumotiga asoslanib, aytish mumkin-ki, tashqi muhitning barcha omillari o’simlik hayotiga baravar ta’sir etadi, ammo biri ikkinchisining o’rnini almashtira olmaydi. masalan, issiqlik yorug’likning o’rnini …

2 / 11

, barg novdalarini kesish miqdoriga qarab belgilanishi lozim. tut daraxtiga ta’sir qiladigan asosiy tashqi muxit omillari bilan alohida - alohida tanishib chiqamiz. 2. tut o’simligining yorug’lik va issiqlikga munosabati. yorug’lik yashil bargli o’simliklar, shu jumladan tut daraxtning hayoti uchun zarur bo’lgan eng muhim omillardan biri bo’lib, fotosintez uchun energiya manbai hisoblanadi. yoruglik o’simlikning o’sishiga anatomik tuzilishiga, bug’lanishiga va mineral moddalar bilan oziqlanishiga jiddiy ta’sir ko’rsatib, yorug’lik bosqichini o’tishiga ham yordam beradi. issiqlik - o’simlik hayotida asosiy omillardan biri hisoblanib, uning o’sishi, rivojlanishi va hosilini osishida aktiv rol o’ynaydi. tuproq va havo harorati mo’tadil darajada bo’lsagina o’simlikda har xil fiziologik va bioximik jarayonlar kerakli me’yorda o’tadi. boshqa o’simlik kabi tut daraxtida ham talabga mos keladigan harorat bo’lgandagina har xil jarayonlar optimal darajada ro’y beradi. masalan, tut urug’ining o’sishi rivojlanish va o’sishi fotosintez, suvning bug’lanishi gullarning ochilishi, mevalarning yetilishi, barg, tana va ildizda oziq moddalarning tuplanishi uchun har xil issiqlik talab qilinadi. …

3 / 11

saqlaydi. tutning normal o’sishida tuproqning harorati ham ma’lum darajada bo’lishi kerak. chunki tut ildizlarida suv kelib turishi, ildizlarning mineral moddalar bilan oziqlanishi, o’sishi, nafas olishi va x.k. lar. tuproqning haroratiga bog’liqdir. tuproqning harorati 5-6 c bo’lganda tut ildizida shira harakati boshlanadi. tuproq issiqligi 20-27c ga yetganda tutning ildizi juda yaxshi o’sa boshlaydi. shuni ham aytish kerakki, tuproq harorati turli chuqurlikda turlicha bo’ladi. tuproqning yuza qatlamida harorat keskin o’zgarib turadi. 3. tutga suvni, tuproqni va havoning ta’siri. tutni yoshiga qarab suvga bo’lgan talabi. umuman o’simliklarga suv omilining ta’siri yog’ingarchilik, tuproq va havodagi namliklar darajasini yig’indisi bilan bog’liqdir. o’simlikning normal o’sishi va rivojlanishi uning ildiz sistemasi orqali shimiladigan va barglari bilan bug’lanadigan suv miqdori mutanosibligi bo’lishi kerak. agar shimiladigan suvga nisbatan bug’lanadigan suv miqdori ko’payib ketsa, o’simlikda tutzor holati yo’qolib, u so’liy boshlaydi. suv o’simlik to’qimalarining asosiy qismini tashkil qilib, hujayralarni tarang holatda saqlab turadi. o’simlik ichidagi mineral va organik moddalar, hamda …

