эксперимент ўтказиш

DOC 105,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1362793903_41823.doc эксперимент ытказиш www.arxiv.uz режа: 1. экспериментал методнинг имкониятлари 2. экперимент ўтказишнинг умумий масаласи ҳамда экспериментатор, унинг шахси ва фаолияти экспериментал методнинг имкониятлари 1. тадқиқотчини қизиқтирган (ҳодиса, ҳолат, функцияларни) ўзи ҳохлаганда яратиш. бунда тадқиқотчи реал шарт-шароитларда қандай ҳодиса содир бўлишини кутиб туриши шарт эмас. 2. тадқиқ қилинаётган жараённинг кечиши ва улар кутаётган шароитларни етарлича қатъий миқдорий равишда чегаралашга эришади, яъни тадқиқот натижаларини секин-аста математик таҳлил қилишга эришади. экспериментал методнинг қуйидаги имкониятлари мавжуд. экспериментнинг турлари. лаборатория; · табиий; · таълимий; · тестлар. психологияда экспериментнинг 2 тури: лаборатория ва табиий турлари мавжуд бўлиб, улар 1912 йил а.ф.лазурский томонидан таклиф этилган. лаборатория экспериментини махсус жиҳозланган лабораторияларда, табиийси эса, оддий табиий шароитларда ўтказилади. лекин уларнинг фарқи фақатгина ўтказишда эмас, балки лаборатория экспериментининг энг асосий қийинчилиги у ёки бу нуқсонни йўқотишга қаратилган бўлади. ҳар қандай лаборатория эксперименти сунъийдир, чунки унда тадқиқот иштирокчиларининг фаолияти тадқиқотчи яратган муҳит ёки шароитда кечади. бу ерда ҳеч қандай замонавий такомиллашган …

н натижаларни бошқа методикалар ёрдамида ҳам текшириб кўриш кераклигини тан олиш керак бўлади. яъни, буни ҳал қилишда алоҳида анализ аппарати (факторли ёки дисперсияли таҳлил) зарур бўлади. сўнгра "хаётий кўрсаткичлар" тизимини ишлаб чиқариш муҳимлиги масаласи қўйилади. яъни, текширувчининг психологик хусусияти экспериментда ва реал фаолиятида қандайлиги илмий талқини берилиши керак. ҳаётий кўрсаткичларни жамланган ҳолда қиёслаб кўриш керак. шунингдек бу жараёнларнинг ички томонларини ҳам билиш керак, чунки унинг натижавий ифодаси бизга оз маълумот беради. инсоннинг ҳулқи унинг асаб системасининг кўпгина хусусиятларига боғлиқдир, яъни ҳаётий кўрсаткичлар бир хил эмас, доимий ҳам эмас, қолаверса, нормал шароитларда улар фақатгина асаб системасининг маҳсули эмас, балки ҳаётий шароитларга қаратилгандир, чунки уларнинг таъсирида қарор топган бўлади. табиий эксперимент – эса қайд этилган камчиликни бартараф этишга ёрдам беради, чунки у лаборатория эксперименти ва кузатиш методи орасида "жойлашгандир". лаборатория – табиий – кузатиш. табиий экспериментда текширилувчининг фаолияти табиий ҳолатларда (шароитлари, вазифалари, бажарилиши) ўрганилиб, эксперимент таъсирида эса фақатгина ташқи шароитлар ўрганилади, холос. …

л шарт-шароитлар аниқ тизимда ташкил этилади ва ташқи кўринишга эга бўлган жараён ички психологик жараёнга босқичма-босқич равишда ўтиши (интериоризация) таъминланади. жараён ичкига ўтгандан сўнг бошқа кўрсатгичлар тизими бўйича ўрганилади. таълимий экспериментга қарама-қарши бўлган бир усули борки, у тестлар методи деб аталади. агар ҳар қандай эксперимент ўзининг методик жиҳатидан йўналганлигига кўра қонуниятларни ўрганишга қаратилган бўлса, айнан ҳозирги кузатилаётган жараённи ўлчаб ёки синаб курилишидир. тест ёрдамида психологик жараённинг ўлчови ёки баҳоси бериладики, шунга кўра кейинги тадқиқотлар учун йўналишлар белгиланади. демак, тестдан олинган натижа истиқбол учун замин, лекин ўлчов натижаси айнан ҳозирги шароитда тўғрилиги билан исботланиб туради. тестнинг аҳамияти шундан иборат бўладики, у психология фанининг инкор этиб бўлмас катта ютуғи бўлди. чунки ўзининг қисқа стандартлашган ва математик таҳлилга қаратилган методикалари билан одамлар орасида, ёки одамнинг ўз-ўзига муносабатига тартиблилик ва илмийликни киритди. бу билан стихияли равишдаги субъективизм ва кундалик инкорлаш ҳукмларидан одамларни халос этади. лекин тестни тузувчи тадқиқотчидан юқори касбий маҳоратни ва юқори аҳлоқий …

