psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi

DOC 67.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403949588_49017.doc psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi reja: 1. kirish 2. ongning psixikaning kriteri sifatida ajratilishi. 3. xup asrda filosofik bilimlarda emperik psixologiyaning kurtaklari 4. assotsiativ psixologiyaning shakllanishi 5. xush asrning oxiri x1x asrningboshlarida psixologik g’oyalarning vujudga kelishi. psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasini rviojlanishi xup asrning birinchi yarmidan x1x asrning birinchi yarmigacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. xsh asrdan so’ng psixologiya sxolastika biimlar girdobidan asta-sekinlik bilan emperik bilimlar doirasiga o’ta boshladi. bu esa psixologiyani, ongni va uning kelib chiqishi haqidagi ta’limotni vujudga keltirdi. xup-x1x asrdagi ko’pgina olimlar ongni psixikaning kriteri sifatida ajratishga harakat qildi. bu ta’limotga yondoshuv, ba’zi olimlarda mexanik qarashlarni, ba’zilarda senzualizmni shakllantiradi, yana ba’zilarda esa sub’ektiv idealizmni, yana elementar materializm dunyoqarash yuzaga keldi. lekin hamma yo’nalishlarda bilish jarayonini o’rganish va bilish nazariyasini yaratish faqat ong yordamidagina amalga oshadi, degan tushunchani ilgari surdi. bu bilimlarning rivojlanishiga va yuzaga kelishiga dastlabki harakatlarni amalga oshirgan …

ini yaratdi. uning fikrlari x1x asrning 2-chi yarmigacha falsafa fanida, so’ng psixologiya fanida ishlab chiqila boshladi. u fanga birinchi bor refleks tushunchasini kiritdi va bu tushuncha bilan hayvonlarning yashash sharoitini, ichki va tashqi dunyosini, inson hatti-harakatlarining tabiiy asoslarini o’rganishga kirishdi. dekart yaratgan sistemasi falsafada va psixologiyadagi yo’nalishlari bir-biriga bog’liqdir. bu uning o’limi oldidan yozgan «jon hohishi» (strasti dushi) asarida yaqqol ko’zga ko’rinadi. dekart birinchi navbatda hissiy olamni borligiga ikkilanadi. his qila olish darajasidagina biz tashqi olamni anglaymiz. his ila olmaganda esa tashqi olamni anglay olmaymiz. ya’ni bizning sezgilarimiz hamma tashqi olamni his qilish xususiyatiga qodir emas. butun hayotimiz davomida aqalli bir marta bo’lsa ham, bizni o’z hislarimiz aldaydi, u aristotelning jon, tana alohida-alohida,-degan fikriga qarama-qarshi chiqadi. «men» tushunchasini shakllantiradi. «men» tushunchasida (shubha) eng asosiy deb hisoblaydi. agar hamma shubhali ko’rinishlardan shubhani ajratadigan bo’lsak faqat shubhaning o’zi qoladi, bu esa tafakkurdir. tafakkur-faqat inson aqligagina bog’liq narsa, tana esa tafakkurga, tafakkur esa …

butun qismida yashaydi va kun kechiradi. dekard o’z fikrlari bilan falsafada va psixologiyada ikkita substantsiya haqidagi ta’limotni yaratdi. (jon alohida, tan alohida). ma’lum xato kamchiliklarga qaramasdan r.dekart mexanik mat’erializm g’oyalarini birinchi bor fanga olib kirdi. benedik spenoza psixologiyasi. (1632-1677) buyuk gollandiya mutafakkiri b.spenoza gegelning fikricha u r.dekart dualizmini fandan butunlay siqib chiqargan mutafakkir hisoblanadi. uning asosiy ishi hisoblangan «etika» asari faqat nomi bilangina ajralib turmasa. asosiy fikri individual hulqni yaratish va buning asosida erkin hayotga yo’l ochish tushunchasini shakllantirish edi. b.spenoza bilan dekart orasidagi eng asosiy qarama-qarshi substantsiya asosida kelib chiqadi. spenoza fikrida-borliq va substantsiya bir narsa deb tushunadi. bu asosda borliq, narsa va predmetlar yig’indisi, borliqda yashash esa shu borliqda bor yoki yo’q bo’lishidir. bu bilan spenoza monistik ta’limotiga asos soldi. dekart materiyani, borliqni ilohiy kuch yaratgan degan bo’lsa, spenoza monistik ta’limotiga asos soldi. dekart materiyani, borliqni ilohiy kuch yaratgan degan bo’lsa, spenoza esa tabiat birlamchi sababga muhtoj emas …

