инновацион педагогик технологияларнинг асосий принцип ва қоидалари

DOCX 19.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1493457904_68167.docx инновацион педагогик технологияларнинг асосий принцип ва қоидалари инновацион педагогик технологияларни таълим-тарбия жараёнига жорий этиш маълум қонуниятларга, принципларга асослана-ди. принцип — лотинча „principium" сўзидан олинган бўлиб, асос, дастлабки ҳолат, бошқарувчи ғоя, умумлашган талаб каби маъноларни англатади. педагогик технологиялар принциплари — лойиҳаланган ўқув-тарбиявий жараённи амалга оширишда юқори натижаларга эришиш учун риоя қилинадиган умумий меъёрлар ва талаблардир. уларни аниқлашда қуйидаги ҳолатлар эътиборга оли-нади: 1) мавжуд жамият талабларига мое келадиган таълим-тарбия мақсади; 2) дидактик жараённинг объектив қонуниятлари; 3) таълим-тарбия жараёнини амалга оширадиган шарт-шароитлар (н. саид-аҳмедов. янги педагопгк технологиялар, 2003 й, 82-92-бетлар). педагогик технологиянинг яхлитлик принципи. бу принцип технология лойиҳаси яратилаётганда педагогик тизимининг барча элементлари ўзаро таъсир остида бўлишини ва ўзаро боғликдигини эътиборга олишни тақозо этади. яъни, таълим мақсадининг қатъ-иян аниқланиши (нега ва нима учун?), ўқув жараёни мазмуни (нима?), ташкшшй шаклларини (қа1шай?), ўқитиш методлари ва воситаларини (нима ёрдамида?) саралаш ва танлашга кумаклаши-ши, шунингдек, ўқитувчининг маҳорат даражасига боғлиқ ҳолда дидактик жараён самарасини аниқлашга имкон бериши …
2
рбиянинг янги мазмуни ахборотларни ўқувчи (талаба) ларга маълум вақт доирасида етказиш жараёнини тезлаштирувчи восита-ларни талаб этади. ана шу важдан янги педагогик ва ахборот технологияларини яратиш олимлар олдига кўндаланг вазифа қилиб қуйиляпти. педагогик фаолият юргизастган ҳар бир шахе бу му-аммоларни тўғри англаши ва таълим-тарбия жараёнига ижодий ёндашишлари зарур. педагогик технологиялар ўқув-тарбиявий жараёнини олдиндан лойиҳалаш ва кейинги босқичда бу лойиҳани синф (аудитория)да амалга оширишни кўзда тутади. шу боисдан педагогик технологияларнинг муҳим принципи — бўлажак ўқув тарбиявий жараённи олдиндан лойнҳалаш принципидир. бу эса, табиий-ки, ўқитувчидан ижодий фаолиятни талаб этади. лойиҳаланган технология даре мавзуига ажратилган вақт доирасида жорий этилиши лозим. ўқув вақти педагогик технологияни олдиндан қуришда муҳим кўрсаткич ҳисобланади ва ўқитувчи уни ҳисобга олиши шарт. лойиҳаланаёт-ган дидактик жараён синф ўқувчиларининг узлаштириш даражасига мое келиши, ҳамма учун тушунарли бўлиши жуда муҳим. шундагина якуний натижа қўлга киритилади. якунин натижанинг кафолатланиши педагогик технологиянинг яна бир муҳим принципидир. бу тушунча аспида нисбий характерга эга, чунки тузилган технология амалга …
3
лмаганда фан бўлимлари чегарасида эгилувчанлик хусусиятига эга бўлиши керак. уқитувчи-да кам куч ва вақт сарфи эвазига фан мавзулари бўйича дидактик жараён тузилмасини ташҳисли мақсадга мувофиқ тарзда алмаштира олиш ёки қайтадан лойиҳалаш имкони мавжуд бўлади. в.п. бес-палько, б.скиннер, н.д.никандров, н.ф.тализина, бл.фарбер-ман ва бошкаларнинг илмий изланиш натижаларини таҳлил қилган ҳолда педагогик технологиянинг қуйидаги принципларини ҳам ажратиб кўрсатиш мумкин (к.ишматов, илғор педагогик техно-логиялар, наманган, 2000 й, 62-66-бетлар): 1) ўқувчилар билиш фаолиятини бошқарувчи қурилмалар, тизимининг қатъий кетма-кетлигини яратиш. ўқувчилар билиш фаолиятини бошқарувчи қурилмалар педагог ёки методист (услубчи) томонидан олдиндан тузилган дастур асосида ишлайди. шунинг учун ҳам улар фақат олдиндан дастурланган ҳолатларнигина назорат қилади, холос. ўқув жараёнида вужудга келган, лекин олдиндан дастурланмаган вазиятларни бошқариш учун педагог фаолияти зарур бўлади. бугунги кунда тўла-тўкис дастурланган электрон китоб яратишга уринишлар ҳозирча самарасиз бўлмокда. ўқувчилар билиш фаолиятини бошқаришда — ўқитувчи, машина ёрдамида (автоматик) ва уларнинг биргалигида ҳамда ўз-ўзини бошқариш турларидан унумли фойдаланишни лойиҳалаш зарур. 2) ўқувчилар билиш фаолиятининг ҳар …
4
алоқа деб аталади. ички қайтувчан алоқа туфайли ўқувчи билим ва кўникмаларни онгли равишда ўзлаштириш имкониятига эга бўлади. бунда ҳеч қандай тушунти- риш, маслаҳат бериш, йўлланма бериш кабиларга йўл қўйил-майди. фақат ўқитувчи томонидан бажарилган ташқи қайтувчан алоқа ўрнатилсагина ўқув жараёнини циклик тарзда бошқариш мумкин бўлади. шунинг учун ҳам ташқи қайтувчан алоқа баъзан (сўраш ва назоратда) ички операция ва (тезкор) қайтувчан алоқа эса, бевосита ўқув жараёнида амалга оширилади. 3) ўқув материалини узатишда, унинг моҳиятини очиб бе-ришда алоҳида қадамлардан фойдаланиш учинчи принципни ташкил қилади. бу талабнинг бажарилиши дастур материалининг бар-чага тушунарли бўлишини таъминлайди. ҳар бир ўқув қадам тар-киби ўзаро боғлиқ бўлган қуйидаги учта қисм (кадр)ни қамраб олади: ахборот, қайтувчан алоқа операцияси ва назорат. ўқув қадамларининг кетма-кетлиги педагогик технологиянинг асосини ташкил қилади. ўқувчиларнинг дастур (ҳар бир ўқув қадами) бўйича фаолияти ўта индивидуаллашган бўлади. 4) тўртинчи принцип — ўзлаштиришнинг индивидуал суръати деб аталади. бу принципга амал қилиш барча ўқувчилар томони-лан (турли вақгларла бўлса-ла) ўқув материалини …
5
фаоллик, кўргазмалилик, назария-нинг амалиёт билан боғлиқлиги, ўқитишда узвийлик, ўқитишнинг тушунарли ва билимларнинг пухта бўлиши). педагогик технология принциплари ва умумдидактик принциплар бир-бирини тўлдиради ва бойитади. агар янги ва олдинги ахборотлар-нинг қисмлари, шунингдек, уларнинг ўхтари орасидаги боғланиш-лар қанчалик мустаҳкам (бой) бўлса, демак, ана шуидай мустаҳ-кам билимларга эга бўлинади. бу боғланишларнинг энг юқори даражада мавжуд бўлиши пе-1 дагогик технологиянинг қуйидаги қоидаларига биноан амалга! оширилади: 1. „эквивалентли амалиёт" қоидаси. ўқитувчининг ўқитиш! жараёнида кўзланган ҳаракатлари ва унинг якуний тест топшири-1 ғида белгиланган ўқув ҳаракатлари айнан бир хил шароитда ўтка- зилиши лозим. 2. „аналогик амалиёт" қоидаси. ўқувчилар тест (имтиҳон)да қандай ҳаракатларни кўрсатишлари талаб қилинса, улар ўқув жараёнида ҳам шунга ўхшаш ҳаракатларда машқ қилишлари мум- кин. 3. „натижани билиш" қоидаси. ҳар бир ўтказилган иазорат натижасн ўқувчига техник билан маълум қилиниши зарур. бу қоида б. скиннер ва э. торндайклар томонидан дастурлапган таълимда ҳам қўлланган. „ижобий мустаҳкамловчй реакциялар" қоидаси. ўқувчинин! эришган ҳар бир ютуғига ўқитувчи ўз вақгида эътнбор қилиб. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "инновацион педагогик технологияларнинг асосий принцип ва қоидалари"

1493457904_68167.docx инновацион педагогик технологияларнинг асосий принцип ва қоидалари инновацион педагогик технологияларни таълим-тарбия жараёнига жорий этиш маълум қонуниятларга, принципларга асослана-ди. принцип — лотинча „principium" сўзидан олинган бўлиб, асос, дастлабки ҳолат, бошқарувчи ғоя, умумлашган талаб каби маъноларни англатади. педагогик технологиялар принциплари — лойиҳаланган ўқув-тарбиявий жараённи амалга оширишда юқори натижаларга эришиш учун риоя қилинадиган умумий меъёрлар ва талаблардир. уларни аниқлашда қуйидаги ҳолатлар эътиборга оли-нади: 1) мавжуд жамият талабларига мое келадиган таълим-тарбия мақсади; 2) дидактик жараённинг объектив қонуниятлари; 3) таълим-тарбия жараёнини амалга оширадиган шарт-шароитлар (н. саид-аҳмедов. янги педагопгк технологиялар, 2003 й, 8...

DOCX format, 19.8 KB. To download "инновацион педагогик технологияларнинг асосий принцип ва қоидалари", click the Telegram button on the left.