fikr yuritish operatsiyasi

PPTX 733.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1699432279.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fikr yuritish operatsiyasi mavzu: fikr yuritish operatsiyasi reja 1. fikr yuritish operatsiyasi haqida tushuncha 2. fikr yuritish operatsiyalari turlari tafakkur qilish jarayoni biror psixik elementlarning shunchaki bir- biri bilan almashinishi tarzida voqe bo'lm asdan, balki alohida aqliy operatsiyalar — biz idrok qilayotgan yoki tasaw ur qilayotgan narsalar (obyektlar) ustida, biz umumiylashgan va abstrakt tushunchalarga ega bo'lgan obyektlar ustida aqliy harakatlar qilish tarzida voqe bo'ladi. analiz jarayonida butunning uning qismlariga uning elementlariga bo'lgan munosabati aniqlanadi. biror moddiy narsani uning moddiy elementlariga ajratib bo'lish eng oddiy shakldagi analizdir. stolni ayrim qismlarga bo'lish — uning oyoqlarini, yashiklarini va boshqa shu kabilami bir-biridan ajratib olish mumkin. kimyogar suvni vodorod bilan kislorodga ajratib yuboradi. mana shu hollaming hammasida analiz narsalar va hodisalar bilan qilinadigan ish-harakatlarda ifodalanishi mumkin. abstraksiya — shunday bir fikrlash jarayonidirki, bunda tafakkurda aks etilayotgan bir yoki bir necha obyektlarning biror belgisi (xususiyati, harakati, holati, munosabati) shu obyekt yoki obyektlardan fikran …

i) tarkibiy ele- mentlarga, qismlarga yoki tarkibiy belgilarga bo'lish demakdir. analiz jarayonida butunning uning qismlariga uning elementlariga bo'lgan munosabati aniqlanadi. biror moddiy narsani uning moddiy elementlariga ajratib bo'lish eng oddiy shakldagi analizdir. stolni ayrim qismlarga bo'lish — uning oyoqlarini, yashiklarini va boshqa shu kabilami bir-biridan ajratib olish mumkin. kimyogar suvni vodorod bilan kislorodga ajratib yuboradi. mana shu hollaming hammasida analiz narsalar va hodisalar bilan qilinadigan ish-harakatlarda ifodalanishi mumkin. biror moddiy narsani uning moddiy elementlariga ajratib bo'lish eng oddiy shakldagi analizdir. stolni ayrim qismlarga bo'lish — uning oyoqlarini, yashiklarini va boshqa shu kabilarni bir-biridan ajratib olish mumkin. kimyogar suvni vodorod bilan kislorodga ajratib yuboradi. mana shu hollarning hammasida analiz narsalar va hodisalar bilan qilinadigan ish-harakatlarda ifodalanishi mumkin. analiz obyektlarni amalda ajratib bo'lmaydigan elementlarga yoki belgilarga bo'lishda ham ifodalanishi mumkin. bu fikriy analiz, ya'ni fikrda qilinadigan analizdir. chunonchi, stolni analiz qilgan vaqtimizda biz uning tusini, og'irligi va boshqa shu kabi belgilarini bilib …

harakati, holati, munosabati) shu obyekt yoki obyektlardan fikran ajratib olinadi. bu jarayonda obyektdan ajratilgan bir belgining o'zi tafakkurning mustaqil obyekti bo'lib qoladi. abstraksiya, odatda, analiz jarayonida yoki analiz natijasida sodir bo'ladi. buyumlami bir-biri bilan taqqoslash chog'ida ham abstraksiyalash jarayoni sodir bo'ladi. biron muayyan jihatlar hamisha bir-biri bilan taqqoslanadi, buyumlar yoki hodisalarning muayyan belgisrga (tusiga, shakliga, harakatlarining tezligiga va shu kabilarga) qarab, ular bir-biri bilan taqqoslanadi. lp. pavlov fikr qilish faoliyatida abstraksiyaning alohida ahamiyati borligini uqtirib, bunday degan edi: «umumiylashtirishga keng imkoniyat ochib bergan so'zning alohida xususiyati bo'lmish abstraksiya tufayli biz voqelikka bo'lgan munosabatimizni vaqt, makon, sababiyat kabi umumiy tushunchalar shakliga solganmiz» («павловские среды», iii torn, 320-bet). nutq til bo'lganidagina abstraksiya qilish mumkin. so'z bo'lmasa, hech bir tushunchani ifodalab bo'lmaydi. umumiylashtirish — tafakkurda aks etgan bir turkum nafsalarning o'xshash, muhim belgilarini shu narsalarto'g'risidagi bitta tushuncha qilib, fikrda birlashtirish demakdir. masalan, olmalarda, noklarda, o'riklarda, apelsinlarda va boshqa shu kabilarda bo'lgan o'xshash belgilar …