isoblanadi. bu ta’limotning rivojlanishi va fanda mustahkam o’rin olishga bekoning izdoshlari g.gobos (1588-1679) va d.lok (1632- 1709) katta hissa qo’shdi. gobos dekartning ikkita substantsiya haqidagi ta’limotiga qarshi chiqdi. tana va ruh bir xil narsa deb tushuntiradi. agar ikki xil narsa bo’lsa, u bir-birini yo’q qiladi. ong-esa bu harakat tushunchasi bilan vujudga keladi. sezgi-bu organizmlarimizning harakati deb tushuntiradi. psixika real materiallar jarayoni soyasi bo’lib, uning sababini parallelizm ruhida tushuntirishga harakat qildi. gobosning eng asosiy fikri-bu obrazlardir. u qobiliyatlar haqidagi ta’limotga ham asos soldi. qobiliyatlarning tug’ma bo’lishi mumkin emas, tug’ilgan vaqtda hamma bir xil bo’ladi degan epifenomenni fanga kiritdi. u sub’ektsiz psixologiyani vujudga kelishiga harakat qildi. ongni esa mazmunning mexanik harakatlari kartasidan ko’chirma deb qaradi. shaxs esa mutlaqo psixologik ma’noga ega emas deb hisoblaydi. emperik psixologiyaning eng asosiy otasi- bu ingliz faylasufi, pedagogi va davlat arbobi d.lok hisoblanadi. uning asosiy izlanishlari bilishning kelib chiqishi va hajmi hisoblanadi. o’rta asr sxolastikasi va dekart …

qiqatdan ham tajribalar yordamida yoziladigan toza taxtaga o’xshaydimi yoki u biron-bir nazariya va tushunchaga asoslanadimi degan savoldir» . lebents tug’ma g’oyalarning mavjudligini ta’kidlab, olam predmetlardan iborat bo’lib, ular aqlni va fikrni yuzaga keltirdir deydi. u psixologiya faniga birinchi bo’lib apperseptsiya tushunchasini kiritdi. uning fikricha apperseptsiya bu ruhning alohida kuchi bo’lib, tashqi taassurotlar bilan birgalikda bizning bilishimizni va xulqimizni aniqlaydi va qaror qabul qilishni yuzaga keltiradi. lebents pertseptsiya va apperseptsiya tushunchalari bilan bir qatorda ongsizlik muammosini ham psixologiya faniga olib keldi. xush asrda ingliz psixologiyasida emperizm yo’nalishining rivojlanishi assotsiativ psixologiyaning shakllanishiga olib keldi. bu borada qator ingliz olimlari: d. berkli (1685-1753), d km (1711-1776), d . gardli (1705-1757), d. pristli (1733-1804). d.berkli, lok g’oyalarini rivojlantirib borib psixologik ta’limni sensualizmdan sub’ektiv idealizmga qarab olib o’tdi. uning eng asosiy ishlaridan biri bo’lgan «ko’rish nazariyasining yangi tajribasi» 1709 yildagi asarida birinchi bor uch o’lchov haqidagi fikrni kiritdi, ya’ni idrok protsessida fazo, figura, harakat. bundan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi"

1403949588_49017.doc psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi reja: 1. kirish 2. ongning psixikaning kriteri sifatida ajratilishi. 3. xup asrda filosofik bilimlarda emperik psixologiyaning kurtaklari 4. assotsiativ psixologiyaning shakllanishi 5. xush asrning oxiri x1x asrningboshlarida psixologik g’oyalarning vujudga kelishi. psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasini rviojlanishi xup asrning birinchi yarmidan x1x asrning birinchi yarmigacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. xsh asrdan so’ng psixologiya sxolastika biimlar girdobidan asta-sekinlik bilan emperik bilimlar doirasiga o’ta boshladi. bu esa psixologiyani, ongni va uning kelib chiqishi haqidagi ta’limotni vujudga keltirdi. xup-x1x asrdagi ko’...

DOC format, 67.5 KB. To download "psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyaning ong haqidagi bi… DOC Free download Telegram