психика ва онг тараккиёти

DOC 142.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403955639_49365.doc психика ва онг тараккиёти психика ва онг тараккиёти режа: 1. психика материя эволюцияси махсули эканлиги. 2. психиканинг тараккиёт муаммоси. 3. таълим, тарбия ва психик тараккиёт нисбатлари. 4. болалар психикасининг тараккий этишида актив фаолиятнинг роли. 5. одам онгининг айрим томонлари ва функцияларининг тарихий тараккиёт таянч суз ва иборалар сесканувчанлик, инстинкт, онтогенез, филогенез, материя, эволюция. психика материя эволюциясининг махсулидир. киши психикасининг пайдо булиши ва ривожланиши энг мураккабкаб муаммолардан бири булиб, табиат конунларининг мохиятини тушуниб етишга харакат киладиган тадкикотчиларни бу муаммо хама вакт кизиктириб келган. материалистик йуналишдаги олимлар психиканинг пайдо булишини материянинг узок давом этган ривожланишининг натижаси деб ихохлашади. улар материянинг табиатини тадкик килишаркан, харакат материянинг хаёт кечириш усули, унинг таркибан узига хос ажралмас хсусияти эканлиги учун хам материя харакатининг терли хил шаклларини урганадилар. харакатсиз, хамиша мутлако харакатсизликдаги материя умуман булмайди. одамдаги бутун материя жами ноорганиква органиктабиат харакатланиш, узгариш ва ривожланиш холатида булади. жонсиз табиатда харакат жисм ва моддаларнинг механик, физикавий ёки …
2
иянинг ва фотосинтезнинг юз беришига олиб келади. биринчи галги океан бамисоли худи органикмоддалардан тайёрланган аллакандай «шурва»га ухшаш булган. органикбрикмаларнинг ривожланиши жараёнида углероднинг жуда хам мураккаб брикмалари – бенихоя катта молекуллар пайдо булди. молекуллар шуниси билан ажралиб туриладики, улар таркибий кисмларга осонгина парчаланишарди. бу бирикмаларнинг мавжуд булиб туришини таъминлаш учун мухит билан доимий модда алмашинуви булиб туриши, яъни бу молекулалар мухитдан янги моддаларни танлаб олиб, чатиштиришлари (узлаштиришлари) ва парчаланиш махсулини узга тусга киритган холда ташки мухитга ажралиб чикаришлари лозим эди. шундай килиб, бу бенихоя катта молекулалар мухит билан мода алмашинувини автокаталитик тарзда уйналтириб, узини-узи кайтадан хосил килувчи системага айланиб колишди. оксилли молекула билан мухит уртасидаги мода алмашинуви аввал бошланок фаоли жараён эди. бу бэнихоя катта молекулалар коацерватлар деган ном билан атала бошлади. коатцерват томчилари маълум маълум манода туйимли моддалар учун курашда узаро ракобат килишарди, деган тахминлар хам бор. бу томчиларнинг анча кулай кимёвий такибига ёки структурага эга булган баъзи бирлари бошкаларига …
3
. концерватлар кимёвий таркиби турлича булган молекулаларни ажратиш ва кушишга, яъни табиий танлаш чогида эволюцияда узининг ролини уйнаган турфа материални яратишга лаёкатли булиб чикди. бундан ташкари, бу уринда ташки таъсиротларнинг факат кучи ва характерига эмас, балки шунингдек органикбирикмалар - концерватларнинг ички холатига хам боглик эди. хозирги тирик организмларнинг эхтимолдан узок булмаган прототиплари- концерватларда булгани каби хар кандай жонли материяда инъикос жонсиз табиатдаги инъикосга караганда сифат жихатдан янги шакл касб етади. у факат ташки таъсиротнинг кучи ва характерига эмас, балки организмнинг ички холатига хам богликбулади. хар кандай жонли организм барча ташки кузгатувчиларга нисбатан танланган холда (фаол) муносбатда булади ва бу билан жонли материянинг сифат жихатидан янги хусусиятини-уз-узини тартибга солиш хусусиятини намоён килади. усимлик ва хайвонларга мансуб шакллар эволюциясининг барча боскичларида жамики жонли организмлар инъикоснинг алохида, биалогик шакли- таъсирланувчанликка эга булади. таъсирланувчанлик тирик организмнинг биологик ахамиятига эга булган(биотик) таъсиротларнинг таъсирига жавоб бериш кобилияти демакдир. оддий таъсирланувчанлик сода, бир хужайрали тирик организмдаёк сезилади. …
