sportchidagi texnik tayyorgarlikning psixologik asoslari

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1682923745.doc sportchidagi texnik tayyorgarlikning psixologik asoslari reja: 1. sport musobaqalarida sportchining zaruriy texnik tayyorgarligi 2. sport harakatlarining texnik usullari 3. sportda jismoniy mashqlar texnikasini o‘rganish sport musobaqalarida sportchining zaruriy texnik tayyorgarligisiz muvaffaqiyatga erishib bo‘lmaydi. mazkur sport turining tarkibiga kiruvchi xattiharakatlarni bajarar ekan, (belgilangan masofaga yugurish, joyidan sakrash va yugurib kelib sakrash, turnikda yoki parallel brussiyalarda gimnastik kombinatsiyalarni bajarish, disk yoki nayza uloqtirish, basketbol o‘yinida to‘pni savatga tushirish, futbolda raqib darvozasini nishonga olish, boksda raqibga zarba yetkazish yoki raqib tomonidan berilayotgan zarbaga nisbatan himoya choralarini ko‘rish, muqim turgan yoki harakatdagi nishonga aniq o‘q otish va hokazolar), sportchi bu harakatlarni bajarish uchun eng yaxshi natijaviy harakat va usullardan foydalanishi kerak. ana shunday to‘g‘ri usullarning majmuasi ushbu sport bo‘yicha texnikani tashkil etadi. sportchini texnik tayyorlash deyilganda muayyan sportlarda texnik usullarni egallash va ularni takomillashtirishdan iborat pedagogik jarayon tushuniladi. sport harakatlarining texnik usullari xar xil sport turlarida turlicha psixologik struktura, ya’ni tuzilishga ega bo‘ladi. …

a va aniq ravishda ularga nisbatan reaksiya bildirish gimnastika texnikasida 2-darajali, yordamchi axamiyatga ega. (tayanib sakrashda parallel brussiyalardan sakrab tushishda gimnastika uskunasini (snaryadini) idrok etish.) yakka kurashlar va sport o‘yinlari kabi sport turlaridagi sport harakatlari texnikasining psixologik tuzilishi mutlaqo boshqacha ko‘rinishga ega. bu yerda texnikaning eng asosiy elementi bo‘lib tashqi muhit bilan o‘ta nozik ravishda o‘zaro aloqada bo‘lish xizmat qiladi: texnik uslublar (raqibni aldab o‘tish, koptokni o‘z sheriklariga uzatish, yaqin va uzoq masofadan turib raqibga zarba berish va hokazolar) ular hali tugallanmagan, shakllanmagan holda ham ko‘p jihatdan tashqi muhit bilan bog‘liq bo‘ladi, ya’ni sportchini o‘z vaqtida va aniq reaksiya bildirishga majbur qiladigan qo‘zg‘atishlarga bog‘liq bo‘ladi. bunday sport turlarida texnikaning eng muhim va asosiy psixologik elementi tashqi qo‘zg‘atuvchilarga nisbatan bildiriladigan reaksiya jarayonlari, ularning yuqori tezligi va aniqligi hisoblanadi. shu sababli ham bu sport turlarida sportchining harakatlarini to‘g‘ri muvofiqlashtirish o‘z-o‘zidan emas, balki sport kurashida yuzaga kelgan vaziyatlardagi muhim o‘ziga xosliklardan ogoh etuvchi …

qilish, mashqning kinogrammalari yoki video yozuvlarini ko‘rish paytida amalga oshadi. biroq, mashqni amalda bajarishga kirishilganda, bu bilishlar endi kinestezik yoki mushak sezgilari va o‘z tanasining harakatlarni vaqt va fazoda bir joydan ikkinchi joyga ko‘chishini idrok etishga asoslanadi. o‘z tanasining harakatlarini xis qilish va idrok etish tuyg‘ulariga asoslangan holda inson ularni bajarish jarayonida o‘z harakatlanish faoliyatini boshqarish, o‘zo‘zini boshqarishni o‘rganadi. biroq, buning uchun harakatlarni faqat tuyg‘ular orqali o‘rganishning o‘zi kamlik qiladi. atoqli olim p.f.lesgaftning yozishicha, mushaklar faoliyatiga bog‘liq sezgilar tahlil va taqqoslashlar yo‘li bilan aqliy ishga aylanishi kerak. demak, o‘rganilayotgan mashqni bajarish texnikasini o‘rganish uchun, balki umuman harakat qilish faoliyatining qonuniyatlari va xususan o‘z faoliyatining o‘ziga xos jihatlarini chuqurroq va kengroq tushunishni o‘rganish uchun tuyg‘ular nutq va mantiqiy tafakkur bilan birlashishi zarur. (1-sxemaga qarang) xatti-harakatlarni boshqarishning aniqligi, izchilligi va ishonchliligi bir qator psixik jarayonlar amalga oshirilishining darajasi va o‘ziga xosligiga bog‘liq bo‘ladi. bularga psixomotor reaksiyalar, ko‘rish, eshitish, taktil (teri orqali) va …

