ilm-fandagi halollik

DOC 67.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1708836194.doc ilm-fandagi halollik reja: 1. xarom amallar: fabrikatsiya, falsifikatsiya. 2. shubhali amallar: eksperimentni loyihalash, axborot yig`ish, ma`lumotlar tahlili, natijalar taqdimoti. 3. turli amallar: ba`zi bir narsalarni tushirib qoldirish, reorganizatsiya, yangicha formulirovka. xarom amallar: fabrikatsiya, falsifikatsiya zamonaviy psixodiagnostik tushunchalarga va tadqiqotlarni tashkil etishga, natijalarni tahlil etishga alohida talablar qo’yiladi. ana shunday tushunchalarga qo’yiladigan talablardan biri operasionalizasiya deb ataladi, ya’ni mazkur tushuncha haqiqatdan ham tavsiflanayotgan xususiyatning barcha jihatlarini qamrab olishi kerak. psixodiagnostik tushunchalarga qo’yiladigan ikkinchi talab verifikasiya degan tushuncha bilan ifodalanadi. verifikasiya talabiga ko’ra, har bir tushunchani amaliyotda qo’llash uchun u sinovdan, tekshiruvdan o’tgan bo’lishi kerak. psixologik-pedagogik tajribalar tadqiqotning ishonchli vositasi bo’lishi, uning yordamida ilmiy asoslangan ma’lumotlar olish, amaliy jihatdan to’g’ri xulosalar chiqarish imkonini berishi uchun psixodiagnostik metodlar muayyan talablarga javob berishi kerak. ilm fandagi g`irromlikning eng mashhur turi bu ma`lumotlar fabrikatsiyasi. ba`zi“eksperementator” tajriba o’tkazishning eng yaxshi yoki uni umuman o’tkazmaslik ekanini juda yaxshi biladilar. ular texnik ta`minot vositalarini tayyorlash, ishtirokchilarni jalb …

ilmagan ish uzog`i bilan sizning yomon baho olishingizga sabab bo’lishi mumkin, soxtalashtirilgan ma`lumotlar esa sizni sharmandalarcha talabalar safidan chiqarilishingizgacha olib kelishi mumkin. ilmda professionallar soxtalashtirilgan ma`lumotlarni kechirmaydilar. 1990 yillarning boshida kammerer familiyali biolog orttirilgan xarakter xususiyatlari ham nasldan naslga o’tishini isbotlamoqchi bo’lgan, uning qarashlari darvinning evolyutsiya nazariyasidan tubdan farq qilardi. kammerer qora tuproqda o’tli salamandera (fire salamanders) ning bir necha avlodini etishtirganini da`vo qilardi. uning aytishicha, asli rangi qora, tanasida sariq dog`lari bor salamanderlarning sariq dog`lari kamayib, yana bu xususiyat keyiingi avlodga ham o’tgan ekan. kammerer olgan natijalardan shubhalangan boshqa bir olim kammerer tekshirdim degan salamanderlarning buncha avlodini boqishga ketgan vaqtni uning hisobotlarida keltirilgan vaqt bilan solishtitib ko’radi, qarasaki natijalar turlicha. boshqa olimlar ham kammererdan bu holatni tushuntirib berishini talab qildilar, bu hol 7 yildan so’ng boshqa ikki olim tajriba vaqtida o’rganilgan salamderlarning murdalarini tatqiq qilishga ruxsat olgunlariga qadar davom etadi. ularning aniqlashicha salamanderlar tanasi qora tush bilan bo’yalgan ekan. …

dilar. keyin ular asos sifatida olingan ishdagi xatolikni aniqlashga ortiqcha vaqt ketkazadilar, bundan tashqari o’z tadqiqotlarini yana qaytadan loyihalashtirishga majbur bo’lib qolishlari ham mumkin. yuqoridagi g`irromlk qancha uzoq muddat noma`lumligicha qolsa, ilm fan shuncha ko’p narsa yo’qotadi. agar ilm fandagi g`irromlik aniqlanmasa, u jamiyatdagi g`irromlikka olib kelishi hech gap emas. masalan, 1930 yillarning boshida rus “olimi” t.d.lisenko ham orttirilgan xususiyatlar nasldan naslga o’tishi mumkin degan fikr tarafdori bo’lgan (lerner 1968). u o’z nazariyasiga shu qadar ishonardiki, bir olam ma`lumotlarni soxtalashtirishgacha borib etdi. lisenko tarafdorlari fantastik natijalarga erishayotganlarini da`vo qilib chiqdilar: sayroqi qush qo’ygan tuxumdan kakku bolasining yorib chiqqani, lavlagining karamga aylanishi (ular isbot tariqasida soxta suratlardan foydalanganlar) va hakazo (lerner 1968). lisenkoning bu o’ta odobsiz harakati nafaqat ilm fan balki bevosita jamiyatga ham zarar etkazgan. shaxsan uning vijdonida ishdan bo’shatilgan va xatto qatl qilingan ba`zi rus genetiklarining xuni yotibdi. u avval stalinni keyinchalik esa xrushyo’vni o’z nazariyasi to’g`riligi va undan …

laba qiz menga o’tkazmoqchi bo’lgan eksperimenti haqida gapirib berdi. kimningdir aniqlashicha ma`lum sharoitlarda (x), kalamushlar ma`lum xatti-harakatlarni amalga oshirar ekan (a). u agar x sharoitni y ga almashtirsak kalamushlar avvalgidek a ni qilishda davom etadimi yo’qmi shuni aniqlamoqchi edi. u y sharoitda eksperiment o’tkazib, kalamushlar a ni qilish qilmasligini kuzatmoqchi edi. men unga avval birinchi tadqiqot (ya`ni x sharoitda kalamushlar haqiqatdan ham a faoliyatni bajaradimi) ni laboratoriyada qayta o’tkazib tekshirib ko’rish zarurligini faqat shundan keyingina x sharoitni y sharoitga o’zgartirib kalamushlar faoliyatini kuzatish kerakligini tushuntirdim. faqat shundagina to’liq natijaga erishish mumkin. unga bu yangi fikr juda yoqdi va u o’zining professori oldiga ketdi. lekin u: “bunday qilish shart emas eksperiment o’tkazib bo’lingan siz faqat bekorga vaqt yo’qotasiz” deb javob beradi. bu voqea 1947 yillarda sodir bo’lgan u vaqtda psixologik tadqiqotlarni qaytarish emas, balki shart-sharoitlarning o’zinigina o’zgartirib yangi natijalar olish siyosati hukmron edi. fan tarixidagi eng yirik yolg`onlar. gregor mendel. tabiiy …

ikricha freydning nazariyasi u vrach sifatida ishlagan olti kishining hayotidan olingan olti prinsipial voqealarga asoslangan. biroq arxiv ma`lumotlari analizidan ma`lum bo’lishicha mijozlardan biri davolash boshlanganidan uch oy o’tgach, freyd xizmatlaridan voz kechgan, yana ikki mijozning esa zigmund freydga hech qanday aloqasi bo’lmagan. qolgan uch kishidan faqat bittasigina freyd bilan o’z ongosti qo’rquvlarini bo’lishgan. ya`ni nazariya yaratuvchisi o’z fikrlarini faqat bir kishining hikoyalari asosiga qurgan. mallouvning fikricha freyd bu ishni bilib turib qilgan, chunki freyd fikricha psixoanalizni kitoblardan o’qib o’rganib bo’lmaydi, psixoanalizni mutaxassis faqat amaliy faoliyatda kishilar xulqini analiz qilish yo’li bilangina o’rganishi mumkin. ernets gekkel. mashhur germaniyalik biolog va faylasuf ernets gekkel charlz darvin ta`limoti tarafdori 1866 yilda “bioenergetik qonunni” ochgan. bu qonunga ko’ra, butun kishilik jamiyati evolyutsiyasi soddalashtirilgan holatda alohida shaxsning individual rivojlanish jarayonida takrorlanadi. ya`ni inson bolasi o’zining rivojlanish davrida avval baliq keyin er hayvoni va hakazo bosqichlardan o’tadi. isbot tariqasida gekkel o’z fikrlariga mos embrionlar suratini ko’rsatgan. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ilm-fandagi halollik"

1708836194.doc ilm-fandagi halollik reja: 1. xarom amallar: fabrikatsiya, falsifikatsiya. 2. shubhali amallar: eksperimentni loyihalash, axborot yig`ish, ma`lumotlar tahlili, natijalar taqdimoti. 3. turli amallar: ba`zi bir narsalarni tushirib qoldirish, reorganizatsiya, yangicha formulirovka. xarom amallar: fabrikatsiya, falsifikatsiya zamonaviy psixodiagnostik tushunchalarga va tadqiqotlarni tashkil etishga, natijalarni tahlil etishga alohida talablar qo’yiladi. ana shunday tushunchalarga qo’yiladigan talablardan biri operasionalizasiya deb ataladi, ya’ni mazkur tushuncha haqiqatdan ham tavsiflanayotgan xususiyatning barcha jihatlarini qamrab olishi kerak. psixodiagnostik tushunchalarga qo’yiladigan ikkinchi talab verifikasiya degan tushuncha bilan ifodalanadi. verifikasiya talabiga ko’r...

DOC format, 67.5 KB. To download "ilm-fandagi halollik", click the Telegram button on the left.

Tags: ilm-fandagi halollik DOC Free download Telegram