4 / 11

oqning yuza qatlamidagi namlikdangina foydalana oladi. bu davrda tuproq namligi yetarli bo’lmasa niholchaning o’sishi sustlashadi va oxiri qurib qoladi. yosh niholchalarni dastlabki o’sish davrida tez-tez sug’orib turish kerak. tut bargining sifati va xosiliga tuproq unumdorligining ta’siri. tut daraxtining ildizi rivojlangan bo’lishiga qaramay, u oziq moddalarga juda talabchandir. chunki ko’p yillik o’rmon daraxtlarining oziq moddaga boy barglar xazonrezgilikdan so’ng erga to’kilib, turoqdagi chirindi miqdorini ko’paytirgani holda tut daraxtlarining hamma bargli novdalari ko’klamga va takroriy qurt boqish uchun bir yoki bir necha marta kesib olinadi. natijada tut barglari kuzda yerga juda kam to’kiladi, ya’ni tuproqni chirindiga boyita olmaydi. yangi bargli novdalar xosil qilish uchun tut tanasidagi jamg’arilgan oziq moddalarning bir qismini sarflaydi va o’rnini qoplash uchun tuproqdan ko’p oziq moddalarni so’radi. tutzorning tuprog’i kuchsizlanib, unga ko’p o’g’it solish talab qilinadi. demak, tut daraxti ildiz sistemasining rivojlangan bo’lishiga qaramay, undan mo’l va sifatli barg hosili olish uchun, tutzorlar serunum, yumshoq tuproqli yerlarda tashkil …

5 / 11

oppasiga bostirib sugorish yo’li bilan tuproqning unumdorlik xususiyatini buzib qo’yish va xatto uni botqoqlantirib yuborish mumkin. bunday hol yuz bermasligi uchun tutzorlarni egatlardan jildiratib sugorish lozim. xavoning ta’siri. xavo o’simlikning hamma qismini o’rab olgan bo’lib, uning hayog kechirishida muhim rol o’ynaydi. o’simlikning er ustki qismi uchun kislorod etarli hisoblanib, u atmosferaning 21 %ni tashkil etadi. ammo tuproqda kislorod atmosferadagidan ancha kam bo’lib, u ko’pincha o’simlikning urug’ini unishi va ildizni o’sishiga etishmaydi. o’simliklar uchun zarur bo’lgan karbonat angidrid gazi tuproqdagi o’simlik va xayvon qoldiqlarini parchalovchi mikroorganizmlar, hamda ildizlarning nafas olishidan hosil bo’ladi va tuproq o’simlikka ta’sir etadi. tuproqda karbonat angidrid miqdori ko’payib, o’simlik ehtiyojidan ortiqchasi yuqori (atmosfera) ga ko’tariladi va o’simliklarda ro’y beradigan fotosintez jarayoni uchun foydalaniladi. bunda o’simliklar tuproqdan 40% ga yaqin miqdorda karbonat angidrid oladi. karbonat angidrid etishmasa, o’simlik fotosintez tezligini kamaytiradi. u o’rtacha darajada bo’lsa, bu jarayon o’simlikda kuchayadi. xavosi kam tuproqlar karbonat angidridga serob bo’lishi tufayli tut …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tut daraxtiga tashqi sharoit omillarining ta’siri va tutni ko’paytirish usullari"

1404276301_52428.doc www.arxiv.uz tut daraxtiga tashqi sharoit omillarining ta’siri va tutni ko’paytirish usullari reja: 1. tashqi muhit to’grisida tushuncha va ularning o’simliklarga ta’siri 2. tut o’simligining yorug’lik va issiqlikga munosabati. 3. tutga suvni, tuproqni va havoni ta’siri. 4. tutni urug’dan ko’paytirish. 5. tutni vegetativ ko’paytirish usullari. 1. tashqi muhit to’grisida tushuncha va ularning o’simliklarga ta’siri tirik organizmning hayoti, tashqi muhit o’rtasidagi modda almashinuvidan iborat. har bir o’simlik o’z tanasini tuzish ayrim organlarini o’stirish va rivojlantirish uchun zarur bo’lgan elementlarni tashqi muhitdan oladi. tashqi muhit deganda biz yorug’lik, issiqlik, namlik, tuproq va havodan iborat faktorlarni tushunamiz. ana shu omillar etarli bo’lsa, o’simlik...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (69,5 КБ). Чтобы скачать "tut daraxtiga tashqi sharoit omillarining ta’siri va tutni ko’paytirish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tut daraxtiga tashqi sharoit om… DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram