tutni vegetativ ko'paytirish usullari

DOCX 5 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

6-kun. tutni vegetativ ko'paytirish usullari .tutni payvandlash usullari. qalamchalarni tayyorlash va saqlash. tutni yashash qobiliyatiga ega bo'lgan ma'lum vegetativ qismlari - novdasi, o'rtagi va hatto ildizi butun organizmni qaytadan tiklash (regeneratsiya) qobiliyatiga ega. tutlarning navi va duragaylarining irsiy xususiyatlarini saqlab qolish maqsadida ularni vegetativ organlari orqali ko'paytiriladi. tutni vegetativ ko'paytirishda payvandlash, qalamchalash va parxishlashdan foydalaniladi. yuqorida bayon etilganidek tutning ko'p xillari jinsiy yo'l bilan, ya'ni urug'adan ko'paytiriladi. ammo o'rta osiyoda mevasi uchun o'stiriladigan balxi tut, bedona tut, marvarid tut, shotut va boshqa navlari erli xalqlar tomonidan ko'p asrlar davomida vegetativ (asosan payvandlash) usul orqali ko'paytirilgan. shu sababli tutni vegetativ usullarda ko'paytirish amaliy jihatdan uzoq tarixga ega bo'lgan bo'lsa ham, lekin uning ko'karuvchanlik darajasi nazariy tomondan so'nggi xx asrda asoslangan. tutni payvandlash usullari: kam hosilli tut nihollariga serhosil navlarni ekish oldidan payvandlash agrotexnikasi gruziya sharoitida s. g. bezarashvili tomonidan 1939 yili ishlab chiqilgan. a.g.kafian va e.s. gelovani uni takomillashtirish yuzasidan bir …

2 / 5

aratiladi. jumladan, tutda ildiz chirish kasalliklapi ko'p uchraydigan nam sharoitlar (armaniston, ozarbayjon va gruziya) da uning nobud bo'lishi 5-20% va ayrim vaqtlarda 60%gacha etadi. bunday holatda kasallikka immuniteti bo'lgan payvand- tagdan foydalanish ma'quldir.masalan, ildiz chirish kasalligiga qora tut — m. nigra (shotut navi) va armanistondagi oq tut — m. alba turlariga tegishli begesh navi chidamli bo'lib, unga payvandlangan navlar bu kasallikdan xalos bo'lgan. nihoyat payvandlash usuli orqali selektsiya ishida hap xil sharoitga chidamli va qimmatli belgi- xusiyatlarga ega bo'lgan vegetativ duragay tutlar etishtirish mumkin. payvandlashda o'simlikning bir qismi (o'rtagi yoki qalamchasi)ni ikkinchi bir o'simlikka o'rnatib (ulab) ko'kartiriladi. payvand o'rnatiladigan o'simlik payvandtag deb, unga ulanadigan o'simlik esa payvapdust deb yuritiladi. binobarin payvandlashda o'z ildiziga ega bo'lmagan o'simlik etishtiriladi. payvandtag uchun tuproq-iqlim sharoitiga chidamli bo'lgan mahalliy jaydari yoki duragay tutlarning urug'i ekib o'stirilgan ko'chatlardan yoki kam hosil beradigan xasak tut daraxtlaridan, payvando'st uchun esa tutning serhosil, sovuqda va kasalliklarga chidamli hamda oziqalik …

3 / 5

li qalamchasi bilan ko'paytirish o'rta osiyo sharoitida tutni bargli qalamchalari bilan ko'paytirish bundan qariyb 50-55 yil oldin sinab ko'rilgan. jumladan a. i. fedorov va g. v. kudravtseva 1934-1935 yillari 4 ta yapon navi va mahalliy xasak tutning 10 ming dona bargli qalamchasini parnikka ekib nav xili va ekish muddatiga qarab 57% dan 90% gacha ko'kartirishgan. bunda ekishning eng yaxshi muddati 15-iyunga tug'ri kelgan. n. vexov va m. ilin (1934 yil) tomonidan yirik bargli o'simliklar, jumladan navdor tutlarning qalamchasini ekishdan oldin barg shapalogi 1-3 marta qisqartilsa, bargdagi namlik kam parlanib, qalamchalarning ko'karuvchanligi ortganligi aniqlangan. 1937 yili i. s. chirkov, 1948-1949 yillari a. n. baev va a. s. didichenko tomonidan saniishning jarariq tajriba xo'jaligida tutning har xil navlarining bargli qalamchasidan ko'kartish bo'yicha tekshirishi olib borildi. buning uchun usti rom bilan berkitilgan parniklardagi go'ng aralash tuproq ustidagi qumga bir bo'g'imli bargli qalamchalar 10x10 sm sxemasida ekildi. parnikda 90-100% gacha namlik hosil qilish uchun …

4 / 5

ib, har birining orasida 50-60 sm kenglikda yo'l qoldirildi. qalamcha ekiladigan polosa asosan uchta qatlamdan iborat bo'lib, eng pastkisi bu 20-25 sm qalinlikda mayda shag'aldan tashkil topib, drenaj (nam shimuvchi) vazifasini bajaradi. o'rta qatlami 17-20 sm qalinlikdagi qum va chirigan go'ng aralashmasidan, eng ustkisi esa 4-5 sm qalinlikdagi yirik qumdan iborat. u avtomatik ravishda (rele orkali) ishlaydi. bu usulda bargli qalamchalarni tayyorlash va ekishning eng yaxshi muddati 15 maydan 15 iyulgachadir. qalamchalarning ildiz olishini tezlash tirish maqsadida, ularni ekish oldidan indolil uksus (iuk) kislo- tasining 50 mlg ni suvdagi eritmasiga 12 soat qalamchadan bir o'suv davri davomida etishtirilgan standart ko'chat solib qo'yiladi. so'ngra namlangan qumga 7x5 sm sxemasida ekiladi. xonaning namligi ildiz olgungacha 90-100%, ildiz olgandan keyin 75-85%, harorati +24-27 daraja bo'lishi kerak. namlik avtomatik suv changlatgich yordamida hosil bo'lgandan keyin qalamcha azot, fosfor va kaliy o'g'itlari bilan 3 marta oziqlantiriladi. oxirgi marta o'g'it avgust oyining birinchi yarmida beriladi. qalamchalarni …

5 / 5

ilishi bilan qaziladi va xillanadi. bunda standart ko'chatlar (buyi 150 sm dan yuqori va ildiz bug'inining yo'g'onligi kamida 6 mm bo'lganlari) va voyaga etmaganlar (buyi 140 sm dan pastroqlari) alohida-alohida ajratiladi hamda qazilgan erning o'ziga yaxshilab ko'mib quyiladi. voyaga etmagan ko'chatlar erta ko'klamda ko'chatzorga ekilib, bir yil davomida parvarish qilinadi va shakl beriladi. standart ko'chatlar esa kuz yoki ko'klamda kolxoz va sovxozlarga sotiladi. 1984-1985 yildan boshlab ushbu qurilma va ko'kartirish texnologiyasi ishlab chiqarishga joriy etilib, o'zbekistonning ko'pchilik viloyatlaridagi tut ko'chatzorlarida qo'llanmoqda. bog' qaychisi. arra. payvandlash pichoqlari xalqalash pichoqlari mevali tutlarni payvand qilish uchun payvando'stni-qalamchalarini tayyorlash uchun eng qulay muddat kech kuzda-daraxtlarning bargi to'kilgandan so'ng va erta bahorda tut daraxtlarining tanasida shira harakati boshlanishidan va kurtaklarning bo'rtishidan ilgari-fevral oyida tayyorlash kerak. qalamcha tayyorlash vaqtida havo issiq bo'lishi shart, aks holda qalamchalar zararlanib payvand qilingan ko'chatlarning ko'karishiga salbiy ta'sir qilishi mumkin. qalamchalarni bir yillik novdalarning yaxshi rivojlangan kurtaklari joylashgan o'rta qismidan olish …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tutni vegetativ ko'paytirish usullari"

6-kun. tutni vegetativ ko'paytirish usullari .tutni payvandlash usullari. qalamchalarni tayyorlash va saqlash. tutni yashash qobiliyatiga ega bo'lgan ma'lum vegetativ qismlari - novdasi, o'rtagi va hatto ildizi butun organizmni qaytadan tiklash (regeneratsiya) qobiliyatiga ega. tutlarning navi va duragaylarining irsiy xususiyatlarini saqlab qolish maqsadida ularni vegetativ organlari orqali ko'paytiriladi. tutni vegetativ ko'paytirishda payvandlash, qalamchalash va parxishlashdan foydalaniladi. yuqorida bayon etilganidek tutning ko'p xillari jinsiy yo'l bilan, ya'ni urug'adan ko'paytiriladi. ammo o'rta osiyoda mevasi uchun o'stiriladigan balxi tut, bedona tut, marvarid tut, shotut va boshqa navlari erli xalqlar tomonidan ko'p asrlar davomida vegetativ (asosan payvandlash) usul orqali ko'pa...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (1,1 МБ). Чтобы скачать "tutni vegetativ ko'paytirish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tutni vegetativ ko'paytirish us… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram