tuproq hosil qiluvchi govaksimonnurash mahsulotlari

PPTX 11 pages 1.4 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: tuproq hosil qiluvchi g’ovaksimon nurash mahsulotlari. mavzu: tuproq hosil qiluvchi g’ovaksimon nurash mahsulotlari. reja: 1.tuproq hosil qiluvchi tog’ ona jinslar 2.elyuviy va delyuviy jinslar 3.allyuvial va ko’l-allyuvial jinslar 4.prolyuvial va muz(morena)yotqiziqlari 5.eol yotqiziqlari va lyoss jinslar. tuproq hosil qiluvchi ona jinslar nurash po‘sti yuzasida tarqalgan g'ovak holdagi (g‘ovaksimon) cho£kindi yotqiziqlar tuproq hosil qiluvchi ona jinslar deb ataladi. cho£kindi tog’ jinslaridan tuproq hosil boiishi va rivojlanishi muqarrar. tashkil etadi. tuproq hosil boiish jarayonida ona jins o‘zining mexanik, mineralogik va kimyoviy tarkibini, shuningdek, fizik, kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini unga o£tkazadi, keyinchalik asta-sekinlikda turli darajada o£zgaradi. to‘rtlamchi davr g‘ovak cho‘kindi jinslari asosiy tuproq paydo qiluvchi jinslar hisoblanadi. ana shu jinslardan deyarli barcha hozirgi zamon tuproqlari shakllangan. kelib chiqishi (genezisi)ga va hosil boiish sharoitlariga ko‘ra, to‘rtlamchi davr cho‘kindilari bu o‘z navbatida tuproqning paydo boiish jarayonlarida va hosil boiadigan tuproqlar unumdorligida aks etadi. barcha tuproq paydo qiluvchi (ona) jinslar kelib chiqishiga ko‘ra quyidagi guruhlarga: elyuvial, …

2 / 11

elyuviyga xosdir. tuproq paydo boiishida elyuviyning ahamiyati uning xossasi bilan belgilanadi. karbonatli jinslar elyuviysida ko‘pincha unumdor (qora tuproq, bo‘z tuproq kabi) tuproqlar hosil boiadi. uncha qalin boimagan elyuviyda (0 ‘rta osiyo va boshqa joylarda) shag‘al tarkibli tuproqlar keng tarqalgan. ko‘pincha, to‘rtlamchi davrga qadarli hosil boigan ohaktoshlar, mergellar, qumtoshlar singari jinslarning elyuviysi ona jinslar hisoblanadi. ana shunday jinslar to‘rtlamchi davr yotqiziqlari bilan qoplanmagan maydonlar (togii oikalar, ustyurt platosi)da uchraydi. deiyuvial jinslar deiyuvial jinslar yoki delyuviy deb, nurash mahsulotlarining yomgir va erigan qor suvlari ta’sirida qiyaliklarning quyi qismlari va tog‘ yonbagirlariga keltirilib, to‘planishidan hosil boiadigan yotqiziqlarga aytiladi. deiyuvial jinslar materiallari ancha saralanganligi va yaxshi qatlamli boiib, odatda yonbagirga parallel yo‘nalishda joylashuvi bilan farqlanadi. delyuviy 0 ‘rta osiyodagi suv ayirgichlaming yonbagirlari va daryo vodiylarining yuqori terrasalarini qoplagan. ko‘pincha elyuviy va delyuviy chegarasini aniqlash qiyin boiganda, ularni alohida elyuviy-delyuviy guruh iga kiritiladi. delyuviyning kimyoviy va mineralogik tarkibi dastlabki jinslarga nisbatan biroz o'zgarishi bilan farqlanadi. …

3 / 11

zamon allyuvial jinslarga ajratiladi. qadimgi allyuvial yotqiziqlar yirik daryolaming sohil usti maydonlarida tarqalgan. qadimgi allyuviyda shag‘al toshlar ancha chuqurda yotqizilgan. sirdaryo va amudaryoning quyi tekislik maydonlarida shag‘al kam yotqizilib, asosan qalin qumdan iborat. yosh daryo terrasalari uncha qalin boimagan (1-2 m chuqurlikda) qumoqdan iborat boiib, ancha qadimgi terrasalardaesa qumoq va soz jinslar qalin hamda shag‘alli yoki qum qatlami ancha chuqurda joylashadi. allyuvial yotqiziqlar amudaryo, sirdaryo, qashqadaryo, zarafshon, surxondaryo, chirchiq, ohangaron, murg‘ob, tajan daryolari vodiylarida, sohil va deltalarida keng tarqalgan boiib, ko‘pgina gidromorf tuproqlaming ona jinsi hisoblanadi. ko‘l - allyuvial ko’l-allyuvial yotqiziqlar - koi va allyuviy jinslardan tashkil topgan. bu jinslar bahorda erigan muz suvlarining pastqam tekisliklardagi havzalarida hosil boiadi. koi - allyuvial yotqiziqlaming mexanik tarkibi xilma-xil, asosan qumli va ko‘ndalang qatlamli tuzilishga ega. koi yotqiziqlari qadimgi pastqam joylami toidirib, tarkibining loyli va qatlamli boiishi bilan ajralib turadi. jumladan, muzliklar oldida hosil boigan koilardagi muz-koi yotqiziqlarida lentali loyli qatiam yaxshi ifodalangan. …

4 / 11

dan, tog‘lardan uzoqlashgan maydonlarda esa maydaroq tarkibli jinslardan iborat bo‘ladi. 0‘rta osiyoning yosh tog‘lari tektonik ko'tarilib turganligi sababli, tog" jinslarining kuchli ravishda yuvilib turishi va tog‘oldi hududlarining katta maydonlarida dag4 a i, skeletli prolyuviyning keng tarqalishi xarakterli. ko‘pincha allyuvial-prolyuvial yoki prolyuvial-delyuvial tarzidagi aralash jinslar ham uchraydi. prolyuvial-delyuvial jinslar qumoq va chag‘ir-mayda zarrachali yotqiziqlaming qayta yotqizilishidan hosil boiadigan lyossimon jinslardan iborat. muzlik yotqiziqlari yoki morenalar muzlik yotqiziqlari yoki morenalar - muzliklar keltirib aralash holda yotqizilgan loy, qum, qirrali va silliqlangan shag‘al toshlardan iborat jinslardir. morenalar kam saqlangan va mexanik tarkibi bo‘yicha esa tosh-shag‘al, qum, qumoq va loylardan iborat bo‘lishi mumkin. 0 ‘rta osiyoda muzlik yotqiziqlari maydoni uncha ko‘p emas. ular asosan baland va o‘rtacha baland tog‘li hududlarda tarqalgan. qadimgi morenalar shag‘alli qumoqlardan va pastqam joylarda muz-ko’llarning loyli jinslaridan iborat. hozirgi zamon morenalarda ancha dag4al va mayda zarrachalar aralash bo£lganligidan uncha yumaloqlanmagan qirrali toshlar ham uchraydi. flyuvioglyatsial yoki muzlik suvlari yotqiziqlari – …

5 / 11

imining past boiishi xarakterli. dengiz yotqiziqlari dengiz yotqiziqlari. bu jinslar qadimgi dengizlar o‘mida va to‘rtlamchi davrda dengizlar transgressiyasi va regressiyasi natijasida hosil boigan yotqiziqlardan iborat. dengiz yotqiziqlari odatda qatlamli boiishi, yaxshi saralanganligi va tuzlami ko‘p saqlashi bilan xarakterlanadi. bu jinslar shimoliy muz okeani qirg‘oqlarida, kaspiy bo‘yi pasttekisligi, orol dengizi qirg‘oqlariga yaqin pasttekisliklarda keng tarqalgan. bu jinslaming yer chiqib qolgan joylarida sho‘rlangan tuproqlar paydo boiadi. 0‘rta osiyoning katta hududlaridagi sho‘r tuproqlar ham asosan ana shu jinslar bilan bog’liq. eol yotqiziqlari eol yotqiziqlari shamolning turli tog' jinslari zarrachalarini uchirib olib ketishi va yotqizishi natijasida hosil boiadi. shamol faoliyati, ayniqsa quruq iqlimli choi zonasida kuchli boiib, qum barxanlari, qum tepachalari, marza qumlari va mo‘tadil iqlimli dengiz qirg‘oqlari hamda daryo vodiylarida o‘ziga xos qum tepalari - dyunalar shaklidagi relyefni yuzaga keltiradi. 0 ‘rta osiyodagi eol qumlari kelib chiqishiga ko‘ra: 1) tub jinslar - qumtoshlarning nurash mahsulotlarining uchirib to‘planihidan; 2) allyuvial yotqiziqlaming uchirilishi mahsulotlaridan aosil …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq hosil qiluvchi govaksimonnurash mahsulotlari"

mavzu: tuproq hosil qiluvchi g’ovaksimon nurash mahsulotlari. mavzu: tuproq hosil qiluvchi g’ovaksimon nurash mahsulotlari. reja: 1.tuproq hosil qiluvchi tog’ ona jinslar 2.elyuviy va delyuviy jinslar 3.allyuvial va ko’l-allyuvial jinslar 4.prolyuvial va muz(morena)yotqiziqlari 5.eol yotqiziqlari va lyoss jinslar. tuproq hosil qiluvchi ona jinslar nurash po‘sti yuzasida tarqalgan g'ovak holdagi (g‘ovaksimon) cho£kindi yotqiziqlar tuproq hosil qiluvchi ona jinslar deb ataladi. cho£kindi tog’ jinslaridan tuproq hosil boiishi va rivojlanishi muqarrar. tashkil etadi. tuproq hosil boiish jarayonida ona jins o‘zining mexanik, mineralogik va kimyoviy tarkibini, shuningdek, fizik, kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini unga o£tkazadi, keyinchalik asta-sekinlikda turli darajada o£zgaradi. to‘rtlamchi...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "tuproq hosil qiluvchi govaksimonnurash mahsulotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq hosil qiluvchi govaksimo… PPTX 11 pages Free download Telegram