umumiy psixologiya ma'ruzalari

PDF 69 pages 859.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 69
microsoft word - саипова умумий психология.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта таълим вазирлиги маданият ва спорт ишлари вазирлиги ўзбекистон давлат консерваторияси д.ю.саипова умумий психология маърузалар матни тошкент-2008 2 тақризчи: профессор р.ғ.қодиров ушбу «умумий психология» фани бўйича маъруза матнларида псиxологиянинг предмети, псиxология тариxи, билиш жараёнларининг псиxологик xусусиятлари, мулоқот, гуруҳлардаги псиxологик xусусиятлар, мустақил фикрлаш омиллари мулоқот, инсон индивид сифатида, темперамент, характер, қобилият, инсон субъект сифатида, ирода, ҳиссиётлар, идрок, онг, онгнинг тузилиши ва шахсни шакллантиришнинг психологик асослари атрофлича қамраб олинган. бакалаврият таълим йўналишидаги талабалар ва шу соҳадаги ўқитувчилар учун тавсия этилади. тавсия этилган маъруза матнлари ўз олдига бўлажак мутахассисларни ўздкнинг илмий-услубий кенгаши томонидан кўпайтиришга тавсия этилган (2008 йил, 5-май, баённома № 5) 3 кириш ўзбекистон республикасининг мустақилликка эришганига ун икки йил тулди. мустакиллик халк хужалигининг, фан, маданият, санъатнинг ривожланишига кенг йул очиб берди. айникса, у халк таълимининг ривожланишига, биринчи навбатда, олий таълимнинг юксалишига кенг имкониятлар очди. натижада мамлакатимизда таълимни ислох килишга, мутахассислар тайёрлашни …
2 / 69
р психология фанини чукур ва пухта узлаштирган такдирдагина ёш авлодни хар томонлама камолга эришган кишилар килиб тарбиялай олишлари мумкин. шуни алохида таъкидлаш керакки, психология фанини узлаштириш талабалар учун маълум кийинчиликлар тугдиради. бунга сабаб, биринчидан,талабалар, бу фанни урганишга биринчи бор дуч келганлари булса (мактабда урганилмаган), иккинчидан, инсоннинг ранг-баранг рухий олами, кузга куринмас ички хис- туйгулари, кечинмалари хакидаги мураккаб фанлиги, учинчидан, энг янги, замонавий дарсликлар, укув кулланмаларининг етишмаслигидир. ушбу маъруза матнини тузишдан максад, биринчидан, адабиётлар етишмаслигининг маълум даражада олдини олиш булса, иккинчидан, энг мухими, психологик билимларни талабаларга осон, тушунарли, мисолларга бой килиб етказишдир. маъруза матнини тузишда «умумий психолигия дастури» ( тузувчилар п.ф.д., профессор м.г. давлетшин ва катта укитувчи у.м.умаров, т., 1996 й)га хамда 2001 йил 16 августда тасдикланган давлат таълим стандартларига асосланилди. матнни тузишда э.ғозиевнинг «психология», «олий мактаб психологияси», «тафаккур психологияси» китобларидан, а.в.петровский тахрири остидаги «умумий психология» дарслигидан фойдаланилди. шунингдек, айрим психик жараёнларни ёритиш, назарий фикрларни исботлашда умумий психология буйича хрестоматиядан, психолог …
3 / 69
. хар бир фаннинг уз объекти, урганадиган сохаси булади. масалан, зоология хайвонлар, улар организмининг тузилиши, яшаш шараитини урганса, астрономия осмон жисмилари, уларнинг хусусиятларини урганади. психология хам алохида фан булиб, вокеликнинг алохида сохаси булган психик (рухий) ҳаётни урганади. “психология” сўзининг ўзи юнонча п с ю х е (рух, жон) ва логос (суз, илм) деган икки суздан олинган булиб, маъноси рух хакидаги илм демакдир. лекин унинг бу маъноси ҳозирги замон психологиясининг асл мазмунини очиб бера олмайди чунки ҳозирги психология фани психика, унинг зохир булиши ва ривожланиш конуниятлари хакидаги фандир (ғозиев э). психология психик холатлар, психик жараёнлар ва уларнинг механизмларини урганадиган фандир (а.в.петровский). хар биримизда мавжуд булган сезгилар, идрок, диққат, хотира, хаёл, нутк, тафаккур, хиссиёт, идора кабилар психик жараёндир. булардан ташкари хар бир шахснинг узигагина хос булган хусусиятлар: кизикиш, хавас, қобилият ва истедод, темперамент ва характер кабилар хам психик жараёнлар жумласига киради. психик жараёнларнинг умумий йиғиндисини бир суз билан психика деб юритамиз. психика …
4 / 69
30-470) демокрит (э.о.460- 370), гиппократ ( э.о.vi аср), сократ (э.о.459-399), платон (э.о.428-348) нинг асарларидаёк кишининг жони ва рухий ҳаёти тугрисида жуда кўп ва хилма-хил 5 фикрлар баён килинганини курамиз. инсон рухий ҳаёти ҳақидаги айрим фикрларни кадимги хитой ва хинд мутафаккирларининг асарларида ҳам учиратиш мумкин. лекин инсон психикаси хакидаги мунтазам таълимотни биринчи марта юнон философи аристотель (арасту) (э.о.384- 322 й) яратган. у “жон хақида» деган асарида психика хақида батафсил тўхталиб, унинг кўпгина томонларини тушунтиришга харакат қилган. шу билан бирга, узидан олдинги олимларнинг фикрларига тарихий шарх берган. шунинг учун ҳам у психологиянинг «отаси» хисобланади. психик жараёнлар миянинг алохида хоссаси бўлиб, факат миянинг фаолиятига боғлиқ холда руй беради. одам бош мияси юксак даражада ташкил топган материя бўлиб, психика эса ана шу материянинг махсули, унинг функциясидир. психик ходисаларнинг қандай руй беришини билиш учун унинг моддий асоси – нерв системасига богланган ҳолда ўрганиш керак, чунки инсондаги барча психик жараёнлар бош мия ва нерв системаси фаолиятининг …
5 / 69
логинез шуки, одамзод пайдо булгандан токи ҳозирги давргача авлоддан-авлодга психика такомиллашган холда утган. масалан, дастлабки одаминсон маймунлар ёки ибтидоий жамоа тузуми давридаги одамлар билан ҳозирги инсонлар психикаси уртасида бекиёс даражада катта фарк бор. онтогинез эса бола тугилган кундан токи умрининг охиригача ёшининг ортиб бориши билан психикасининг хам усиб, ривожланиб боришидир. психика ва онг купинча биз психика билан онгни бир маънода ишлатамиз. бу тугри. чунки психиканинг юксак шакли онг булиб хисобланади. лекин психика инсонларга хам, хайвонларга хам хосдир, онг эса факат инсонларга хос хусусиятдир. шундай экан, хайвон психикаси билан инсон онгини бир-биридан фарк кила билмок керак. яна шуни кушиш керакки, психика сузи мантик жихатдан олганда кенг маъноли, онг эса унга нисбатан тор маъноли тушунчадир. инсон онгининг хайвон психикасидан асосий фаркини куйидагиларда куриш мумкин: 6 1. инсон хайвонлардан фарк килиб уз фаолиятининг булажак натижасини олдиндан кура олиши мумкин. бундан ташкари, киши уз ишини олдиндан режалаштиради, уни бажариш учун энг осон йул, усулларни …

Want to read more?

Download all 69 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy psixologiya ma'ruzalari"

microsoft word - саипова умумий психология.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта таълим вазирлиги маданият ва спорт ишлари вазирлиги ўзбекистон давлат консерваторияси д.ю.саипова умумий психология маърузалар матни тошкент-2008 2 тақризчи: профессор р.ғ.қодиров ушбу «умумий психология» фани бўйича маъруза матнларида псиxологиянинг предмети, псиxология тариxи, билиш жараёнларининг псиxологик xусусиятлари, мулоқот, гуруҳлардаги псиxологик xусусиятлар, мустақил фикрлаш омиллари мулоқот, инсон индивид сифатида, темперамент, характер, қобилият, инсон субъект сифатида, ирода, ҳиссиётлар, идрок, онг, онгнинг тузилиши ва шахсни шакллантиришнинг психологик асослари атрофлича қамраб олинган. бакалаврият таълим йўналишидаги талабалар ва шу соҳадаги ўқитувчилар учун тавсия этилади. тавсия этилган ма...

This file contains 69 pages in PDF format (859.0 KB). To download "umumiy psixologiya ma'ruzalari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya ma'ruzalari PDF 69 pages Free download Telegram