o`spirinlik davri 3

DOC 156.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1708836402.doc o`spirinlik davri reja: 1. o`spirinlik inson hayot yo`li tizimidagi o`rni. 2. o'spirinlik davrini psixologik nazariyalari. 3. yosh chegaralari. 4. o'spirinlik davrida intellektual sohani rivojlanish. ilk o'spirinlik davri «kamolot bo'sag'asi» deb ta`riflanadi. bu kamolot bosqichi fiziologik, psixologik va ijtimoiy chegaralarni o'z ichiga oladi. psixologiya fani o'spirinlik muammosini komp​leks o'rganishni da`vat etadi. bu juda qiyin masala, chunki psixofiziologik taraqqiyot sur`ati bilan uning bosqichlari ijtimoiy yetilish muddati bilan hamma vaqt ham to'g'ri kelavermaydi. akseleratsiya natijasida bugungi ilk o'spirinlarning taraqqiyoti avvalgi avlodlarga nisbatan o'rtacha ikki-uch yil avval yetilmoqda. fiziologlar bu jarayonni 2-darajali jinsiy belgilarning paydo bo'lishiga qarab, 3ta bosqichga ajratadilar: akseleratsiya munosabati bilan o`spirinlik yoshining chegara​si 15—16 dan 23 yoshgacha bo`lmoqda. bunda ilk o`spirinlik 15—18 yosh, o`spirinlik 18—23 yoshdagi yigit va qizlarni o`z ichiga olaai. demak, o`spirinlik ham oldin boshlanadi. lekin, bu ta​raqqiyot davrining konkret mazmuni birinchi navbatda ijtimoiy sharoitlar bilan belgilanadi. yoshlarning jamiyatda tutgan o`rni, ularning mavqeyi, ular egallaydigan bilimlarning hajmi va …
2
ch ilk o`spirinlik davrida shaxs motivatsion sohasining rivojlanishiga urg`u beradi: o`quvchilarning hayotda o`z o`rnini va ichki pozitsiyasini aniqlashi, dunyoqarashning shakllanishi va uning bilish faoliyatiga, o`z-o`zini anglashga va axloqiy ongga ta`siri nazarda tutiladi. ilk o`spirinlar mustaqil hayot sohasida yaqin istiqbolga ega bo`lar ekanlar, o'zlarining hayot yo`llarini belgilab olishga, bundan buyongi mehnat faoliyatlarining aniq istiqbollarini aniqlab olishga, o`zlarining kelgusi ixtisoslarini tanlashga intiladilar. shu munosabat bilan kasb-hunarga oid qiziqishlar tarkib topadi va yanada barqarorroq bo`lib qoladi, yigit va qizlar o`z kelajaklari haqida jiddiyroq o`ylay boshlaydilar. ilk o`spirinlik davridagi jismoniy rivojlanish ustida to`xtalib o'tamiz, bu narsa quyidagi sabablarga ko`ra muhimdir. jis​moniy rivojlanishning ayrim xususiyatlari ilk o`spirin shaxsining ayrim sifatlari rivojlanishiga ma`lum darajada ta`sir ko`rsatadi va uning bundan keyingi hayot faoliyati sohasidagi imkoniyatlarini bir qadar belgilab beradi. birinchidan bu o`rinda kasb tanlash nazarda tutiladi, bu esa ma`lum darajada yigit va qizlarning indi​vidual jismoniy tuzilishi xususiyatlariga ham bog'liqdir. ikkinchidan, jinslarning o`zaro mayli ta`sir ko`rsatadiki, bunda jismoniy …
3
nuvchi) davrda bo`ladilar. bularning jismoniy rivojlanishi katta yoshdagi odamning jismoniy rivojlanishidan kam farq qiladi. bo`yning va organizmning notekis o`sishi va rivojlanish davri tugallanadi hamda jismoniy rivojlanishning nisbatan birmuncha tekii davri boshlanadi. o`spirinlik yoshida jismoniy sifatlar (bo`y, og`irlik) nisba​tan barqaror darajaga yetgan bo`ladi. shuningdek, muskul kuchi va ishchanlik qobiliyati sezilarli darajada ortadi. ko'krak qafasining hajmi kengayadi, skelet, naychasimon suyaklar qattiqlashadi, to`qimalar va a`zolarning shakllanishi va funksional taraqqiyoti tugallanadi. odatda bu yoshda yurak va qon tomirlarning rivojlanishida o`smirlarga xos bo`lgan notekislik endi tekislashadi, qon bosimi baravarlashadi, ichki sekretsiya bezlari bir me`yorda ishlay boshlaydi. nerv sistemasining va xususan, miya rivojlanishidagi o'zgarishlar ma`lum bo`lib qoladi. lekin, bu o'zgarishlar miya massasining ortishi hisobiga emas, balki miyaning ichki hujayralari tuzilishining murakkablashuvi hisobiga ro`y beradi. katta yarim sharlar qatlamidagi hujayralarning tuzilishi sekin-asta katta yoshdagi kishi miyasining hujayralariga xos bo'lgan xususiyatlarga ega bo'ladi. bosh miya po'stining qismlarida assotsiativ to'qimalarning miqdori ko`payadi. natijada o`qish va mehnat jarayonida katta (yarim …
