психологиянинг принциплари

DOC 56,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1352903793_39467.doc психологиянинг принциплари режа: 1.психика –воқеликнинг иникоси. 2. детерминизм принципи. 3. онг ва фаолият бирлиги. 4. онгнинг фаолиятда ривожланиши. жаҳон психологияси фанида хулқ-атвор, муомала ва фаолият му-ваффақиятини таъминловчи омилларнинг энг муҳими тариқасида инсоннинг эмоционал ҳаёти ётиши аксарият назариётчи психолог-лар томонидан таъкидлаб ўтилади. бу талқиннинг ҳаққонийлигига ҳеч қандай эътирозлар бўлиши мумкин эмас. чунки мазкур омил экс-периментал психологиянинг мустақил соҳа сифатида вужудга кели-шидан эътиборан устувор, далил тақозо қилмайдиган атрибут синга ри тадқиқот предмети моҳиятига сингиб кетган. шуни алоҳида таъ-кидлаб ўтиш лозимки, инсон муомаласининг, хулқ-атворининг кечи-ши, фаолиятининг муваффақиятли, сермаҳсул якунланиши кўп жи-ҳатдан шахснинг эмоционал ҳолатларига «эмоционал тон, кайфият, стресс, аффект ва ҳоказо», изоҳланиши мураккаб бўлган руҳий ке-чинмаларга, юксак ҳис-туйғуларга боғлиқ. ўйин, меҳнат, ўқиш, муомала ва бошқа фаолият турларининг му-ваффақиятли кечиши, шахслараро муносабатларда хулқ-атворнинг намоён бўлиши ижобий психологик ҳолат сифатида баҳоланса, эмо-ция ва ҳиссиётнинг барқарор, мақсадга йўналган тарзда ҳукм суриши эҳтимоли эътироф этилади. ҳис-туйғуларнинг мустаҳкамлиги, барқарорлиги, мукаммаллиги сифатларининг мавжудлиги уларнинг динамик стереотиплар типига айланганлигидан …

қнинг амалиётида бир текис кечишини таъминловчи эмоционал ҳолат барқарорлиги-нинг бузилиши унга қиёс қилинган муваффақиятнинг бирламчи омили тўғрисидаги илмий маълумотларни шубҳа остида қолдиради. бинобарин, жамики нарсанингбошланғич асоси, манбаи эмоция деган ғояни, унинг қийматини умумий фонда бирмунча қадрсизлантиради, лекин иккинчи, устувор ва етакчи, умумий ва хусусий объектив ва субъек-тив, муҳим ва номуҳим мезонлар, аломатлар, ўлчамлар ёрдами билан баҳоланиши ушбу психологик масала моҳиятини оқилона талқин қилиш заруриятини вужудга келтиради. ҳолбуки шундай экан, уларнинг моҳиятини, келтириб чиқарувчи сабабларни, ҳаракатлантирув-чи кучларини муайян далилларга асосланиб таҳлил қилиш муаммоси майдонга келади. инсон фаолияти ва хулқининг муайян қонуниятларга асосланган ҳолда амалга ошиши ҳам объектив, ҳам субъектив шарт-шароитларга боғлиқ. табиий омилларни келтириб чиқарувчи объектив (ташқи) шарт-шароитлар, яъни микро ва макро муҳит, моддий борлиқ, ёрдамчи воситаларнинг мавжудлиги, уларнинг юксак талабларга жавоб бера олиш имконияти, ташқи қўзғатувчиларнинг безарарлиги, вақт ва фа-зовий ўлчовларнинг мувофиқлиги, мутаносиблиги кабилардан тар-киб топади. хулқ ва фаолиятнинг намоён бўлиши учун табиий шарт-шароитлар тизими яхлит ҳолда иштирок этиши уларнинг …

дудий му-ҳит, рельеф, стихия кутилиши: зилзила, қор кўчкиси, довул, сув тош-қини, оёқ етмас қирли тоғлар ва ҳоказо). иккинчидан, онтогенезда шахс характерологик хусусиятларининг табиий равишда шакллани-шига таъсир ўтказади, шунинг билан бирга микро муҳит билан ген-лар, ирсий белгилар, аломатлар ўртасида уйғунликни таъминлаб ту-рувчи механизм вазифасини бажаради. объектив (табиий) шарт-шароитлардан ташқари, инсон омили билан узвий боғлиқлиги субъектив (шахсга оид, унинг қиёфасига боғ-лиқ) шарт-шароитлар муомаланинг, фаолиятнинг, хулқнинг ижти-моий турмушда самарали амалга ошишини узлуксиз равишда таъ-минлаб туради. субъектив шарт-шароитларнинг қаторига шахснинг барқарорлиги, характернинг мустаҳкамлиги, эҳтиёж, мотив, маслак, салоҳиятининг пухталиги, ўзини ўзи бошқариш услубининг қатъий равишда шаклланганлиги, биологик шартланган хислатлар эса ўзаро уйғунлашганлиги кабилар киради. одатда, объектив (табиий) ва субъектив (шахсга оид) шарт-шаро-итлардаги ўзгаришлар туфайли ижобий (позитив) ёки салбий (нега-тив) хусусиятли психологик ҳолатлар, ҳодисалар, хислатлар, кечин-малар устуворлиги юзага келиб, моддий асос функциясини бажарув-чи олий нерв фаолиятини, марказий нерв системасининг ритмикаси-ни, ишчанлик қобилиятини пасайтиради. бунинг оқибатида фаоли-ят, хулқ ва муомалани амалга оширишда одатий саъй-ҳаракатлар, опе-рациялар, маромлар бузила …