hning markaziy psixologik muammosi bu − harakat malakalarini shakllantirish va ularning ishlata bilish masalasidan iboratdir. harakat malakalari deyilganda nimalar tushuniladi? harakat malakalari deyilganda mashqlar jarayonida ma’lum mukammallik darajasiga yetkazilgan, tez, aniq va vaqtni tejagan holda yuqori sifat va miqdoriy natija bilan bajariladigan yaxlit harakat tushuniladi. yuqoridagi ta’rifdan kelib chiqib aytish mumkinki malakalarga quyidagi hususiyatlar xosdir: 1. harkatlarni aniq bajarish, ya’ni xatolarga yo‘l qo‘ymaslik. 2. harakatlarni bajarishdagi yengillik, bu qo‘shimcha zo‘riqishlar, ortiqcha kuch sarflashning yo‘qligi bilan bog‘liq. 3. mukammallikka erishilgan harakatlar tez bajariladi. 4. malakalar hamisha yaxlitlik harakteriga ega bo‘ladi. fiziologik mexanizmi bo‘yicha malakalar dinamik harakat stereotiplaridan iboratdir. ular faoliyatdagi borliqning birinchi va ikkinchi signal tizimlari orasidagi o‘zaro munosabatlar asosida shakllanadi. ko‘pchilik tadqiqotchilar tomonidan shu narsa isbotlanganki, ixtiyoriy harakatlar malakaga aylanar ekan, ular ixtiyordan tashqari bo‘lib qolmay, balki o‘zgacharoq anglanadi. bundan mehnat, sport, maishiy va xokazo xatti-harakatlar, ya’ni xarakatlar qanchalar kishilarga yod bo‘lib ketgan bo‘lmasin, ularning birortasi ham ongsiz sodir etilmaydi …

am yurib ketayotib ham gazeta, jurnallarni o‘qishi, biror bir masala xususida o‘ylab borishi va xokazolarni amalga oshirishi mumkin. biroq bu holat keskin o‘zgarishi ham mumkin, masalan, piyoda yurib borayotgan kishining oldiga boshqacharoq, unga muayyan masofani eng yuqori tezlikda bosib o‘tish vazifasi qo‘yilganda, qanday holat yuzaga keladi. o‘tkazilgan tadqiqotlarga ko‘ra, kishi o‘zi uchun odatiy tarzda va o‘ziga qulay sur’atlarda ishlaganda, ishning bajarilish uslublari ishchining e’tiborini o‘ziga tortmaydi, ya’ni uning xatti-harakatlari miya qobig‘ining biroz tormozlangan qismlari tomonidan nazorat qilinadi. shuning uchun ham u bunday paytda bemalol boshqa narsalar haqida o‘ylashi yoki suhbatlashishi va xokazo harakatlarni amalga oshirishi mumkin. maksimal sur’atlar bilan ishlash esa, kishidan o‘ta zo‘riqishni, diqqatni to‘la - to‘kis mazkur ishga qaratishni taqozo etadi, zero eng kichik darajadagi chalg‘ish ham ish sur’atini pasaytirib yuboradi. ko‘rinib turganidek, yuqoridagi misolda odatiy avtomatlashtirilgan harakatlar miya qobig‘ining tormozlangan qismlari bilan emas, balki kuchli tarzda qo‘zg‘atilgan miya qobig‘i qismlari orqali amalga oshiriladi. bunday holat sport faoliyatiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sportchidagi texnik tayyorgarlikning psixologik asoslari"

1682923745.doc sportchidagi texnik tayyorgarlikning psixologik asoslari reja: 1. sport musobaqalarida sportchining zaruriy texnik tayyorgarligi 2. sport harakatlarining texnik usullari 3. sportda jismoniy mashqlar texnikasini o‘rganish sport musobaqalarida sportchining zaruriy texnik tayyorgarligisiz muvaffaqiyatga erishib bo‘lmaydi. mazkur sport turining tarkibiga kiruvchi xattiharakatlarni bajarar ekan, (belgilangan masofaga yugurish, joyidan sakrash va yugurib kelib sakrash, turnikda yoki parallel brussiyalarda gimnastik kombinatsiyalarni bajarish, disk yoki nayza uloqtirish, basketbol o‘yinida to‘pni savatga tushirish, futbolda raqib darvozasini nishonga olish, boksda raqibga zarba yetkazish yoki raqib tomonidan berilayotgan zarbaga nisbatan himoya choralarini ko‘rish, muqim turgan yok...

DOC format, 73.5 KB. To download "sportchidagi texnik tayyorgarlikning psixologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: sportchidagi texnik tayyorgarli… DOC Free download Telegram