psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi

DOCX 9 стр. 31,3 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 31,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi reja: 1. psixologiya tarixining kelib chiqishi. 2. idealistik va materializm oqimining asoschilari va ularning ta’limiy fikrlari. 3. antik filosofiyaning rivojlanish bosqichi. psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifalari mavzusini o’tishdan maqsad, ya’ni psixologiya fani x1x asrning 2-yarmida alohida fan sifatida ajralib chiqdi, shunday ekan, demak, psixologiya fanining ilk ilmiy-dunyoviy g’oyalarini ilgari surgan olimlar va faylasuflarning ta’limotlarini o’rganib chiqamiz, ulardagi ong tushunchasi tana, ruh, jon haqidagi materialistik va idealistik oqimlari namoyondachilarining qarashlarini va asarlarini bilishdan iboratdir. shundan avvalo insoniyat tomonidan hayvonlarga va insonlarga bo’lgan psixik hayot hodisalari tomonidan hayvonlarga va insonlarga xos bo’lgan psixik hayot hodisalari haqidagi bilimlarning asta-sekin to’planib borishi tarixi ekanligini tushuntirishdan deb bilamiz. 1. psixologiya tarixining kelib chiqishi . psixologiya tarixi uzoq o’tmishdan totib to hozirgi kunga qadar psixologik haqidagi fikrlarning paydo bo’lishi va uning rivojlanishini o’rganadi. psixologiya o’zining uzoq o’tmishiga va qisqa tarixiga ega.psixologiya haqidagi dastlabki …

2 / 9

’lsak, bu fikrlar uzoq o’tmishdan to shu kunga qadar ikkita oqim nuqtai nazardan hal qilinib kelinmoqda, ya’ni : 1) i d e a l i s t i k; 2) m a t e r i a l i s t i k; antik falsafada idealistik oqimning eng yirik namoyondachilari sakrat va shogirdi platon hisoblanadi. ularning asosiy fikrlari idealistik nuqtai nazardan nazardan shu bilan asoslanadiki «jon, ruh va tana alohida-alohida substantsiya hisoblanadi. tana tirik yoki o’lik holatda materiadir, agar tanaga jon yoki ruh qo’shiladigan bo’lsa, u tirik materiyaga aylanadi va ruh paydo bo’ladi. agar tanani jon yoki ruh tark etgan bo’lsa, tana substantsiya sifatida mavjud bo’ladi va ruh yo’qoladi. jon yoki ruh bir tanadan ikkinchi tanaga o’tishi mumkin. u ilohiy kuchga buysungan bo’lib, u tanadan bu tanaga o’tish nafaqat ollohgagina bog’liqdir deb hisoblaydi» ularning bu g’oyasi platon tomonidan yozib qoldirilgan dialoglarida o’z ifodasini topadi. idealistik oqimining o’zi ikki xil ko’rinishga …

3 / 9

idagi g’oyalarni ham targ’ib qiladi. antik falasafadagi bu ikkita vakildan tashqari qolgan yirik vakillarining hammasi materialistik oqim vakillari hisoblanadi. m a t e r i a l i z m – falsafadagi asosiy oqimdan biri, ya’ni idealizmga qarama-qarshi o’laroq, birdan-bir ilmiy, tarixan rivojlangan dunyoqarashdir. materializm: dunyo o’z tabiatiga ko’ra moddiydir, materiya tabiatan borliq, inson ongidan tashqari, unga bog’liq bo’lmagan holda mavjuddir; materiya birlamchi hamda sezgilarning manbaidir, ong esa ikkilamchi, hosila narsadir. dunyo va uning qonuniyatlarini to’liq bilish mumkin, deb ta’lim beradi. materialistik oqim- o’z navbatida birlamchi elementar materializm oqimlariga bo’linadi. birlamchi materializm oqimining asosiy vakili demokrit hisoblanadi. demokrit jon va ruh haqidagi fikrlarni quyidagicha ifodalaydi. ya’ni tana va ruh ma’lum jismlardan tashkil topgan bo’ladi. ruhning asosini molekulalar tashkil qilib bu molekulalar atomlardan iborat bo’ladi. agar tanadagi atomlarning birikishi vujudga kelsa, tirik organizmlarning ruhi vujudga keladi. agar atomlarning ajralib ketishi vujdga kelsa, tanani ruh tark etadi. ruhning asosini atomlar tashkil etadi …

4 / 9

izlab, anaksamen ruhning asosini (havo) tashkil qiladi desa, aniksagor esa (olov) tashkil qiladi degan. materialistik oqim vakillari idealistik oqim g’oyalariga qarshi fikrlarni ilgari suradilar, materialistik oqim vakillarining fikricha dunyoning asosida bitta moddiy narsa yotadi. inson va uning ruhiy hayoti ham ana moddiy narsadan iboartdir deganlar. antik falsafaning eng yirik namoyondasi, psixologiya haqidagi dastlabki ilmiy mulohazalarini keltirgan fpylasuf aristotel’ (arastu) hisoblanadi. shuning uchun hamki u «psixologiya fanining otasi» degan nom olgan. platonning shogiri bo’lgan aristotel’ o’z ustozining fikrlariga tanqidiy yondoshib, o’zining «jon haqidagi ta’limot» asari bilan psixologiyaga asos soldi. u «ruhni tana bilan uzviy bog’liq» dedi, uning fikricha ruh-bu moddiy ham emas, balki moddi narsalarga xos bo’lgan hodisadir. aristotel’ birinchi bo’lib ruh va jonli tanning ajralmas ekanligi g’oyasini ilgari surdi. uning bu asari xup-xush asrga qadar ko’pgina ilmiy dargohlarda psixologiya bo’yicha o’quv qo’llanmasi sifatida qo’llanib kelingan. antik filosofiyada – sakrat, platon, aristoteldan tashqari taxminan eramizdan avvalgi 2-1chi asrlarda epikur, lukretsi kar …

5 / 9

o’lsa: birinchi davrga- psixologiyaning falsafa tarkibida rivojlanishi. bu davr er.avvalgi u1 asrdan 19 asrning 60 yillarigacha bo’lgan vaqtni o’z ichiga oladi. bu davr 4 bosqichni o’zida aks ettiradi. 1-bosqich: eramizdan avvalgi u1 asrdan bizning eramizning u asrgacha bo’lgan davr, bu davrda psixika haqidagi fikrlarning paydo bo’lii va ularning ma’lum nuqtai nazardan rivojlanish davrini o’z ichiga oladi. bu fikrlar va nuqtai nazarlar, bu bosqichda asosan materializm va idealizm nuqtai nazardan hal qilingan. bu davrga antik filosofiya vakillri eramizdan avvalgi u1 asrdan 1 asrgacha bo’lgan va antik vrachlarning olib borgan izlanishlari va ularning nuqtai nazarlari kiradi. 2-bosqich: eramizdan avvalgi u asrdan ush asrgacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. bu davrdan jon haqidagi ta’limotning filosofiyada rivojlanishi va tibbiyot fanlarining yutuqlari bilan mustahkamlanishi, buning natijasida tomik psixologiya vujudga keldi va dastlabki metodologik asosni shakllanishi uchun uchun dunyoqarashlarning vujudga kelishidir. 3-bosqich: x1u asrdan xu1 asrgacha bo’lgan davrni o’z ichiga oladi. uyg’onish davri, anatomo-fiziologik tadqiqotlarning vujudga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi"

psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi reja: 1. psixologiya tarixining kelib chiqishi. 2. idealistik va materializm oqimining asoschilari va ularning ta’limiy fikrlari. 3. antik filosofiyaning rivojlanish bosqichi. psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifalari mavzusini o’tishdan maqsad, ya’ni psixologiya fani x1x asrning 2-yarmida alohida fan sifatida ajralib chiqdi, shunday ekan, demak, psixologiya fanining ilk ilmiy-dunyoviy g’oyalarini ilgari surgan olimlar va faylasuflarning ta’limotlarini o’rganib chiqamiz, ulardagi ong tushunchasi tana, ruh, jon haqidagi materialistik va idealistik oqimlari namoyondachilarining qarashlarini va asarlarini bilishdan iboratdir. shundan avvalo insoniyat tomonidan hayvonlarga va insonlarga b...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (31,3 КБ). Чтобы скачать "psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologiya tarixi fanining pre… DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram