g`arb psixologiyaida ongli krizisning vujudga kelish va psixologiya maktabining shkllanish

DOC 67,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1363012891_42029.doc www.arxiv.uz reja: 1. psixologiyadagi krizis. 2. bixeoviorizm 3. genital`psixologiya. 4. psixologiyaning rossiyada rivojlanishi. xx asrning boshlarida , ya`ni 1910 yillarda g`arb psixologiyasida ochiq krizis vujudga keldi. bu krizis faqat g`arb psixologiyasida bo`lib qolmasdan rivojlangan va asosiy yo`nalishga ega bo`lgan psixologiya maktablari va ta`limotlarini qamrab oladi. ochiq krizisning yuzaga kelishiga quyidagilar sabab bo`ldi: birinchidan – psixologiyadagi bu davrgacha bo`lgan ilmiy nazariyalarning so`nggi yillardagi tabiiy bilimlardan olingan natijalar bilan mos kelmay qolishi, ya`ni psixologiya sohasida asosiy bo`lgan g`oyalarning fiziologiya va biologiya, meditsina fanlarida va qisman eksperimental olingan natijalar bilan qarama-qarshilik vujudga keldi. ikkinchidan psixologiyaning mustaqil fan bo`lib shakllanishi uning o`z tajriba doirasiga ega bo`lishi, buning natijasida sof psixologiyaga xos bo`lgan tajribada isbotlangan nazariyaning vujudga kelishi: uchinchidan metodologiyadagi qarama-qarshiliklar l.s.vigotskiyning fikricha psixologiya fani asrlar davomida hukmron bo`lib kelgan metodologik asoslar ko`pchilik g`oyalarda tajribada o`z isbotini topmadi. buning natijasida psixologiya sohasi bilan shug`ullanuvchi qator tadqiqotchilar yangi – yangi metodologiyani taklif qila boshladi va …
2
psixologiyasi bilan bog`liq bo`lib, emperik psixologiyagacha bo`lgan davrda psixologiyadagi eng asosiy oqim hisoblangan. 1910 yilda g`arb psixologiyasida v.vunt., e.giginerlar strukturalizm va aqsh psixologiyasidagi funktsionalizmga qarama-qarshi yangi oqim vujudga kela boshladi. psixologiya tarixida bu oqim aqsh da vujudga kelgan degan ma`lumotlar mavjud va uning asoschisi d.x.uotson (1878-1958) deb hisoblanadi. uning 1913 yilda «psixologiya buxaveristi» degan asari bosilib chiqdi. bu asarda u yangi oqimning yo`nalishi tadqiqot ob`ekti, o`rganish predmeti, metodologiyasi va boshqa qator ilmiy yo`nalishlarini bayon qildi. bu oqim buxeovirizm oqimi degan nom oldi. tarjimasi – b i x v i r e a d- xulq degan ma`noni anglatadi ,yoki xalq psixologiyasi degan nom oldi. lekin ba`zi bixeovirizm oqimining asoschisi e. gorandayk hisoblanadi degan fikrlar ham mavjud. gorandayk avstraliyalik psixolog bo`lib x1x asrning oxiriga qadar oq kaptarlar va oq kalamushlarda tajriba o`tkazdi. 1918 yil korandayk hayvonlar o`rtasida olib borgan tadqiqotlari uchun evropadan badarg`a qilindi. amerikaning kolerb kemasiga o`zining 100 ta katakdagi kalamush …
3
erikalik psixolog k.xol (1884-1952) o`rganish nazariyasi bilan (georiya naucheniya) neobixeovirizmning ilmiy asosini mustahkamladi. bundan so`ng bixeovirizmning qator yo`nalishlari vujudga keldi. xalqning ta`limotiga asoslangan holda neobixeovirizmda matematik yo`nalish vujudga keldi. bu yo`nalishga n.y.myuler, o.g.moverlar asos soldi. matematik yo`nalishdan tashqari sub`ektiv buxervirizm asoschilari d.miler., yu.glanter., k.pribramlar operal bixeovirizm asoschisi, v. skiner (1904) neobxevorizmning so`nggi yillardagi yutuqlarining hammasi va amerika psixologiyasidagi mavqeiga skinerning xizmatlari kattadir. skiner birinchi bo`lib bixeovi rizmning klassik formulasiga ijtimoiy muhit vaziyat tushunchasini kiritdi. klassik formula quyidagi ko`rinishni oldi. s—r—sg` bunga asosan har qanday stimul berilgan paytda javob reaktsiyasini qaytarishda ma`lum vazifaga , muhitga va ijtimoiy formatsiyaga moslashadi degan fikrni ilgari surdi. g`arb va chet el psixologiyasidai asosiy oqimlar va nazariyalarning shakllanishi, ularning ilmiy tadqiqotlar bilan boyib borishi psixologiyaning taraqqiyotiga va uning mustaqil yo`nalishlarining vujudga kelishiga sabab bo`ldi. shu bois psixologiya psixikaning ,umumiy qonuniyatlari va uning rivojlanishi mexanizmlarini o`rganibgina qolmasdan yangi-yangi tarmoqlari psixologiyaning boshqa fanlar bilan aloqasi umumiy psixologiyaning fanlar …
4
iyasiga asoslana boshlagan edi. bundan tashqari rossiyada tabiiy fanlar juda kuchli rivojlangan bo`lib ,fiziologiya sohasida rossiya g`arb psixologiyasiga emas, balki g`arb va chet el psixologiyasi rossiyaning ilmiy yangiliklariga tayangan holda ish olib borar edi. pavlov ,botkin, sechenov, (uxtomskiy, semskiy) 20-yillarda psixologiyada marksistik asosda tahlil qilishda bexterev, karnilov, cherenpanovlar katta xizmat qildi. keyinchalik bexterev tomonidan ilgari surilgan jamoa refleksologiyasi tushunchasi ma`lum vaqt o`tgandan so`ng qattiq qarshilikka uchradi. psixologiyada zid oqim sifatida fandan siqib chiqadi. 20-yilning o`rtalarida lezurskiy tomonidan qator tadqiqotlar amalga oshirildi. bu bilan psixologiyaning materialistik asosi mustahkamlandi. shu yillarda l.s.vo`gotskiy (1896-1934) o`z tadqiqotlarini boshladi. vo`gotskiyning o`zining ma`lumotlariga ko`ra huquqshunoslik fakul`teti odessiya universitetini yaratgan. 1925-1926 yillarda psixologiya faniga katta qiziqish bilan nazariy adabiyotlarni o`rganadi va psixologiya sifatida o`z tadqiqot ishlarini boshladi. yaqin o`n yillar ichida qator-qator ilmiy maqolalar chop etadi va psixologiya tarixida o`chmas izini qoldirdi. vo`gotskiy tomonidan yaratilgan g`oya sovet psixologiyasi, chet el va g`arb psixologiyasida asosiy ilmiy g`oyalarga aylandi, …
5
a maktablariga asos soldi. shu yillarda gruziya psixologiya maktablari ham tashkil qilindi. uning asoschisi (1886-1956) psixologiya bo`yicha mukammal bilimga ega bo`lgan shaxs hisoblanadi. 1909-1910 yillarda uznadze-letse universitetining faylasufi va psixologiya universitetiga o`qishga kiradi. u psixologiyaning asoschilaridan bo`lgan vuntning qo`lida ta`lim oldi. murabbiylardan kof ,koler, vert, veymerlar psixologiyasidgi qator muammolar va nazariyalarni chuqur o`rgatadi. 1914 yilda birinchi jahon urushiga bir oy vaqt qolganda uznadze o`zining jonajon gruziyasiga qaytadi. kutaisidagi psixologiya laboratoriyasini ochadi. xotin-qizlar muallimlar tayyorlash gimnaziyasida psixologiya fanidan ma`ruzalar o`qiydi. 10 yillarning o`rtalarida urnadze dastlab kutaisidan keyin tbilisi universitetida psixologiyadan ma`ruzalar o`qiydi. shu davrning o`zida qator shogirdlar tayyorlab etishtiradi va ustanovka psixologiyasiga asoslangan gruziya psixologlar maktabiga asos soladi. ustanovka-tayyor vosita bilan maqsadga kirib borish. sobiq sovet psixologiyasida uchta yo`nalish (norasimiy) ravishda mavjud bo`lgan: 1. moskva psixologlar maktabi asoschilari vo`gotskiy, rubinshtesti, leon`tev ,luriyalar. bu yo`nalish psixologiyada nazaristlar yo`nalishi deb nom olgan. 2. leningrad maktabi amaliy psixologiya yo`nalishi bilan mashg`ul bo`lgan asoschidir. vo`gotskiy, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"g`arb psixologiyaida ongli krizisning vujudga kelish va psixologiya maktabining shkllanish" haqida

1363012891_42029.doc www.arxiv.uz reja: 1. psixologiyadagi krizis. 2. bixeoviorizm 3. genital`psixologiya. 4. psixologiyaning rossiyada rivojlanishi. xx asrning boshlarida , ya`ni 1910 yillarda g`arb psixologiyasida ochiq krizis vujudga keldi. bu krizis faqat g`arb psixologiyasida bo`lib qolmasdan rivojlangan va asosiy yo`nalishga ega bo`lgan psixologiya maktablari va ta`limotlarini qamrab oladi. ochiq krizisning yuzaga kelishiga quyidagilar sabab bo`ldi: birinchidan – psixologiyadagi bu davrgacha bo`lgan ilmiy nazariyalarning so`nggi yillardagi tabiiy bilimlardan olingan natijalar bilan mos kelmay qolishi, ya`ni psixologiya sohasida asosiy bo`lgan g`oyalarning fiziologiya va biologiya, meditsina fanlarida va qisman eksperimental olingan natijalar bilan qarama-qarshilik vujudga keldi. ikki...

DOC format, 67,0 KB. "g`arb psixologiyaida ongli krizisning vujudga kelish va psixologiya maktabining shkllanish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: g`arb psixologiyaida ongli kriz… DOC Bepul yuklash Telegram