илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги

PPT 202.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1674734599.ppt илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги “ўсимликшунослик ва пахтачилик” фани режа: илдизмевалилар аҳамияти қанд лавлаги - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши қанд лавлаги биологияси ва навлари қанд лавлаги етиштириш технологияси бу гурухга серсув, ширали қуруқ моддаси кам бўлган илдизмевалилар киради.бу гуруҳдаги ўсимликлар ҳар хил ботаник оилани (шўрадошлар,соябонгулдошлар,карамдошлар, мураккабгулдошлар) вакили бўлиб, уларнинг оиласида бир, икки ва кўп йиллик турлари учрайди. ўзбекистонда аксарият ҳолда икки йиллик турлари (қанд лавлаги,хашаки лавлаги,шолгам сабзилар) экилмоқда. илдизмевалилар ҳар хил йўналишда қўлланилади.қанд лавлаги қанд ишлаб чиқариш учун экилади. қолган илдизмевалилар озиқ –овқат саноатида ва чорвага ем учун фойдаланилади. илдизмевалиларнинг таркибида 10% дан 30% гача қуруқ модда бўлади, уларнинг таркибида кўп миқторда қанд, крахмал,тузлар, витаминлар (с,в,в2,р,к,е,н ва бошқа), каротин мавжуд.таркибида сув кўп бўлганлиги туфайли сақлаш қийин. илдизмевали ўсимликлар техник (қанд лавлаги), озуқ-овқатда (сабзи,лавлаги,шолғом, турп), чорвачиликда (хашаки лавлаги,турнепс), табобатда (сачратқи) қўлланади. қишда кўкат бўлмаганда илдизмевалилар энг асосий …
2
, 8-9% кул моддаси бўлади. шиннидан спирт, сут ва лимон кислотаси ишлаб чиқаради. жомнинг таркибида 15% қуруқ модда, 10% азотсиз моддалар, 3% клетчатка, 0,7% кул, 0,1% мой ва 1,2% оқсил бор. 100 кг қуруқ жомнинг тўйимлилиги – 80 озиқ бирлигига тенг. лавлагининг ҳосили 30 т/га бўлганда жомнинг чиқиши 24 т бўлади. барги умуман илдизмева ҳосилининг 30-35% ини ташкил этиб, тўйимлилик хусусияти бошқа ўсимликлар кўкатидан кам эмас. барг таркибида 20% қуруқ модда бўлади, шу жумладан 2,5-3,5% оқсил, 0,8% мой 100 кг баргининг тўйимлилиги 18-20 озиқ бирлигига тенг. йиғиштирилган қанд лавлагининг 1 кг илдизмеваси таркибида 0,25-0,26 озиқ бирлиги, 9-12 ҳазмланувчи протеин 0,29-0,54 г кальций, 0,35-0,51 г фосфор ва баргида – 0,11-0,13 озиқ бирлиги 16-21 оқсил 1,08 г кальций ва 0,36 г фосфор мавжуд. қанд лавлагидан бўшаган ерларга кўпинча дала ва сабзавот экинлари экилади. экиннинг тарихи. ҳозирги кунда экиладиган лавлаги икки йиллик экин. кўпчилик илмий кузатишларда кўрсатилишича, унинг ватани ўрта ер денгизи ҳисобланади. …
3
серҳосил экин бўлиб ер юзида (1994 й.) ўртача 32,8 т/га илдизмева ҳосили олинган. ўзбекистонда (1998 й.) 119,7 ц/га илдизмева олинган. уруғ ҳосили 15-20 ц/га. хоразмда йирик қанд ишлаб чиқариш заводи қурилди. бундан ташқари республикада 20 та мини заводлар мавжуд. систематикаси. қанд лавлаги -beta vulgaris l. v.saccharifera -турига, chenopodiaceae оиласига мансуб икки йиллик ўсимлик. биринчи йили барг тўплами, йўғонлашган илдиз (илдизмева) ривожланади. иккинчи йили поя, гул, мева ривожланади. биологик ривожланиши. beta авлодига кирган турлар илдизмева ҳосил қилиш хусусиятига эга. маданий қанд лавлаги – бу баргли ва илдизмевали тур хиллари ўртасидаги дурагай бўлиб, узоқ давом этган селекция ишлари натижасида анча такомиллашган. биринчи йили лавлаги йўғонлашган илдизмева ва 50-90 та барг ҳосил қилади. уруғдан уруққача ривожланиш жараёни 11 кетма-кет босқичда ўтади (расм). уруғни униши, майсаларнинг ҳосил бўлиши, 6-8° тупроқ исиганда бошланади. тупроқда нам, иссиқлик, ҳаво бўлганида уруғ тез униб чиқади. тупмевадан уруғнинг бўлиниб чиқиши 3-5 кун бўлади. униб чиққан лавлаги уруғи уруғпалласи билан …
4
рта баҳорда илдизмевалар тупроққа экилгандан сўнг бошланади. ундан кейинги давр – баргларни ўсиши ва пояларни ҳосил бўлиши – етарли миқдорда нам ва минерал ўғитлар билан таъминланишига боғлиқ. гуллаш даври ёзнинг бошларида, яъни кундалик ҳарорат 28-30° ва ҳаво энг паст намликда бўлганда чанглари яхши етарли ва чангланиш жараёни яхши ўтади. уруғни пайдо бўлиш даврида мўътадил ҳаводан лекин ҳаво ва тупроқ намлиги етарли бўлганда яхши кечади. уруғнинг пишиш даврида аксинча, об-ҳаво қуруқ ва иссиқ бўлганда, пишиш бир вақтда кечади. ҳамма ривожланиш даврлар учун биринчи йилда 180-200 кун, икинчи йилда 115-120 кун керак бўлади. ташқи муҳит омилларига эҳтиёжи қанд лавлаги уруғи – 2-5° иссиқликда уна бошлайди, майсалари баҳорги – 4-5° совуққа чидаши мумкин. лавлагида фотосинтез ва ривожланиш иссиқлик 20-22° бўлганда жадал кечади. кузда ўсимликнинг ўсиши 2-4° бўлганда мўхтайди. оналик илдизмева 3-4° да яхши сақланади, уруғлик лавлаги 2-3° ўса бошлайди. гуллаш даврида ҳарорат – 1-2° бўлса ўсимлик нобуд бўлади. қанд лавлаги ҳаётининг биринчи кунидан …
5
а ёки қишда юқори ҳароратда сақланса, илдизмевалар экилганда улардан тупбаргчалар гулпоя униб чиқиб, уруғ шохчалари ўсиб чиқмайди. қанд лавлаги илдизмеваси таркибида қанд уонцентрацияси юқори бўлгани учун шўрга чидамли. қанд лавлагидан 1 тонна илдизмева ва тегишли барг ҳосили олиш учун кўп миқдорда, яъни 6 кг азот, 2 кг фосфор ва 6,7 кг калий элементларини талаб қилади. бундан ташқари ўсимликларнинг нормал ҳаёт фаолияти учуе лавлаги ўсимлигига микроэлементлардан: магний, бор, темир, олтингугурт, марганц, мис ва бошқалар керак. қанд лавлагини таркибида гумус миқдори кўп, механик таркиби соз бўлган тупроқларда экиш яхши натижалар беради. таркиби оғир, лой ва енгил қумлоқ тупроқларда лавлаги ёмон ўсади. тарқалган нав ва дурагайлар: «ялтушковский» дурагай, «ялтушковский односемяннўй», львовский» дурагайлари, «рамонская односемянная 32», «веселополянская односемянная», «астро», «гина», «клавлия», «элдона», «садо» ва бошқалар синовдан ўтмоқда. етиштириш агротехникаси. қанд лавлаги алмашлаб экишда кузги дон экинлари, ем-хашак ўтлар, беда, силос, ва дон учун маккажўхори ва бошқа экинлардан бўшаган майдонларга экилади. пахтачилик хўжаликларида ғўзадан кейин, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги"

1674734599.ppt илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги “ўсимликшунослик ва пахтачилик” фани режа: илдизмевалилар аҳамияти қанд лавлаги - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши қанд лавлаги биологияси ва навлари қанд лавлаги етиштириш технологияси бу гурухга серсув, ширали қуруқ моддаси кам бўлган илдизмевалилар киради.бу гуруҳдаги ўсимликлар ҳар хил ботаник оилани (шўрадошлар,соябонгулдошлар,карамдошлар, мураккабгулдошлар) вакили бўлиб, уларнинг оиласида бир, икки ва кўп йиллик турлари учрайди. ўзбекистонда аксарият ҳолда икки йиллик турлари (қанд лавлаги,хашаки лавлаги,шолгам сабзилар) экилмоқда. илдизмевалилар ҳар хил йўналишда қўлланилади.қанд лавлаги қанд ишлаб чиқар...

PPT format, 202.0 KB. To download "илдизмевали ўсимликлар аҳамияти. қанд лавлаги етиштириш технологияси ва уруғчилиги", click the Telegram button on the left.