kartoshka kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari

DOC 91.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404221254_52096.doc kartoshka kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari kartoshka nihollari fuzariozini fusarium turkumiga mansub gifomitsetlar qo‘zg‘atadi. kasallik dunyoning barcha mamlakatlarida, jumladan o‘zbekistonda ham uchraydi. zararlangan tuganaklar (kam hollarda urug‘lar) infeksiyaning asosiy manbaidir. kartoshka nihollari rizoktoniozini rhizoctonia solani zamburug‘i qo‘zg‘atadi. rizoktonioz dunyoning barcha mamlakatlarida, jumladan o‘zbekistonda ham uchraydi. zararlangan o‘simlik qoldiqlari va kartoshka tuganaklari nihollar uchun asosiy infeksiya manbai hisoblanadi. urug‘lik tuganaklar sovuq va nam tuproqqa ekilganda, nihollar tez unib chiqa olmaydi, tuproq ichida chiriydi, ularning ildizpoyalari va ildiz bo‘g‘zida biroz botiq, qo‘ng‘ir yaralar paydo bo‘ladi, ba’zan nihollar so‘lib qoladi (int. potato center, 1982). qo‘zg‘atuvchi organizm bazidiomitsetlar sinfiga oid thanatephorus cucumeris (watking, 1981) va boshqa xabar (peresipkin, 1986) ga ko‘ra – hupochnus solani) zamburug‘i bo‘lib, u tuproqda mycelia sterilia guruhiga mansub, vegetativ rhizoctonia solani shaklida, odatda o‘simlik qoldiqlarida saprotrof sifatida yashaydi, ammo kasallikka moyil ekin turlarining ildizlari zararlangan tuproq zonasiga kirganda, zamburug‘ kuchli parazitga aylanadi. qo‘zg‘atuvchining belgilari: rhizoctonia solani. zamburug‘ tanasi …

ildizlarining to‘qimalari yana paydo bo‘lgunicha, fungistazis yordamida tinim davriga kirib, saqlanadi. zamburug‘ bazidiyalari ham gifalarda rivojlanadi, ular bir hujayrali, to‘qmoq shaklli. bazidiya ustida nosimmetrik oval shaklli, rangsiz, o‘lchami 8-14x4-6 mkm bo‘lgan bazidiosporalar paydo bo‘ladi. zamburug‘ har xil ekinlarni kasallantiradi, ammo bir ekin tagidagi populyatsiya ikkinchi ekin uchun kam zararli, misol uchun, dalada kartoshkada rivojlangan sklerotsiylar boshqa ekinlarni kam zararlaydi. bir ekin turi dalada uzoq yillar davomida o‘stirilganda, tuproqda o‘sha ekinni juda kuchli zararlaydigan populyatsiya to‘planib, yildan-yilga ko‘payib borishi aniqlangan (watking, 1981). 3. kartoshka nihollarida "qorason" va tuganaklarida yumshoq bakterioz chirish kasalligini erwinia turkumiga mansub bakteriyalar, jumladan erwinia carotovora ssp. atroseptica nam va sovuq, erwinia carotovora ssp. carotovora - iliq, erwinia carotovora ssp. chyanthemum (=е.chyanthemum) esa issiq iqlimli mintaqalarda qo‘zg‘atadi. kasallik kartoshka o‘suv davrida dalada va omborxonalarda rivojlanadi. qo‘zg‘atuvchining belgilari. erwinia carotovora. bakteriya to‘g‘ri tayoqcha shaklli, o‘lchami 1,0-5,0x0,5-1,0 mkm, yakka-yakka, ba’zan kalta zanjirchalarda joylashgan. peritrix, harakatchan. xemoorganotrof. voges-proskauer reaksiyasi musbat, oltingugurt …

ihollarda qorason rivojlanadi - ularning ildiz bo‘g‘zida, tuproq sathidan yuqoriga qarab, qora, shilimshiq dog‘lar paydo bo‘ladi, ular poyaning pastki qismlariga tarqaladi, zararlangan joylar chiriydi, nihollar yotib yoki pakana bo‘lib qoladi, barglari sarg‘ayib, tepaga bukiladi, quriydi, o‘simlik so‘lib qoladi. yangi mevalar ildizga birikkan joyidan boshlab chiriydi. kasallik hosilni pasaytiradi. tuganaklar hasharot va kasallik, hamda tashish va omborxonalarga joylash paytida yetkazilgan mexanik jarohatlar orqali bakteriya bilan zararlanganida, ularning ustida, ayniqsa ko‘zchalarida, dumaloq, botiq nekrotik dog‘lar rivojlanadi. ular tez o‘sadi; hosil dalada yoki omborxonada saqlash paytida chirib ketadi (int. potato center, 1982). omborxonada saqlash jarayonida tashqi ko‘rinishi sog‘lom, biroq yengil zararlangan tuganaklarda ho‘l "chirish" rivojlanadi va sog‘lomlariga tez o‘tadi. fiziologik kuchsiz tuganaklar kuchliroq zararlanadi, odatda bu bakteriyalar zamburug‘lar zararlagan tuganaklarni ikkilamchi zararlaydi va kartoshka chirishini tugallaydi, zararlangan tuganaklar, ayniqsa 15°s-20°s haroratda, 3-6 kun ichida batamom chiriydi. qo‘zg‘atuvchi zararlangan o‘simlik qoldiqpari va urug‘lik tuganaklarda saqlanadi. kasallikni o‘zbekistonda erwinia cichorocearum, sinonim erwinia solani (zaprometov, 1974), …

b, so‘ngra quruq joylarda, 2-4°s harorat va 90-95% hnn da saqlash lozim (peresipkin, 1982; int. potato center, 1982; vyangelyauskayte i dr., 1989; bo‘riyev va b., 2002; sattarova va b., 2003). kartoshkani omborxonalarda saqlash davrida ho‘l va boshqa chirishlar bilan kurash choralari haqidagi ma’lumotlar keyingi bobda keltirilgan. kartoshka fuzarioz so‘lishi (fuzarioz vilt)ni fusarium oxysporum f. tuberosi va boshqa fusarium turkumiga mansub gifomitset zamburug‘lar qo‘zg‘atadi (dyakova, 1969; int. potato center, 1982). ular issiqsevar zamburug‘lar bo‘lib, butun dunyoda, jumladan o‘zbekistonda ham keng tarqalgan. vertitsillyoz viltdan farqli o‘laroq, fuzarioz kartoshka tez so‘lishiga olib keladi, bunda so‘lish o‘simlik tepasidan pastga tarqaladi. pastki barglar sarg‘ayadi, yuqori yarusdagilarida xlorotik dog‘lar paydo bo‘ladi, o‘simlik tepasi qizg‘ish tus oladi, ildiz va ildizpoyalari chirishi, o‘tkazuvchi to‘qimalari mitseliy bilan to‘lib, tiqilib qolishi hamda zamburug‘ metabolitlari o‘simlikni zaharlashi so‘lish sabablari hisoblanadi. kartoshka tuganaklari fuzarioz quruq chirishini fusarium oxysporum, fusarium cambucinum, fusarium cilmorum, fusarium solani va ba’zi boshqa fusarium turlari qo‘zg‘atadi. kartoshka tuganaklari …

om to‘qimadan aniq ajralib turadi, ularning ustida konsentrik doiralar va mitseliy rivojlanadi. toshkent viloyatida kartoshka o‘suv davrida fuzarioz bilan 24,9-43,5% ga kasallangani xabar qilingan (hakimov va b., 2005). qo‘zg‘atuvchilarning belgilari. fusarium cambucinum. mitseliy oq, oqish-sariq, pushti rangli, baroq, zich. makrokonidiyalar havo mitseliysida, pionnotlarda, kamroq hollarda sporodoxiylarda rivojlanadi, urchuq-o‘roq shaklli, egilgan, 6, kamroq hollarda 4 va 5 hujayrali, ko‘p bo‘lganida rangi pushti yoki och-qo‘ng‘ir; 4 hujayralilarining o‘lchami 16-45x3-6 mkm, 6 hujayralilari 25-60x3,5-6 mkm. ba’zan qo‘ng‘ir yoki to‘q-moviy tusli sklerotsiylar hosil qiladi. fusarium cilmorum. mitseliy oq, oqish-sariq, sarg‘ish-to‘q-qizil rangli, baroq, zich. makrokonidiyalar sporodoxiy va pionnotlarda, kamroq hollarda havo mitseliysida rivojlanadi, urchuq-o‘roq, egilgan yoki to‘g‘ri, ba’zan deyarli silindr shaklli, 4-6, kamroq hollarda 7-9 hujayrali, ko‘p bo‘lganida rangi sariq, pushti, to‘q-sariq, och-qo‘ng‘ir yoki qizg‘ish-to‘q-sariq; 4 hujayralilari 15-56x3,7-11,5 mkm, 6 hujayralilari 20-88x4,7-12,5 mkm, 8 hujayralilari 35-100x6-14 mkm. xlamidosporalari interkalyar (gifalar o‘rtalarida) rivojlanadi. o‘zbekistonda uyumlarda va omborxonalarda saqlanadigan tuganaklarning eng ko‘p tarqalgan chirishi fuzarioz ekanligi aniqlangan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "kartoshka kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari"

1404221254_52096.doc kartoshka kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari kartoshka nihollari fuzariozini fusarium turkumiga mansub gifomitsetlar qo‘zg‘atadi. kasallik dunyoning barcha mamlakatlarida, jumladan o‘zbekistonda ham uchraydi. zararlangan tuganaklar (kam hollarda urug‘lar) infeksiyaning asosiy manbaidir. kartoshka nihollari rizoktoniozini rhizoctonia solani zamburug‘i qo‘zg‘atadi. rizoktonioz dunyoning barcha mamlakatlarida, jumladan o‘zbekistonda ham uchraydi. zararlangan o‘simlik qoldiqlari va kartoshka tuganaklari nihollar uchun asosiy infeksiya manbai hisoblanadi. urug‘lik tuganaklar sovuq va nam tuproqqa ekilganda, nihollar tez unib chiqa olmaydi, tuproq ichida chiriydi, ularning ildizpoyalari va ildiz bo‘g‘zida biroz botiq, qo‘ng‘ir yaralar paydo bo‘ladi, ba’zan niholl...

DOC format, 91.5 KB. To download "kartoshka kasalliklari va ularga qarshi kurash choralari", click the Telegram button on the left.

Tags: kartoshka kasalliklari va ularg… DOC Free download Telegram