келтириб чиқаради. ҳаёт ва фаолият стратегияси ва тактикасининг экстремал тарзида ўзгариши индиви-дуал ва ижтимоий хусусиятли вазиятларнинг пайдо бўлишига олиб келади. вазиятлар стихияли, хаотик (бетартиб, тасодиф) хатти-ҳара-катларни вужудга келтириб, текис, одатий, даврий, барқарор хусуси-ятлар ритмикасини издан чиқаради, натижада инсонда мотивацион, эмоционал, когнитив, регулятив, хулқий, иродавий тузилиш таркиб-ларининг функцияси бузилади. шахс тузилишга фавқулоддаги вази-ятларнинг ички ларзаси фаолият, хулқ ва муомаланинг онглилик ҳола-тидан онгсизликка ўтишини тақозо этади, бинобарин, муваффақият-сизлик реалияга айланади. хўш, нима учун шахс тасодифларнинг олдини олишга тайёр эмас ёки кўпинча у бу борада кучсизлик, ожизлик қилади? ушбу муаммо ечимини жуда содда тарзда ҳал қилиш ҳам мумкин: 1) шахс онгли зот, яратувчилик қудратига эга бўлишидан қатъи назар, у табиатнинг таркибий қисми, инстинктлар, шартсиз рефлек-слар таъсирига берилувчандир; 2) шахснинг тана аъзолари (организ-ми) фавқулоддаги ҳодисалар ва вазиятларга мослашган эмас (стихия, ҳалокат, тасодиф, стресс, аффект, хавф-хатар-риск); 3) шахс комил-лик даражасига эришмаганлиги туфайли сабабий боғланиш оқибат-ларини, фобия (қўрқиш) билан боғлиқ ҳис-туйғуларни олдиндан се-зиш, пайқаш, уларга нисбатан …

одатий ҳодиса сифати-да осойишта қабул қилинмайди. муваффақият гарови (кафолати) функциясини бажарувчи омил-ларнинг генезиси тўғрисидаги фикр юритилганда, энг аввало, уларнинг бирламчилиги, асосий манба эканлигини назарда тутиш наза-рий ҳамда методологик муаммолар ечимини оқилона топишга пухта негиз ҳозирлайди, бошланғич ҳаракат нуқтасини белгилаб беришга хизмат қилади. назарий мулоҳазаларга биноан, фаолият, хулқ ва му-омаланинг бир текис, самарали кечиши генетик нуқтаи назардан қуйидагиларга боглиқ: объектив (табиий) ва субъектив (шахсга оид) шарт-шароитлар мавжудлигига. объектив ва субъектив шарт-шароитлар ҳукм суришини ўзгар-тирувчи тасодифий ва фавқулоддаги вазиятлар таъсирчанлигига, ус-туворлигига. эмоция ва ҳиссиётнинг ижобий (позитив), салбий (негатив) хусусият касб этишига. инсонни шахслилик ва характерологик хусусиятларининг бар-қарорлигига. 5. шахснинг комиллик даражасига эришганлигига ва ҳоказо. шахснинг ҳаёт ва фаолиятида муваффақиятга эришиш, мақсадига мувофиқ саъй-ҳаракатларни унга йўналтириш учун қуйидагиларга эътибор қилиш заруратнинг заруратидир: объектив ва субъектив шарт-шароитлар ўзгарса, уларга туза-тишлар (коррекция) киритишга тайёргарликка; фавқулоддаги вазиятларга кўникиш учун шахсга тренинг ёрда-ми билан таъсир ўтказишга, унда иккинчи қиёфани шакллантириш-га; организмнинг ҳар қандай стихияларга чидамлигини орттириш-га; комилликка …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "психологиянинг принциплари"

1352903793_39467.doc психологиянинг принциплари режа: 1.психика –воқеликнинг иникоси. 2. детерминизм принципи. 3. онг ва фаолият бирлиги. 4. онгнинг фаолиятда ривожланиши. жаҳон психологияси фанида хулқ-атвор, муомала ва фаолият му-ваффақиятини таъминловчи омилларнинг энг муҳими тариқасида инсоннинг эмоционал ҳаёти ётиши аксарият назариётчи психолог-лар томонидан таъкидлаб ўтилади. бу талқиннинг ҳаққонийлигига ҳеч қандай эътирозлар бўлиши мумкин эмас. чунки мазкур омил экс-периментал психологиянинг мустақил соҳа сифатида вужудга кели-шидан эътиборан устувор, далил тақозо қилмайдиган атрибут синга ри тадқиқот предмети моҳиятига сингиб кетган. шуни алоҳида таъ-кидлаб ўтиш лозимки, инсон муомаласининг, хулқ-атворининг кечи-ши, фаолиятининг муваффақиятли, сермаҳсул якунланиши кўп жи-ҳатдан шах...

Формат DOC, 56,5 КБ. Чтобы скачать "психологиянинг принциплари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: психологиянинг принциплари DOC Бесплатная загрузка Telegram