психологиянинг долзарб муаммолари

DOC 46.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426045376_60350.doc психологиянинг долзарб муаммолари режа: 1. психология олдига қўйилган асосий вазифалар 2. мамлакатнинг маданий ва маърифий ҳаётидаги психология фани олдида турган долзарб муаммолар. 3. психолог мутахассис тайёрлашга қўйиладиган талаблар. инсон психикаси билан юксак ташкил топган ҳайвон психикаси орасида катта фарққа эга бўлган ижтимоий воқелик ҳукм суради. ҳайвон ўз тўдасидаги аъзоларига яққол ҳолат билан боғлиқ бўлган, бсвосита фавқулоддаги вазият билан чекланган ҳодисалар юзасидан «ўзининг тили»да хабар узатиши одатий ҳодиса. одам ундан фаркли ўлароқ нутқ воситасида ўз қабиладошларига ўтмиш (хотирот), ҳозир-ги давр ва келажак тўғрисида маълумот (ахборот) бериш ҳамда ижти-моий турмуш тажрибаларини узатиш имкониятига эга. инсоният-нинг ижтимоий-тарихий тараққиётида тил туфайли акс эттириш (инъ-икос қилиш) имкониятлари қайта қурилди, оқибат натижада одам миясида атроф-муҳиттимсоллари, хусусиятлари аниқроқакс эта бош-лади. бунинг натижасида яккаҳол шахс кишилик дунёси томонидан орттирилган тажрибадан баҳраманд бўла борди, шунингдек, унинг учун номаълум ҳисобланган борлиқ ҳодисалари, ҳолатлари, қонуни-ятлари тўғрисидаги билимларга эгалик қила бошлади. ҳис-туйғулар, ички кечинмалар, таассуротлар, ҳаяжонга солувчи нафосат тимсол-лар юзасидан завкланиши, …

да фойдаланиш ҳодисалари тажри-баларда кузатилган, лекин улардан биронтаси тафаккурни мавҳум тарзда амалиётга татбиқ эта билмаган. ҳолбуки шундай экан, ҳай-вонлар идрок қилиш кўламидан ташқарига чиқиш имкониятига эга эмас, бинобарин, у яққолликдан мавҳумликка ўта олмайди, ҳатто бун-дай вазиятни акс эттириш имкони ҳам йўқ. ҳайвон яққоллик, бево-сита идрок қилишликни қули бўлса, аксинча инсон мавҳум фикр-лашнинг гултожисидир. инсон билан ҳайвон ўртасидаги бу борадаги тафовут қуйидагиларда мужассамлашади: а) шахснинг хулқ-атвори, фаолияти яққолликдан мавҳум ҳолатга ўтиш имкониятига эга; б) фав-қулоддаги вазият муносабати туфайли вужудга келиши эҳтимол оқибат-ни олдиндан пайқаш лаёқати мавжуд; в) қийинчиликлар учраса, уларни енгиш учун қўшимча воситалар қўллаш, ўзгартиришлар киритиш билан ажралиб туради. шунинг учун автомобиль ишдан чиқса инсон уни созлайди, ёмғир ёғса нарсаларни панага олади, айб иш қилиб қўйса ҳимояланиш йўл-йўриқларини ўйлайди, муаммо ечимини қидиради ва ҳоказо. шахс фавқулоддаги вазиятнинг қулига айланмайди, ак-синча у келажакни кўра билишга қодир, ақл-фаросат эса башорат қилиш имкониятини яратади. фаолият маҳсулини олдиндан пайқаш, феъл-атвор оқибатини илгарилаб кетиб сезиш …

лардан одамлар ҳамкорликда фойдаланади, ҳамкорлик фаолиятида эса қуроллар яратилади, ўзаро тажриба алмашади, билимларни бош-қаларға узатишади, умумий савияга ворислик туфайли юксалади. инсон психикасининг ҳайвондан яна бир фарқли томони шунда-ки, унинг ижтимоий тажрибанинг бошқаларга узлуксиз равишда уза-тишида акс этади. тажрибаларни инстинктив хатти-ҳаракатлар гар-зида ўзлаштириш ҳодисаси ҳам инсонга, ҳам ҳайвонга хос одатдир, лекин шахсий тажрибага кўра ижтимоий тажрибанинг устуворлиги одамнинг онгли мавжудодга айланишининг асосий манбаи ҳисобла-нади. шахсни ижтимоий муносабат, ижтимоий тажриба шаклланти-ради, моддий ва маънавий қуролларни эгаллаш натижасида унда юк-сак инсоний функциялар (ихтиёрий хотира, ихтиёрий диққат, мавҳум тафаккур) вужудга келади ва ривожлана боради. субъект томо-нидан кишилик дунёсида яратилган маданий меросни ўзлаштирили-ши, айрим ўзгартиришлар киритилиши унинг камолотида сифат жи-хатидан юксак босқични юзага келтиради. юксак функциялар, нутқий фаолиятнинг такомиллашуви, меҳнатнинг ҳаётий эҳтиёжга айла-ниши, эртанги ҳаёт тўғрисида мулоҳазалар туғилиши онгнинг ривож-ланиши учун муҳим имкониятлар яратади. шу боис инсон билан ҳайвон ўртасидаги тафовут тажрибанинг ворислик функцияси касб этиши билан якунланади. жисмоний ва аклий фаолият кундалик за-руратга айланиши …

нг юксак ҳис-туйғулари (ахлоқий, ақлий, нафо-сат, праксик — лаззатланиш) билан жамиятга ва табиатга нисбатан муносабатини билдиради, жумладан, қувонч, ғам-ғусса, меҳр-муҳаб-бат, ачиниш, ҳамдардлик, завкланиш, фахрланиш, ифтихор ва бош-қалар. табиат манзаралари, меҳнат маҳсули, турмуш лаҳзалари, эзгу-лик, армон инсонни фаоликка ундайди, ҳар бир сониядан мақсадга мувофиқфойдаланиш хоҳишлари мотив вазифасини бажаришга ўтади. юксак ҳис-туйғулар инсон хулқ-атворининг регуляторига айланади. ундаги виждон, уят, масъуллик эса қадрият тариқасида хизмат қилади. ҳис-туйғуларни бошқариш, назорат қилиш онглиликни тақозо этади, кўзланган мақсадни амалга оширишни таъминлашга ёрдам беради. агарда психиканинг тараққиёти биологик эволюцион қонунлар таъсири билан рўй берган бўлса, инсон онгининг ривожланиши иж-тимоий-тарихий тараққиёт қонунлари туфайли амалга ошган. ҳай-вон билан одам психикасидаги яна бир тафовут уларни ривожланиш шарт-шароитларида кўринади ва муҳит, муносабат, таъсир орқали акс этади. шахслараро муносабатга киришмасдан туриб, юксак ҳис-туйғулар шаклланмайди, юксак психик функциялар ривожланмайди, инсон шахси камол топмайди. одам фақат ижтимоий муҳитда, шахслараро муносабатда инсоний фазилатларни эгаллаб, тил, ақл, онг ёрдамида камол топади, холос. шунга қарамасдан, онг пайдо …

уғилишига олиб келди. тартибсиз тўдадардан кишилик жамияти пайдо бўлгунга қадар бир қанча давр-лар ўтди, одамнинг қўли мўъжизакор иш қуролларини ясайдиган, уларни такомиллаштирадиган, кейинчалик фойдаланиши учун асрай-диган онгли мавжудодга ўсиб ўтди. меҳнат фаолиятида одамнинг онги акс эттиришнинг юксак шаклини эгаллади, фаолиятнинг объектив хусусиятларини фаркдаш, уларни мақсадга мувофиқлаштириш туфай-ли атроф-муҳитни ўзгартириш, унга таъсир ўтказиш қудрати, қоби-лияти, лаёқати вужудга кела бошлади. у фақат қуроллардан муваққат фойдаланишдан воз кечиб, авлодларга қолдириш, асрашни онг таъ-сирида рўёбга чиқара борди, бунинг натижасида инсоннинг ҳар хил шаклдаги фаолияти онгли фаолиятга айланди, ўзаро муносабатлар мазмуни, кўлами кенгая бошлади, шахсий меҳнат улуши жамоа эҳти-ёжини қондиришниьтасосий манбаига айланди. табиатга таъсир ўтка-зиш, уни ўзгартириш тўғрисидаги мақсад ўз функциясини ўзгартир-ди, қўл эса янгидан-янги мўъжизалар ижодкоридан аста-секин акс эттириш қуролига, сезиш, пайқаш, пайпаслаш, ҳис этиш органи ва-зифасини бажаришга ўсиб ўтди. кишилик жамиятида меҳнат фаолиятининг такомиллашуви, шахс-лараро муносабатнинг янги шаклларининг пайдо бўлиши, тил ва ну-тқни вужудга келтиради, уларнинг барчасини мақсадга мувофиқамал-га оширишни таъминловчи онг жадал …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "психологиянинг долзарб муаммолари"

1426045376_60350.doc психологиянинг долзарб муаммолари режа: 1. психология олдига қўйилган асосий вазифалар 2. мамлакатнинг маданий ва маърифий ҳаётидаги психология фани олдида турган долзарб муаммолар. 3. психолог мутахассис тайёрлашга қўйиладиган талаблар. инсон психикаси билан юксак ташкил топган ҳайвон психикаси орасида катта фарққа эга бўлган ижтимоий воқелик ҳукм суради. ҳайвон ўз тўдасидаги аъзоларига яққол ҳолат билан боғлиқ бўлган, бсвосита фавқулоддаги вазият билан чекланган ҳодисалар юзасидан «ўзининг тили»да хабар узатиши одатий ҳодиса. одам ундан фаркли ўлароқ нутқ воситасида ўз қабиладошларига ўтмиш (хотирот), ҳозир-ги давр ва келажак тўғрисида маълумот (ахборот) бериш ҳамда ижти-моий турмуш тажрибаларини узатиш имкониятига эга. инсоният-нинг ижтимоий-тарихий тараққиётида тил...

DOC format, 46.5 KB. To download "психологиянинг долзарб муаммолари", click the Telegram button on the left.

Tags: психологиянинг долзарб муаммола… DOC Free download Telegram