o’zgaruvchanlik ko’rsatkichlari

DOC 120.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1682580468.doc o’zgaruvchanlik ko’rsatkichlari limitlar (variatsiyalash kengligi) bu – to’plamdagi belgining minimal va maksimal qiymatlari. ular orasidagi farq qanchalik katta bo’lsa, belgining o’zgaruvchanligi ham shunchalik katta bo’ladi. dispersiya s2 va standart og’ish s. bu o’rganilayotgan belgi statistik tavsiflari variatsiyasi (sochilishi)ning asosiy o’lchamlari hisoblanadi. dispersiya yoki o’rtacha kvadrat bu – og’ishlar kvadratlari yig’indisi ning barcha o’lchashlardan 1 taga kam bo’lgan songa nisbati: standart yoki o’rtacha kvadratik qiymatni dispersiya ni kvadrat ildizdan chiqarish orqali olinadi. guruhlangan kuzatishlar uchun esa bu kattaliklar quyidagicha aniqlanadi: dispersiyani hisoblashning bir necha xil usullari mavjud. ular ichidan eng ko’p uchraydigani quyidagicha: barcha variantlarning o’rtacha arifmetigidan og’ishi aniqlanadi, har bir og’ish kvadratga ko’tariladi va bu kvadratlar yig’indisi barcha o’lchashlr sonidan 1 ta kam bo’lgan songa bo’linadi. standart og’ishni hisoblash uchun esa dispersiyadan kvadrat ildiz olinadi. erkinlik darajalari soni yoki variatsiya erkinliklari darajasi soni bu – to’plamdagi erkin variatsiyalanuvchi kattaliklar miqdori. u ν harfi bilan belgilanadi hamda eng sodda holda …

olda bu variant standart og’ishdan 1 ta standart og’ishga ko’proq deganini anglatadi. agar mabodo me'yorlashgan og’ishlar ko’rsatkichi -2 ga teng bo’ladigan bo’lsa, u holda bu variant standart og’ishdan 2 ta standart og’ishga kamroq deganini anglatadi. o’rtacha kvadratik og’ish me'yorlashgan og’ish tning o’lchov birligi hisoblanadi. statistikada ko’plab turli-tuman bo’lgan va turli yo’nalishlarga yo’nalgan faktor (biologik ta'sir)larning doimiy ta'siri ostida joylashgan etarlicha katta hajmga ega bo’lgan to’plamlardagi o’zgaruvchanlik diapazoni o’rtacha arifmetik qiymatdan ±3s dan ortmasligi qabul qilingan. bunday to’plamlar me'yoriy taqsimotga bo’ysunuvchi variantlar deb ataladi. har bir o’rganilayotgan biologik to’plam uchun o’zgaruvchanlik diapazoni o’rtacha arifmetik qiymatidan ±3s oralig’ida joylashganligi sababli o’rtacha kvadratik og’ish s ning qiymati qanchalik katta bo’lsa, shu to’plamdagi o’zgaruvchanlik belgisi ham shunchalik katta bo’ladi. o’rtacha kvadratik og’ishning qiymati o’rganilayotgan to’plamlardagi o’zgaruvchanlik belgilari o’zgaruvchanligining me'yoriy o’lchami hisoblanadi. o’rtacha kvadratik og’ishdan mustaqil ko’rsatkich va boshqa ko’rsatkichlar: variatsiya koeffitsienti (f), tanlangan o’rtacha qiymatning absolyut xatoligi, korrelyasiya va regressiya koeffitsientlari va boshqalarni hisoblash …

kvadratik og’ishi kiritilgan: variatsiya koeffitsienti o’rganilayotgan to’plamning o’rtacha kvadratik og’ishi o’rtacha arifmetik qiymatning qancha foizini tashkil qilishini ko’rsatadi. demak, u o’zgaruvchanlikning nisbiy ko’rsatkichi hisoblanadi. ya'ni, agar variatsiya koeffitsienti 10 % dan ortmasa, u holda o’zgaruvchanlikni hisobga olmasa ham bo’laveradigan darajada, agar 10 % dan yuqoriroq bo’lsa, u holda – o’rtacha, va 20 % dan kattaroq bo’lsa hisobga olinadigan darajada deyiladi. variatsiya koeffitsienti belgining absolyut qiymatiga bog’liq bo’lmaydi va bir o’lchamli turli xildagi belgilar o’zgaruvchanligi qiymatini taqqoslash uchun foydalanilishi mumkin. u bor yo’g’i belgi turli-tumanligi qiymatini aks ettiradi va ko’plab biologik qonuniyatlar: o’zgaruvchanlik hodisasi, tabiiy tanlashning ta'siri, ekologik faktorlarning ta'siri va boshqalarni oydinlashtirish uchun foydalanilishi mumkin. o’rtacha tanlanma xatoligi yoki tanlanma xatoligi(). o’tkazilgan o’lchashlar yoki kuzatishlar guruhi hech qachon cheksiz katta bo’la olmaydi va har doim ham nazariy jihatdan mumkin bo’lgan cheksiz katta bosh to’plamning katta yoki kichik hajmli tanlanmasi bo’lib hisoblanadi. biroq aynan ana shunday tanlanmaning ma'lumotlari asosida nazariy jihatdan …

