анализаторларида камчиликлари бор болалар

DOC 73.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403946022_48896.doc анализаторларида камчиликлари бор болалар режа: 1. эшитиш нуксонлари бор болалар 2. кўзи ожиз болалар нутқ — мураккаб руҳий фаолиятдир. у руҳий жараёнларнинг таркиб топишига ва боланинг умуман баркамол бўлиб ўсишига катта таъсир курсатади. нутқ эшитув органлари воситаси билан идрок этишга асосланган бўлиб,атрофдагиларга тақлид этиш йўли билан ривожланиб боради.оғзаки нутқнинг шаклланишида эшитув анализатори, нутқни ҳаракатга келтирувчи анализатор иштирок этади. нутқни ҳаракатга келтирувчи анализатор эшитув анализатори билан маҳкам боғланган ҳолда ишлайди, эшитув анализаторининг ривожланиш даражаси эса куп жиҳатдан талаффузга боғлиқ. бола нутқининг ўсиб бориши товушлар талаффузи, физиологик ва фонематик эшитишнинг камол топиб бориш даражаси билангина характерланиб қолмай, балки энг муҳими — уз нутқи ва атрофдагилар нутқидаги сузларнинг тузилишини, товуш таркибини фарқлай олиш қобилияти билан ҳам характерланади. суз таркибини англаб олишдан иборат бу қобилият грамматик ва лексик компонентларнинг ривожланишида ҳам муҳим аҳамиятга эга. иккала сигнал системаси, шунингдек, идрок билан сузнинг узаро алоқада бўлиши ақлий ривожланишнинг асосини ташкил этади. дефектологларнинг (т.а. власова, р. …

жудга келса ҳам, қулоқдаги нуқсон туфайли эшитишда хос камчиликлар бўлаверади. турғун эшитиш нуқсонлари келиб чиқиш сабабларига кура туғма ва орттирилган бўлиши мумкин. кар-соқов болаларнинг 25—30 фоизида эшитиш нуқсонлари туғма бўлади. бунга сабаб: онанинг хомиладорлик даврида турли касалликлар, масалан, грипп билан касаллиниши, ота-оналарнинг ичкилик ичиб туриши, онанинг хомиладорлик даврида билар-билмас дори-дармонларни истеъмол қилиши (айниқса стрептомицин, хинин, сингари дориларни), хомиланинг шикастланиши; ирсият, генетик факторлар (қулоқ тузилишидаги патологик узгаришлар бўлиши, масалан, эшитиш йўли атрезияси — битуви). эшитишдаги орттирилган нуқсонлар қулоқ ёки эшитиш анализаторининг тузилишидаги камчиликлардан келиб чиқиши мумкин. бунга олий нерв маркази, ўтказувчи йўллар ёки қулоқнинг узидаги узгаришлар сабаб бўлади. боланинг илк ёшида отит, паротит (тепки), менингит, менингоэнцефалит, қизамиқ, қизилча, грипп касалликлари билан касалланиши баъзи ҳолларда кар-соқовлик ёки турли даражалардаги заиф эшитишга олиб келиши мумкин. ўозирги кунда экология масалалаларнинг кенг ўрганилиши эшитиш нуқсонларининг олдини олишда ҳам катта аҳамиятга эга. эшитиш анализаторига турли заҳарли кимёвий дорилар жуда кучли таъсир этиб, айниқса анализаторнинг ўтказувчи неврларини …

нутқини эшитмайди ва ҳаттоки билганларини ҳам аста-секин унутади, боладаги карлик билан соқовлик қўшилиб у кар-соқов бўлиб қолади. болага уз вақтида махсус ёрдам курсатилмаса, унда ақли заифлик белгилари ҳам пайдо бўлади. бироқ нуқсоннинг ўрнини тўлдириб, бошкарувчи жараёнларни активлаштирувчи махсус, коррекцион ростлайдиган шароит боладаги нуқсонларни бартараф этиб, уларнинг ҳам нугқий ривожланишини, ҳам умумий, ақлий ривожланишини таъминлайди. заиф эшитувчи болалар учун махсус ташкил этилган мактабгача тарбия муассасаси ҳамда мактаб-интернатда барча зарур шарт-шароитлар мавжуд. махсус муассасалардаги тарбиячи ва ўқитувчилар бундай болаларнинг тегишли таълим-тарбия олишларига ёрдам беришлари керак. юқорида қайд этилганидек, сурдопедагогикада эшитиш қобилияти заиф болаларга кар-соқов, туғма ҳамда кейинчалик заиф эшитувчи бўлиб қолган болалар киради. заиф эшитувчи болалар уз навбатида эшитиш қобилиятининг нечоғлиқ бузилганига қараб енгил, ўрта ва оғир даражали камчилиги бор болаларга бўлинади. енгил даражадаги заиф эшитувчи болалар овоз билан гапирилган нутқни 6—8 м масофадан овоз чиқармай, шивирлаб гапирилган гапни қулоқ супрасидан 3—6 м масофада эшитади. ўрта даражадаги қулоғи оғир болалар овоз чиқариб …

и дангаса, масъулиятсиз,безори деб, унга нотўғри муносабатда бўлишади, натижада бола инжиқ, йиғлоқи, сержахл, гап ўтмас бўлиб қолади, яъни унда иккиламчи руҳий узгаришлар пайдо бўлади. енгил даражадаги заиф эшитувчи болалар соғлом тенгдошлари қаторида оммавий боғча ва мактабда тарбияланиши мумкин.бироқ уларга алоҳида муносабатда бўлиш, улар учун қулай шарт-шароитлар яратиш талаб этилади. эшитиш қобилияти заифлашган болалар билан ишлашда сурдопедагоглар катта ютуқларга эришмоқдалар. ушбу тоифадаги аномал болалар махсус кечки мактабларда таълим олганларидан кейин олий ўқув юртларини ҳам муваффақиятли битириб чиқмоқдалар, мамлакатимизнинг турли корхоналарида ҳамма билан баравар меҳнат қилмоқдалар. демак, эшитиш нуқсонларини батамом бартараф этиш, тўла компенсациялаш, мумкин. тарбиячи ва ўқитувчиларнинг асосий вазифаси — соғлом болаларни заиф эшитувчи болалардан ажратиб, уларга алоҳида ёндашиш, зарур бўлса, уларнинг "махсус муассасаларда таълим-тарбия олишини таъминлашдан иборат. кўриш анализатори ёрдамида дунёни идрок этиш боланинг руҳий ривожланишида муҳим аҳамиятга эга. теварак-атроф ҳақидаги энг кучли таассуротлар куз билан идрок этилади. бола куриш қобилияти орқали нарсаларнинг ранги, шакли, ҳажми, ҳаракати, узоқ-яқинлиги, фазодаги ўрни …

курувчи болаларда куриш ўткирлиги 0,05 дан то 0,4 гача бўлиши мумкин. ушбу гурухдаги болалар теварак-атрофни куриш анализатори орқали идрок этади. кўришга алоқадор нуқсонлар келиб чиқиш сабабларига кура туғма ва орттирилган бўлади. туғма нуқсонлар сабаблари орасида ирсий касалликлар (масалан, туғма катарактанинг баъзи шакллари ва бошқалар), хомиладор аёлнинг токсоплазмоз, қизилча касалликлари билан оғриши, хомила куриш органларининг эмбрионал ривожланиш пайтда зарарланиши, мия ўсмаси ва шу каби касалликлар катта роль ўйнайди. орттирилган куриш аномалиялари ҳозирги кунда нисбатан кам учрайди. аҳолига даволаш-профилактика, офталмология ёрдамининг яхшилангани тиббиёт соҳасидаги катта ютуқлар қўлга киритилгани муносабати билан заиф курувчи болалар анча камайди. трахома, чечак, сузак, куз сили, скарлатина ва бошқа касалликлар оқибатида болаларнинг кур ёки заиф курувчи бўлиб қолиш ҳодисаларига деярли тамомила барҳам берилди. куз ожизлиги, яъни куриш нуқсонлари зўрайиб борадиган ва бир хил турадиган (муқим) бўлади. зўрайиб борадиган хили кун сайин оғирлашиб, бора-бора курликка олиб келади. муқим хили эса турғун бўлади, боланинг куриш даражаси доим бир хилда тураверади. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "анализаторларида камчиликлари бор болалар"

1403946022_48896.doc анализаторларида камчиликлари бор болалар режа: 1. эшитиш нуксонлари бор болалар 2. кўзи ожиз болалар нутқ — мураккаб руҳий фаолиятдир. у руҳий жараёнларнинг таркиб топишига ва боланинг умуман баркамол бўлиб ўсишига катта таъсир курсатади. нутқ эшитув органлари воситаси билан идрок этишга асосланган бўлиб,атрофдагиларга тақлид этиш йўли билан ривожланиб боради.оғзаки нутқнинг шаклланишида эшитув анализатори, нутқни ҳаракатга келтирувчи анализатор иштирок этади. нутқни ҳаракатга келтирувчи анализатор эшитув анализатори билан маҳкам боғланган ҳолда ишлайди, эшитув анализаторининг ривожланиш даражаси эса куп жиҳатдан талаффузга боғлиқ. бола нутқининг ўсиб бориши товушлар талаффузи, физиологик ва фонематик эшитишнинг камол топиб бориш даражаси билангина характерланиб қолма...

DOC format, 73.0 KB. To download "анализаторларида камчиликлари бор болалар", click the Telegram button on the left.

Tags: анализаторларида камчиликлари б… DOC Free download Telegram