генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти

PPTX 1,7 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1681302538.pptx /docprops/thumbnail.jpeg генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти ppt генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти режа: генетика фани ҳақида тушунча генетика фанининг текшириш усуллари генетика фанининг ривожланиш тарихи генетика эришган ютуқлар ва унинг амалий аҳамияти 2 тавсия этилган адабиётлар мусаев д.а. ва бошқалар генетика ва селекция асослари. т. 2011 гуляев г. генетика. м.: 1984. максудов з.ю. умумий генетика. т.: 1980. останакулов т., шермухамедов к. ва бошқалар. генетика асослари. т.: 2005. 5.останақулов т.э. ва бошқалар. биология ва генетика. т. 2014. 6. тошдау “биология ва генетика” фани бўйича ўқув услубий қўлланма. т, 2016. генетика фани тирик организмларнинг икки асосий хусусияти - ирсият ва ўзгарувчанлигини ўрганади. генетика грекча «генетикос» сўзидан олинган бўлиб, туғилиш, келиб чиқиш деган маънони билдиради. генетика ўрганадиган манъба тирик организмлар -ўсимликлар, ҳайвонлар, микроорганизмлар, ҳатто вируслар ҳам бўлиб, улар барчаси ҳужайрадан тузилган. ирсият деганда одатда организм ўз белгилари ва ривожланиш хусусиятларини келгуси наслга …

ядросида жойлашган хромосомалар ирсиятнинг моддий негизи бўлиб, авлодлар ўртасида навбатланишни таъминловчи асосий манъба ҳисобланади. жинсий кўпайишда эркак (сперма) ва урғочи (тухум) ҳужайраларининг ўзаро қўшилиш, яъни уруғланиш даврида, хромосомалар ота-онадан наслга ўтади. демак, ирсиятнинг моддий негизи жинсий ҳужайраларда жойлашиб, авлодлар шу ҳужайра орқали ўзаро боғланади. бунда она ҳужайрада бўлган белги ва хусусиятлар хромосома орқали қиз ҳужайраларига берилади. ирсият туфайли буғдой уруғидан буғдой арпа уруғидан арпа униб чиқади. масалан: гинкго (ginkgo biloba) деб аталган ва ҳозирги вақтда яшаб турган очиқ уруғли ўсимликлар бўлими, қуббалилар синфининг бу тури палеозой эрасининг охири пермь давридан бўён яшаб келмоқда ва қазилма аждодлари билан солиштирилганда миллион йиллар ўтган бўлишига қарамай, улар деярли ўзгармай сақланиб қолган. чўтка қанотли латимерия балиғи (latimeria chalumnae) ҳам миллион йиллардан бўён деярли ўзгаришсиз ҳинд океанининг жануби-ғарбий қисмида яшаб келмоқда. лекин аксарият организм турларида ирсиятнинг турғунлиги муайян даражада нисбий эканлиги кўрсатилган. ўзгарувчанлик – тирик организмнинг ташқи ва ички омиллар таъсирида ўзгарган белги ва хусусиятлар …

бўлиб, у муайян сифатга эга бўлган оқсилнинг синтез қилинишини таъмин этади. ген фаолиятининг маҳсули бўлган оқсил эса муайян белгининг ривожланишини таъмин этади ёки унинг ривожланишида бошқа оқсиллар билан бирга иштирок этади. генларнинг аксарияти хромосомалар таркибидаги днк молекуласида жойлашган. хромосомаларда жойлашган генлар фаолияти орқали амалга ошадиган ирсият хромосома ирсияти ёки ядровий ирсият деб аталади. генларнинг нисбатан кам қисми ҳужайрадаги цитоплазмада жойлашган пластидалар, митохондриялар ва хромосомалар билан боғлиқ бўлмаган бошқа элементларда жойлашган бўлади. бу органоидлардаги генлар фаолияти билан амалга ошадиган ирсият – цитоплазматик ирсият деб юритилади. генетика фани биологиянинг бир қатор назарий ва амалий муаммоларини ҳал этади. унинг ҳал қилиши лозим бўлган назарий муаммолари қуйидагилар: - ирсиятнинг моддий асослари – хромосома, генлар, днк ва рнк молекулаларининг структураси ва функциясини текшириш; - организмлар белги ва хусусиятларининг келгуси авлодларга берилиш ва ривожланиш қонуниятларини аниқлаш; - турли физик ва кимёвий омиллар таъсирида организмларда ирсий ўзгарувчанликнинг пайдо бўлиш қонуниятларини очиш; - ирсий ўзгарувчанликнинг организмлар эволюциясидаги аҳамиятини …