rning ko'pchiligini ifodalaydi. chunonchi, biz stol degan so'zni aytganimizda, bu bilan biz yakka-yakka ko'p stollarga taalluqli bo'lgan fikrni ifodalaymiz. fikrdagi abstraktlashtirish va umumiylashtirish jarayonlari ikkinchi signal sistemasining spetsifik, o'ziga xos mexanizmlariga tayanadi. «nutq signallari (suz) tufayli, — deydi lp. pavlov, - ...nerv faoliyatining yangi tamoyili — abstraktlash va shu bilan birga, oldingi sistemaning behisob signallarini umumiylashtirish vujudga keladiki, bunda ham o'z navbatida ana shu umumiylashtirilgan yangi signallar tag'in analiz va sintez qilinaveradi...» (полное собрание сочинений, hi torn, 2-kitob, 215-bet). aniqlashtirish bir jihatdan qaraganda abstraksiyalash va umumiylashtirish jarayoniga qarama-qarshi yoki shu jarayonning teskarisidir. aniqlashtirish, birinchidan, umumiy abstrakt belgini yakka obyektlarga tatbiq yoki mansub qilishda ifodalanadi. masalan, biz «oq» deganimiz-ko'z oldimizga qor, qog'oz, paxta va shu kabilar kelishi mumkin. biz «kuch» deganimizda odamni, mashinani, yomg'likni va shu kabilami tasavvur qilishimiz mumkin. «to'rtburchakli» deganimizda bu belgi kvadrat-trapetsiyaga, parallelogrammea. kitoblarga va shu kabilarga tatbiq qilinimumkin. ikkinchidan, aniqlashtirish umumiy va yakka belgilari kamroq bo'lgan umumiylikni …

ish deb ataladi. har birguruhdagi muayyan narsaga xos bo'lgan biror belgiga qarab, shu narsalar turkumlarga bo'linadi. narsalarning umumiy belgisi borligi ularni biror jihatdan bir-biriga o'xshash qilib qo'yadi. masalan, kutubxonada kitoblar muqovasiga, formatiga, mazmuniga va shu kabi belgilariga qarab turkumlarga bo'linishi mumkin. o'quvchilarni, odatda, yosh yoki jinsiy belgilari bo'yicha, ulgurishlariga va shu kabilarga qarab turkumlarga bo'ladilar. turkumlarga bo'lish uchun asos qilib olingan belgi turkumlarga bo'lishning asosi deb ataladi. sistemaga solish shundan iborat bo'ladiki, bunda ayrim narsalar, faktlar, hodisalar va fikrlar muayyan tartibda makondagi, vaqtdagi tutgan o'rniga qarab yoki mantiqiy tartibda joylashtiriladi. shu sababli makoniy xronologik va mantiqiy belgilar asosida sistemaga solish turlari ajratiladi. mebelning xonadagi joylashtirilishi, daraxtlarning boqqa o'tqazilishi makoniy sistema namunasi bo'la oladi. o'tmishda bo'lib o'tgan voqealarning xronologik tartibda joylashtirilishi shu voqealarning vaqtiga qarab sistemaga solish namunasi bo'la oladi. matematikaga, falsafaga, mantiqqa doir darsliklarda ilmiy materialning joylashtirilishi mantiqiy sistemaga solishning namunasidir. sistemaga solish, odatda, turkumlarga bo'lish asosida o'tkaziladi va mana …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fikr yuritish operatsiyasi"

1699432279.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fikr yuritish operatsiyasi mavzu: fikr yuritish operatsiyasi reja 1. fikr yuritish operatsiyasi haqida tushuncha 2. fikr yuritish operatsiyalari turlari tafakkur qilish jarayoni biror psixik elementlarning shunchaki bir- biri bilan almashinishi tarzida voqe bo'lm asdan, balki alohida aqliy operatsiyalar — biz idrok qilayotgan yoki tasaw ur qilayotgan narsalar (obyektlar) ustida, biz umumiylashgan va abstrakt tushunchalarga ega bo'lgan obyektlar ustida aqliy harakatlar qilish tarzida voqe bo'ladi. analiz jarayonida butunning uning qismlariga uning elementlariga bo'lgan munosabati aniqlanadi. biror moddiy narsani uning moddiy elementlariga ajratib bo'lish eng oddiy shakldagi analizdir. stolni ayrim qismlarga bo'lish — uning oyoqlarini, yashiklarini va...

PPTX format, 733.9 KB. To download "fikr yuritish operatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: fikr yuritish operatsiyasi PPTX Free download Telegram