оилавий муносабатлар тарихи

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404026548_49923.doc оилавий муносабатлар тарихи оилавий муносабатлар тарихи режа: 1. никох-оила муносабатлари қандай юзага келади? 2. оиланинг тарихий шакллари. 3. оиланинг вужудга келиш тарихи. 4. оиланинг психологик хусусиятлари. махсус манбаларда қайд этилишича, ер юзида бундан 4 млрд. йиллар муқаддам хаёт нишоналари, жонзодлар юзага келган. хозирги замон одамларининг дастлабки иптидоий аждодлари (homo sapines) фикирловчи одам бундан 3 млн. йиллар муқаддам шакилланган. узоқ муддат давом этган ибтидоий тарақиётдан сўнг аста-секинлик билан ибтидоий жамоалар, кишилик жамиятлари юзага кела бошлаган ва одамлар ўртасида дастлабки ўзаро муносабатлар, мулоқатлар шакллана борган. лекин уларни хали том маънода инсоний муносабатлар деб бўлмас эди. умуман эркак ва аёлларнинг бир-бирларига нисбатан қарама-қарши жинс вакиллари сифатида ўзаро муносабатларнинг илк кўринишларида, яъни никох муносабатлари юзага келишининг илк босқичларида жинслар ўртасидаги муносабатлар, асосан биологик омиллар билан бошқарилади. худди маймунларда бўлгани каби ибтидоий одамларнинг аёлларихам вақти-вақти билан, қисқа муддатли (ой давомида 4-5 кунгача, фақат айрим турлардагина 19 кунгача) этрус даврини хис қилганлар (этрус-қўшилишга мойилликнинг шиддатли, …

асабий зўриқишларга дош бера олмас эди. шунинг учун эструс муддатнинг узайиши билан аёллар бу даврда “совуқроқ”, ўзининг жинсий майлини назорат бўлишган ва энди ким тўғри келса ўша билан эмас, балки фақат ўзларига ёқадиган эркаклар билангина қўшиладиган бўлиб борганлар. эркакларга нисбатан “танлаб” муносабатда бўлиш- ўзига хос инсоний мухаббатнинг биологик пойдевори юзага кела бошлаганлигидан далолат беради. шу ўринда таъкидлаб ўтишимиз жоизки, хозирги одам тушунадиган, хис қилиадиган “севги” хиссининг илк элементлари, аёлларнинг шу холати хусусияти эвазига инсоният рухиятига сингиб кетади. шулардан сўнг, аста-секинлик билан, гарчи хеч қандай ижтимоий меъёрлар билан бошқарилмаса-да бир-бирларини шахвоний маъқул кўрадиган жуфтлардан иборат унчалик катта бўлмаган гурухлар ташкил топа бошлайди. шундай қилиб, эструснинг узайиши хамма учун хам қулай, мақул бўлмаган. бу эса уруғ таркибига кирувчи эркаклар ўртасида яна жанжаллар, қон тўкилишларига сабаб бўладиган холатларни келтириб чиқарган. одамлар жамоаси хўжалик фаолиятининг жиддий бузилиши, уруғнинг яшаб қолиши учун хафнинг рўёбга чиқишига олиб келади. шу тарзда юзага келаётган жамиятда, уруғ ичидаги жинсий …

ш, улар билан гаплашиш, улар тайёрлаган овқатни исътемол қилиш, хатто улар билан бир том остида, яъни “бир уйда” бўлиш тақиқланган. дехқончиликнинг юзага келиши, мавсумий дала ишларининг ортиб бориши билан жинсий табуларнинг холи вақтлар борган сари кам мудатли бўлиб борган. эркакларда хам, аёлларда хам жинсий зўриқишининг жадалилиги ортиб боради. шунинг учун табулардан холи қолган вақт оралиғи ўзига хос шахвоний айшу-ишратларга айлана борган. тоқли психолог з. фрейд бу даврни ўзига хос байрамларга қиёслаган. чунки аксарият байрамларда, бошқа кунлари таъқиқланган деярли барча нарсага рухсат берилади. бу байрамларда хеч нима билан чекланмаган, жўшқин жинсий мулоқатлар амалга оширилган. шундай қилиб, қисқа муддатли эструс юзага келган, бироқ энди бу эструс биологик сабаблар билан эмас, ижтимоий сабаблар билан боғлиқ бўлган. бу вақтларда хали на никох , на оила мавжуд бўлган. ўз навбатида табулар кейинчалик никохнинг илк турларидан бўлмиш экзокам никохларини юзага келтиради( экхогам никох- уруғлар аро уруғлараро никох).чунки табулар фақат ўз уруғи чунгина талуқли бўлган , унда …

шундай қилиб эндогамия(фақат бир уруғ вакиллари ўртасидаги жинсий алоқа)дан,агомия, яъни жинсий муносабатларнинг вақтинчалик таъқиқланиши орқали экзогамия(турли уруғ вакиллари ўртасидаги мунтазам жинсий алоқа) юзага келади. бундан никохнинг гурухли никох(дуально родовой) тури юзага келган. гурухли никохда бир уруғ эркаклари бошқа уруғнинг барча аёллари учун эр ва аксинча, иккинчи уруқнинг эркаклари биринчи уруғ аёлларининг эрлари хисобланган. гурухли никохнинг юзага келиши қайтанга никох жуфтлари доирасини маълум бир гурух аъзолари билангина чегаралаб бирмунча қисқартиради.. бундай холларда бошқа уруғдаги “эркак” бу уруғ фақат битта мақсадда, “никох” мақсадидагина келар эди, ўзлари эса она оилаларида яшарди ва ишлашарди, улар “хотин”лар яшайдиган оилада хеч қандай ҳуқуқга эга эмас эдилар. гурух никох икки уруқнинг никох алоқаларидан иборат бўлган никох муносабатларининг биринчи шакли бўлган. албатта бундай уруқларни хали моддий неъматлар ишлаб чиқиш эмас, балки болаларни дунёга келтиришгина боғлаб турган. ишлаб чиқариш ва болаларни дунёга келтириш муносабатлари бир-биридан ажрати қўйилган эди. жинсий алоқалар эса фақат бир-бирлари билан мулкий ишлаб чиқариш ишлари билан …

ким эканлигини аниқлаш хам мушкул бўлган, шунинг учун болаларнинг келиб чиқиши фақат она томонидангина хисобланган. уруғнинг фақат аёлга тегишли томони тан олинган. болалар фақат ўз онсинигина билишган. уларнинг сингиллари, сингилларининг болалари, тағишган ака- укалари ва бошқа қариндошлари она уруғининг ташкил қилган. гурухли никохнинг моддий асоси бўлиб, асосан уй хўжалигини юритиш хисобланган, чунки бу вақтга келиб овчилик хамма вақт хам уруғ эхтиёжини қондира олмай қолган. бу даврда аёл уй хўжалик ишлари билан боғлиқ бўлган барча ишларни бажарган ва шу билан боғлиқ холда уруғ аъзолари ўртасида ўзига хос хурматга эга бўлган, уруғ оқсоқоллари кенгашида эътиборли ўрин эгаллайди. матриахт (оналик) даври бир неча ўн минг йиллари давом этган. кейинчалик гурухли никох доирасида ўзаро майллар заминида етарлича доимий жуфтлар шакллана бошлади. бундан пайдо бўлган жуфтли никох даставвал бир эркак доимо фақат битта аёл билан яшашлигини билдирмаган. эркак киши бир неча аёл билан бўлиши мумкин бўлган, худди шунингдек аёл хам бир неча эркак билан муносабатда …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "оилавий муносабатлар тарихи"

1404026548_49923.doc оилавий муносабатлар тарихи оилавий муносабатлар тарихи режа: 1. никох-оила муносабатлари қандай юзага келади? 2. оиланинг тарихий шакллари. 3. оиланинг вужудга келиш тарихи. 4. оиланинг психологик хусусиятлари. махсус манбаларда қайд этилишича, ер юзида бундан 4 млрд. йиллар муқаддам хаёт нишоналари, жонзодлар юзага келган. хозирги замон одамларининг дастлабки иптидоий аждодлари (homo sapines) фикирловчи одам бундан 3 млн. йиллар муқаддам шакилланган. узоқ муддат давом этган ибтидоий тарақиётдан сўнг аста-секинлик билан ибтидоий жамоалар, кишилик жамиятлари юзага кела бошлаган ва одамлар ўртасида дастлабки ўзаро муносабатлар, мулоқатлар шакллана борган. лекин уларни хали том маънода инсоний муносабатлар деб бўлмас эди. умуман эркак ва аёлларнинг бир-бирларига нисбатан...

DOC format, 73.5 KB. To download "оилавий муносабатлар тарихи", click the Telegram button on the left.

Tags: оилавий муносабатлар тарихи DOC Free download Telegram