нетик генетик инженерия молекуляр генетик дурагайлаш усули. бу усул ёрдамида ота-она белгиларини наслга ўтишини, дурагайлаш усули ёрдамида таҳлил қилиб борилади. дурагайлаш усули генетик таҳлилнинг асоси бўлиб у ўз ичига математик статистика усулларини ҳам олади. цитологик усул ёрдамида ирсиятнинг моддий асоси, ҳужайра таркибидаги ўзгаришлар ёруғлик ва электрон микроскоплар ёрдамида кузатиб борилади, бунда биохимиявий, физиологик ва бошқа усуллар ҳам бирга олиб борилади. популяцион-статистик усул ёрдами билан мураккаб миқдор, жумладан, хўжалик нуқтаи назаридан аҳамиятли белгиларнинг ирсийланиши ўршганилади. бунинг учун кўп сонли организмлар популяцияси устида кузатиш олиб борилади. тажриба натижасида олинган миқдор далиллар махсус математик – статистик методлар ёрдамида таҳлил қилинади. онтогенетик усул. генларнинг таъсири ва уларни организм индивидуал ривожланишида юзага чиқиши ҳар хил муҳит шароитда номоён бўлиши ўрганилади. молекуляр генетик методнинг моҳияти – ирсиятнинг моддий асоси бўлган нуклеин кислоталар (днк, рнк)нинг структураси ва функциясини ўрганишдан иборат. генетик инженерия методи – молекуляр генетиканинг назарий ютуқларига асосланган ҳолда ген ва хромосома инженерияси бўйича амалий натижа …

юзага келишида биология фанида очилган йирик кашфиётлар таъсир кўрсатди. шунинг учун генетика фаннинг ривожланиш тарихи уч даврга бўлинади: 1965-1910 1911-1953 1953 - ҳозиргача тарихи ирсият қонунлари яратилди. ирсиятнинг молекуляр асослари аниқланди. ирсиятни молекуляр асослари янада чуқурроқ ўрганилди менделгача бўлган даврда ўсимлик, ҳайвон ва одамларда турли белгиларнинг ота-онадан келгуси авлодларга берилишига оид бир қатор далиллар йиғилган эди. масалан: немис олими и.г.кельрейтер (1733-1806) тамаки ўсимлиги дурагайларини кузатиб биринчи марта гетерозис ҳодисани тасвирлади. тамаки навлари ва турларини ҳар хил комбинацияда дурагайлаб, уларда ота-она белгиларининг ривожланишини текширди. инглиз олими т.э.найт (1759-1838) нўхат ўсимлиги дурагайларини кузатиб, 1-авлод дурагайлари ўсимликлари бир хил, 2-авлод дурагайларнинг эса хилма-хил бўлишлигини таъкидлади. француз олими о.сажрэ (1763-1851) ўсимлик дурагайлари авлодларида ота-она белгилари ҳар хил вариантда, қайта тақсимланиб хилма-хиллик беради деган хулосага келди. эволюцион таълимотининг асосчиси ч.дарвин (1809-1882) ирсият ва ўзгарувчанлик табиий танланиш билан бирга органик олам эволюциясининг асосий омиллари эканлигини исботлади. г.менделга қадар бўлган тадқиқотчилар ирсийланиш қонуниятларини очиб бера олмадилар. улар, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти"

1681302538.pptx /docprops/thumbnail.jpeg генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти ppt генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти режа: генетика фани ҳақида тушунча генетика фанининг текшириш усуллари генетика фанининг ривожланиш тарихи генетика эришган ютуқлар ва унинг амалий аҳамияти 2 тавсия этилган адабиётлар мусаев д.а. ва бошқалар генетика ва селекция асослари. т. 2011 гуляев г. генетика. м.: 1984. максудов з.ю. умумий генетика. т.: 1980. останакулов т., шермухамедов к. ва бошқалар. генетика асослари. т.: 2005. 5.останақулов т.э. ва бошқалар. биология ва генетика. т. 2014. 6. тошдау “биология ва генетика” фани бўйича ўқув услубий қўлланма. т, 2016. генетика фани тирик организмларнинг икки асосий хусуси...

Формат PPTX, 1,7 МБ. Чтобы скачать "генетика фанининг вазифаси, услублари, тарихи ва унинг қишлоқ хўжалигидаги аҳамияти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: генетика фанининг вазифаси, усл… PPTX Бесплатная загрузка Telegram