н профессионал тажрибалар маданиятлилигидан ва ўтказиш санъатидан хабардор бўлишлигини талаб этади. ҳар қайси экспериментнинг муваффақияти психологик тадқиқотни ўтказишда қуйидаги талабларни амалга оширишни тақозо этади. 1. экспериментни режалаштириш: · тадқиқ қилинаётган психологик фаолиятга таъсир этувчи омилларнинг кўплигини ҳисобга олиш; · ушбу психологик фаолиятга комплекс таъсирни таҳлил қилиш; · ечимини кутаётган масалаларнинг мураккаблилигини ҳисобга олиш; · бериладиган хулосаларнинг оқибатини чамалаб кўриш; · психологик фаолиятнинг математик статистик ва тахминлар назарияси методлари ёрдамида амалга оширилади. экспериментнинг келажак тақдири айнан режалаштиришга боғлиқ бўлиб, экспериментнинг мантиқий ва хронологик схемасини тузишга, сонини белгилаш ва зарурий ўлчовлар миқдорини белгилашга имкон беради. бундан кейин математик таҳлил қилиш режасини ишлаб чиқиш, ўлчовларни танлаш учун ва кейинги стратегик белгилашга ёрдам беради. 2. ташқи муҳитнинг таъсирини максимал ўрганиб чиқиш махсус мослаштирилган хоналар бўлишини (лаборатория) талаб қилади. лаборатория ташқи шовқин-суронлардан ҳоли бўлиб, шовқин ўтказмас хона ҳисобланади. бу хона санитар-гигиеник, инженер, психологик талабларга мос бўлиши шарт. 3. техник жиҳозланиш (аппаратура) экспериментни аниқ ташкил қилишга …

радики, яъни бажариш фаоллигини у ёки бу миқдорда бузилишига олиб келади. (назорат сусаяди, ҳатти-ҳаракатлар стереотип равишда содир бўлади, ўқиш фаолияти секинлашади ва ҳокоза). хусусан, бажариладиган иш қанчалик мураккаб бўлса, шунчалик у сабабсиз инқирозга юз тутаверади. баъзи ҳолатларда эксперимент даражасида текширилувчининг сезиш кучи ортиб кетади (сенсибилизация), чунки бунга сабаб психологик шароитларнинг ўзгаришидир: текширилувчига бериладиган вазифани қайтадан ўзгартириб бериш, қўзғатувчининг ҳарактери бошқача бўлиб қолиши ва ҳоказо. қандай бўлмасин тадқиқотчи психолог шунга ишониши керакки, индивидуал мотивацияларнинг даражалари орасида фарқ деярли катта бўлмайди ва умумий натижалар характерга таъсир қилмайди. 5. тадқиқотчи ҳар қандай экспериментнинг боришида бевосита ва фаол иштирокчи ҳисобланади. унинг ташқи кўриниши, характери, нутқи ва хулқ-атвори, темпераменти, кайфияти ва кўпгина майда икир-чикирлар, текширилувчиларга эмоционал муносабати ҳам реал экспериментга ўз таъсирини ўтказади. эксперимент олиб борувчи одатда йўриқномани ёддан билиши керак ва айниқса, эксперимент ўтказишдан аввал ўзи устида тадқиқот ўтказиб синаб кўриши керак. бу эса фойдадан ҳоли эмас. темперамент даражасида тадқиқотчи ўзини эркин хотиржам, ўта …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "эксперимент ўтказиш"

1362793903_41823.doc эксперимент ытказиш www.arxiv.uz режа: 1. экспериментал методнинг имкониятлари 2. экперимент ўтказишнинг умумий масаласи ҳамда экспериментатор, унинг шахси ва фаолияти экспериментал методнинг имкониятлари 1. тадқиқотчини қизиқтирган (ҳодиса, ҳолат, функцияларни) ўзи ҳохлаганда яратиш. бунда тадқиқотчи реал шарт-шароитларда қандай ҳодиса содир бўлишини кутиб туриши шарт эмас. 2. тадқиқ қилинаётган жараённинг кечиши ва улар кутаётган шароитларни етарлича қатъий миқдорий равишда чегаралашга эришади, яъни тадқиқот натижаларини секин-аста математик таҳлил қилишга эришади. экспериментал методнинг қуйидаги имкониятлари мавжуд. экспериментнинг турлари. лаборатория; · табиий; · таълимий; · тестлар. психологияда экспериментнинг 2 тури: лаборатория ва табиий турлари мавжуд бўлиб,...

Формат DOC, 105,0 КБ. Чтобы скачать "эксперимент ўтказиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: эксперимент ўтказиш DOC Бесплатная загрузка Telegram