4
и танлаш тенденцияси; топотропизм – мехнат усул билан кузгатувчининг таъсири остида харакатланиш тенденцияси каби турлари ва бошка бир канча тропизмлар мавжуддри. усимликларнинг биологик инъико этиш шакли узини тартибга солишга ёрдам берадиган тропизмларнинг мавжудлиги билан мукаммаллик касб этади. хайвонларга мансуб шаклларда таъсирланувчанликнинг янги тури – сезувчанлик пайдо булади. а.н.леонтъевнинг гипотезасига кура, сезувчанлик «генетик жихатдан караганда, мухитнинг организмни бошка таъсиротлар билан богловчи, оргаизм мухитда мулжал олишга ёрдам берувчи, сигналлик вазифасини утовчи таъсирларга жавоб таъсиридан булак нарса эмас». таъсирланувчанликдан сезувчанлик утилиши хаёт тарзини узгачалиги билан богликдир. юксак тарккий етган хайвонларда сезувчанлик ошиб, сезги органлари шаклланади. нарсаларнинг узича (бирон-бир органикэхтиёжни улар ёрдамида кондириб бумаслиги маъносида) ахамиятсиз белгилари (хиди, шакли, ранги) сигналлик ахамиятига эга булади. инъикос этиш даражаси куп хужайрали хайволарда анча юксакрокдир. бир хужайралиларга ухшаб сувли мухитда хаёт кечирадиган ковакичаклар энг содда куп хужайралилар жумласига киради.лекин бу организмларнинг куп хужайрали эканлигида эмас,балки улардаги хужайраларнинг нисбатан бир хил эмаслигидадир: масалан; таьнасининг ташки кисмида санчиладиган(чакадиган) хужайралар …
5
г маълум бир турларини акс еттирадиган узига хос органлар-сезги аъзолари ривожланади, акс эттириш шакллари хам анча мураккаблашади. эндиликда чувалчангларда хам тананинг мураккблашган (сегмент) тузилишини, шунингдек сезги аъзолари ( куз муртаклари,сезиш, хиди ва там билиш аъзолари муртаклари) ни курса булади. чувалчнгнинг хар бир сегментида нерв хужайраларининг тудалари-ганглилар мавжуд булади. куп сонли нерв тугунчаларининг падо булиши ва хали-вери яна хам нафисрок акс еттириш ва демак теварак-атрофдаги тшки мухитга мослашиш учун шароит тугдириши мумкин булаган уша хакикий фойдали мураккабликни таъмин ета олмайди.лекин хозирдаёк анча мураккаб акс эттириш имкониятлари пайдо булла бошлади-улар асосий ганглй да мужассамлашгандир.асосий ганглии функциялари ва богланишларига кура бир хил булмаган нерв хужайраларининг бирикувидан таркиб топади. бу ганглий ганглийлар занжирида асосий етакчи уч хисобланади.у хайвон танасининг исталган кисмида юз берадиган кузгалишларни жамлайди, уларни тахлил килади, бошка хужайраларга утказади, импульсларни сегментларнинг мушак аппаратига юналтиради. судралувчилар ва кавловчи хайвонлар сифатидаги чувалчангларда асосий ганглийлар мавжуд буганлиги туфайли тананинг бош кисмила ихтисослашган сезувчи органлар: пайпаслаш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "психика ва онг тараккиёти"

1403955639_49365.doc психика ва онг тараккиёти психика ва онг тараккиёти режа: 1. психика материя эволюцияси махсули эканлиги. 2. психиканинг тараккиёт муаммоси. 3. таълим, тарбия ва психик тараккиёт нисбатлари. 4. болалар психикасининг тараккий этишида актив фаолиятнинг роли. 5. одам онгининг айрим томонлари ва функцияларининг тарихий тараккиёт таянч суз ва иборалар сесканувчанлик, инстинкт, онтогенез, филогенез, материя, эволюция. психика материя эволюциясининг махсулидир. киши психикасининг пайдо булиши ва ривожланиши энг мураккабкаб муаммолардан бири булиб, табиат конунларининг мохиятини тушуниб етишга харакат киладиган тадкикотчиларни бу муаммо хама вакт кизиктириб келган. материалистик йуналишдаги олимлар психиканинг пайдо булишини материянинг узок давом этган ривожланишининг натижас...

DOC format, 142.0 KB. To download "психика ва онг тараккиёти", click the Telegram button on the left.