4
tuklikni ham anglat- maydi. faqat 18 yoshga borib, nikohdan o'tishga ruxsat beriladigan davrda, shu yosh uchun minimal darajada zarur bo'lgan jis​moniy, ma`naviy, fuqarolik yetuklik darajasi boshlanadi. 18 yoshli yigit va qizlar jamiyat tomonidan katta yoshli kishilar deb e`tirof etiladi. ilk o'spirinlik davrini ikkinchi o'tish davri deb hisoblash mumkin. agar birinchi o'tish davri ko'proq bolalikka yaqin bo'lsa, ikkinchi o'tish davrida bo`lgan o'spirin ko'proq yoshlik davriga yaqindir va shu jihatidan o'rganiladi hamda tadqiq etiladi. ilk o'spirinlik davri, asosan, unda mustaqil hayotning boshlanishi (o'rta maktabni tamomlab, litsey, kollejlarga kirishi) bilan xarakterlanadi. hayotdagi bu o'zgarishlar ilk o`spirinning shaxsiga, o`z-o`zini anglashiga ta`sir ko`rsatadi. o`smirlardan farqli o`laroq ilk o`spirinlar katta hayotni tasavvur etmaydilar, balki unda ishtirok etadilar. ilk o`spirinlarning mustaqilligi ortishi bilan kattalarning un​ga munosabatlari ham o`zgaradi. kattalar o`smirga ko'proq bola deb qarasalar, ilk o`spirin yoshdagilarga katta odamdek munosa​batda bo`ladilar. ilk o`spirinlar hayotda o`z o`rnini topishga nis​batan intilishi anglangan holatda bo`ladi. u o`z hayotiy rejalarini amalga …
5
boshlab ishlay boshlaydilar. kasb tanlash haqida o`ylay boshlaydilar. lekin, shunga qaramay o'spirinlarda kattalarga qaramlik xususiyatlari saqlanib qoladi. o`spirinlar (16—18 yoshlar) o`zlarining psixologik xususiyatlari bilan boshqa yosh davrdagi bolalardan keskin farq qiladilar. jis​moniy hamda aqliy jihatdan voyaga yetgan, kamolotga erishgan, dunyoqarashi, o`z-o`zini boshqarishi kabi yetuk insoniy xususi​yatlari tarkib topgan bo`ladi. ular vazmin, mulohazali bo`ladilar, katta yoshdagilarga hurmat-ehtirom bilan qaraydilar. ular uzoqni ko`zlaydigan, kelajak uchun qayg'uradigan, ota-onalarining ya​qin yordamchisiga aylanadilar. o`quv faoliyati o`spirinning aso​siy faoliyati bo`lib qolaveradi, o'qishga nisbatan o smirlik yoshiga qaraganda o`spirinlikda birmuncha yuqoriroq bo`ladi. mustaqil hayotga tayyorgarligini o`z-o`zini anglashi bilan bog`liq motiv​lar bu davrda yetakchi o`rinni egallaydi. motivlar tizimida jamiyatning to`laqonli a`zosi bo'lishga intilish, insonlarga naf keltirish kabi ijtimoiy motivlar ustunlik qiladi. bu davrda o`spirinlarning kelgusi hayoti va tanlayotgan kasbiy rejalariga ko'ra fanlarga nis​batan qiziqishlari o`zgaradi. o`spirinning fanlarga hamda shu fan o`qituvchilariga nisbatan munosabati o'zgaradi. o`spirinlik davrida o`zi ko`zlagan maqsadlariga erishishga asoslangan mo​tivlar birinchi o`ringa ko`tariladi. o`smirlar o'zlarining o`qishga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o`spirinlik davri 3"

1708836402.doc o`spirinlik davri reja: 1. o`spirinlik inson hayot yo`li tizimidagi o`rni. 2. o'spirinlik davrini psixologik nazariyalari. 3. yosh chegaralari. 4. o'spirinlik davrida intellektual sohani rivojlanish. ilk o'spirinlik davri «kamolot bo'sag'asi» deb ta`riflanadi. bu kamolot bosqichi fiziologik, psixologik va ijtimoiy chegaralarni o'z ichiga oladi. psixologiya fani o'spirinlik muammosini komp​leks o'rganishni da`vat etadi. bu juda qiyin masala, chunki psixofiziologik taraqqiyot sur`ati bilan uning bosqichlari ijtimoiy yetilish muddati bilan hamma vaqt ham to'g'ri kelavermaydi. akseleratsiya natijasida bugungi ilk o'spirinlarning taraqqiyoti avvalgi avlodlarga nisbatan o'rtacha ikki-uch yil avval yetilmoqda. fiziologlar bu jarayonni 2-darajali jinsiy belgilarning paydo bo'lishiga...

DOC format, 156.0 KB. To download "o`spirinlik davri 3", click the Telegram button on the left.

Tags: o`spirinlik davri 3 DOC Free download Telegram