klar; noto’g’ri barcha sharoitlarni hisobga olmasdan tanlama uchun ob'ektlarni tanlash sababli tipik xatoliklar kiritiladi. bunday turdagi xatoliklarni izlanishlarni batafsil o’tkazish orqali bartaraf qilish yoki minimallashtirish mumkin. biror bir bo’lak butunni hech qachon to’laligicha tavsiflay olmaganligi sababli izlanishning tanlangan usulida izlanishning bunday usuli mohiyatidan kelib chiqadigan maxsus xatoliklar tipi bo’ladi. ular reprezentativ (namoyon qiluvchi) xatoliklar deb ataladi va tanlangan ko’rsatkichlarning bosh to’plamning mos ko’rsatkichlaridan qay darajada farq qilishi, ya'ni ular qay darajada namoyon qiluvchi ekanligini ko’rsatadi. bu xatoliklarni bartaraf qilib bo’lmasa-da, lekin ularni hisobga olish mumkin. xatoliklarni hisoblashning turli xil usullari mavjud. ta'kidlab o’tish joizki, ko’p martalab tekshirishlarda shakl elementlari va ularning guruhlari miqdori tekshirilgan individlar natijalari bilan bir xil bo’lmaydi. boshqacha qilib aytganda, olingan o’rtacha qiymatlar o’zgaruvchanlik bilan tavsiflanadi. ko’plab guruhlar o’rtacha ko’rsatkichlari o’zgaruvchanligi me'yoriy taqsimot qonuniga bo’ysunadi va uni ko’p martalik guruh izlanishlarida o’rtacha arifmetik qiymati o’zgaruvchanligi qiymatini tavsiflovchi o’rtacha kvadratik og’ish yordamida o’lchash mumkin. u tanlangan o’rtacha qiymat …

erda n – to’plam hajmi, ya'ni o’tkazilgan o’lchashlar soni. tanlanma xatoliklari o’zgaruvchi belgining o’lchash birliklarida ifolalanadi va mos o’rtacha qiymatlariga ± belgisi qo’shib qo’yiladi. masalan . me'yoriy o’rtacha qiymat qonuniga muvofiq styudent jadvalidagi qiymatiga mos keladi deya kafolatli tasdiqlash mumkin. bu o’rtacha bosh to’plam (µ) chegarasida joylashadi deya aytish mumkin bo’ladi. tanlangan o’rtacha qiymatning absolyut xatoligi ilmiy izlanishlarda bosh to’plamdagi ishonchli chegaralar, tanlangan ko’rsatkichlar ishonchliligi va farqi hamda tanlanma hajmini o’rnatish uchun foydalaniladi. tanlangan o’rtacha qiymatning nisbiy xatoligi bu – mos o’rtacha qiymat foizlaridan olingan tanlanma xatoligi: bu ko’rsatkich cs deb belgilanishi va yoki formulalari yordamida hisoblanishi mumkin. bu yerda v% - variatsiya koeffitsienti, n – tanlanma hajmi. cs koeffitsienti agronomiyada tajribalar natijalarini baholash uchun keng qo’llaniladi. agar cs natijalari 3-5 % dan ortmasa, u holda natijalar qoniqarli deb hisoblanadi. adabiyotlar: 1. белуха н.т. основы научных исследований в экономике. - киев: вища школа, 1985. 2. вольф в.г. статистическая обработка опытных …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’zgaruvchanlik ko’rsatkichlari"

1682580468.doc o’zgaruvchanlik ko’rsatkichlari limitlar (variatsiyalash kengligi) bu – to’plamdagi belgining minimal va maksimal qiymatlari. ular orasidagi farq qanchalik katta bo’lsa, belgining o’zgaruvchanligi ham shunchalik katta bo’ladi. dispersiya s2 va standart og’ish s. bu o’rganilayotgan belgi statistik tavsiflari variatsiyasi (sochilishi)ning asosiy o’lchamlari hisoblanadi. dispersiya yoki o’rtacha kvadrat bu – og’ishlar kvadratlari yig’indisi ning barcha o’lchashlardan 1 taga kam bo’lgan songa nisbati: standart yoki o’rtacha kvadratik qiymatni dispersiya ni kvadrat ildizdan chiqarish orqali olinadi. guruhlangan kuzatishlar uchun esa bu kattaliklar quyidagicha aniqlanadi: dispersiyani hisoblashning bir necha xil usullari mavjud. ular ichidan eng ko’p uchraydigani quyidagicha: barc...

DOC format, 120.0 KB. To download "o’zgaruvchanlik ko’rsatkichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zgaruvchanlik ko’rsatkichlari DOC Free download Telegram