tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri

PPTX 713,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1721383445.pptx /docprops/thumbnail.jpeg tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri reja: insonning tuproqga tasiri va uning asosiy shakllari. tuproqlarning tabiat va jamiyatdagi roli. tuproqning og’ir metallar bilan ifloslanishi. radioaktiv chiqindilari bilan tuproqning ifloslanishi. insonning tuproqga tasiri va uning asosiy shakllari. insonning tuproqga ijobiy va salbiy tasiri ajratiladi. inson tuproqlarning hosildorligini oshirishi, erlarning holatini yaxshilashi mumkin. shuning bilan birga shahar ko’rishi, atrof - muhitning ifloslanishi, agrotexnik tadbirlarning talabga javob bermasligi natijasida tuproqlar bevosita yo’q qilinishi, yaroqsiz holga kelishi, emirilishi mumkin. hozirgi kunda tuproqlar maydonining kamayishi uning tiklanishidan minglab marta tezroq amalga oshmoqda. er sharida tuproq qatlami tabiatning boshqa komponentlari kabi ekvatordan shimolga va janubga tomon zonal o’zgarib boadi, tog’lik erlarda esa balandlik mintaqalari hosil qiladi. joyning geologik tuzilishi, iqlimi, o’simliklari va boshqa tabiat komponentlari tasirida har bir tabiat zonalarining tuproqlari turlichadir. er shari quruqlik yuzasi umumiy maydonning 31 foizga yaqini tuproqlari uncha rivojlanmagan joylarga to’g’ri keladi (15 …
2
lar egallaydi. dexqonchiliqda foydalanish darajasi jixatidan qizil tuproqli subtropik zona (13 %)- ikkinchi o’rinni; kashtan hamda qo’ng’ir tuproqli cho’llar zonasi (7 %) esa uchinchi o’rinni; issiq mintaqada joylashgan bo’z tuproqli cho’l zonasi (2 %) va qizil qo’ng’ir tuproqli savanna (2 %)- to’rtinchi o’rinni egallaydi. tabiiy sharoitni noqulayligi tufayli tundra zonasidagi dexqonchiliqda foydalaniladigan (qisman ekiladigan rezavor ekinlarni hisobga olinmaganda) erlar yo’q. mdh da mavjud tuproq zonalari ichida dexqonchiliqda eng ko’p foydalanilayotgan erlar qora tuproqli dashtlar (63%), bargli o’rmonlar zonasining sur tusli o’rmon tuproqlari (44%), subtropik zonasining qizil tuproqlari (80 %), cho’l zonasining bo’z va madaniy bo’z tuproqlari (24%) va chala cho’l zonasining kashtan tuproqlari (12 %) ni tashkil etadi. agar quruqlik yuzasida er fondining strukturasi : dunyo bo’yicha 13393 mln.ga (100 % ) bo’lsa, shundan 4041 mln. ga (30,1%) o’rmonlar bilan qoplangan erlar, 2987 mln. ga (22,3 %) o’tloq va yaylovlar, 14,7 mln. ga (10,8 %) haydaladigan va ekin ekiladigan erlar, …
3
o’lib, iqlim, tog’ jinslari, o’simliklar va hayvonlar, mikroorganizmlarning o’zaro murakkab tasiri natijasida hosil bo’ladi. dexqonchiliqning yuzaga kelishi bilan tuproqning kishilar hayotidagi ahamiyati keskin oshib borgan. inson o’zi uchun zarur bo’lgan barcha oziq mahsulotlari va ko’plab boshqa vositalarni bevosita yoki bilvosita tuproqdan oladi. er yuzining hozirgi mavjud tuproq qatlami jamiyat taraqqiyoti natijasida kuchli o’zgargan. insoniyat tarixi davomida 2 milliard gektar dan ortiq unumdor tuproqli erlar yaroqsiz holga keltirilgan. har yili sayyoramizdagi qishloq xo’jaligi uchun yaroqli erlar maydoni sho’r bosishi, cho’llashish, emirilish natijasida 5 - 7 mln. gektarga kamaymoqda. tuproqlarga inson tasirining kuchayishi sug’oriladigan dexqonchilik va chorvachiliqning rivojlanishi bilan bog’liqdir. tuproq tugaydigan va tiklanadigan resurslarga kiradi. er yuzida dehkonchiliq maqsadlarida ishlatiladigan erlar mavjud erlar xududining 10 % ni tashkil qiladi va dunyo aholisi jon boshiga 0,5 ga dan to’g’ri keladi. tuproqning og’ir metallar bilan ifloslanishi. foydali qazilmalarni qazib chiqarish va ularni ishlatish bo’yicha odamlar bir qancha geokimyoviy jarayonlarni yaratdilar. bu jarayoni akademik …
4
i bilan tuproqning ifloslanishi er yuzasida radioaktiv ifloslanish ifloslanish uning hamma qismida bir xil emas. bunga havo tsirkulyatsiyasi, o’simliklar qoplami va bir joyda yadro qurollining ko’plab portlatilishi sababchidir. er shari mintaqalari ichida ekvatorial mintaqada radioaktiv ifloslanish kamroq. chunki bu joylarda havo oqimining yuqori ko’tarilishi natijasida troposferadagi radioaktiv moddalar ekvatorial mintaqa territoriyasiga kamroq tushadi. o’rtacha kengliklarda havo yog’inlar bilan yuvilib, radioaktiv moddalar er yuzasiga ko’proq tushadi. shunday qilib, er sharida radioaktiv ifloslanish havodan o’rtacha kengliklarga ko’proq, ekvator, shimoliy va janubiy qutb doiralari ichiga kamroq tushadi. bunga asosiy sabab shimoliy yarimsharda yadro qurollarining sinalishidir. er sharida radioaktiv moddalarning ko’p qismi okean va dengiz suvlarida to’planib qolgan. bunga asosiy sabab havodan tushgan va daryo suvlaridan kelgan radioaktiv moddalarning yig’ilib qolishidir. natijada, xozir okeanlar suvida radioaktiv moddalarning miqdori tabiiy darajasidan 10 % oshib ketgan.radioaktiv moddalar ayniqsa okean suvlarining organik dunyosiga boy bo’lgan eng ustki, 200-300 m chuqurlikacha bo’lgan qavatida ko’p to’plangan. tuproqning radioaktiv ifloslanishida …
5
oshkent: mehnat, 1990. internet saytlari 5.www.lex.uz 6.www.edu.uz 7.www.ziyo.net image2.png image3.png image4.png image5.png

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri"

1721383445.pptx /docprops/thumbnail.jpeg tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri reja: insonning tuproqga tasiri va uning asosiy shakllari. tuproqlarning tabiat va jamiyatdagi roli. tuproqning og’ir metallar bilan ifloslanishi. radioaktiv chiqindilari bilan tuproqning ifloslanishi. insonning tuproqga tasiri va uning asosiy shakllari. insonning tuproqga ijobiy va salbiy tasiri ajratiladi. inson tuproqlarning hosildorligini oshirishi, erlarning holatini yaxshilashi mumkin. shuning bilan birga shahar ko’rishi, atrof - muhitning ifloslanishi, agrotexnik tadbirlarning talabga javob bermasligi natijasida tuproqlar bevosita yo’q qilinishi, yaroqsiz holga kelishi, emirilishi mumkin. hozirgi kunda tuproqlar maydonining ...

Формат PPTX, 713,2 КБ. Чтобы скачать "tuproq hosil bo’lishining antropogen sharoitlarning ta’siri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproq hosil bo’lishining antro… PPTX Бесплатная загрузка Telegram