педагогик тадқиқотнинг асосий категориялари ва тушунчалари

DOC 111,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1683284460.doc педагогик тадқиқотнинг асосий категориялари ва тушунчалари режа: 1. методологик ва махсус илмий тадқиқот 2. методологик категориялар 3. педагогик ижодкорлик ва унинг ўзига хос хусусиятлари 4. интуитсия, зеҳн ва педагогик тафаккур 5. инновацион фаолият ва инновацион салоҳият 6. тадқиқот лойиҳаси ва дастури методологик ва махсус илмий тадқиқот ҳар бир фаннинг ўзига хос категориялари, тушунчалари, тадқиқот предмети, объекти ва фаншуносликнинг умумий қоидалари, илмийлик мезони ифодаланишидир. глобаллашув жараёнида фаннинг ривожланиши, илмий тадқиқот тили, категориялари унинг умумий жаҳоншумул ва хусусий муаянлиги мухим ўрин тутади. шунинг учун педагогик тадқиқот лингвистикаси илмий фаолиятнинг таркибий қисмидир. тадқиқотда тафаккур, тасаввур ва воқейликни ифодалаш тушунчалари, лингвистикаси бир-бирини тўлдиради, лингвистик, илмий категорияларсиз тафаккур, фикр, ғоя бўлиши мумкин эмас. фаннинг тили, тадқиқотнинг тили уч томонлама хусусиятга эга: биринчидан, грамматик қоидалар, жонли тушунарли тили; иккинчидан, жаҳонда тан олинган илмий категориялар, тушунчаларда ифодаланиши; учинчидан, ҳар бир фан тадқиқотнинг предметидан келиб чиқадиган тушунча ва категориялар моҳияти, воқейликни ифодаловчи лингвистик даражасини умумлаштириб, фаннинг мантиғи …

лар тайёрлаш миллий моделида белгиланган фаннинг истиқболли вазифаларидан бири жаҳон фанига интеграциялашувидир. глобаллашув шароитида жаҳоннинг илғор тажрибаларидан фойдаланиши ва тараққиётнинг ўзбек модели, ўзбекистонда педагогик ютуқларни намойиш қилиш давр талабидир. шунинг учун фанда қабул қилинган категориялар ва тушунчалар илмий билишнинг муҳим омилидир. тушунча, абстракт тафаккур шакли – баъзи нарсаларни умумлаштириш ва шу нарсалар учун умумий бўлган белгилар йиғиндисини фикран ажратиш натижасидир. илмий билишда хусусий, умумий ва энг умумий тушунчалар бўлади. “тушунча” сўзига “тушунмоқ”, “тушуниш” сўзлари яқинлиги абстрак фикрлаш эканлигидан далолат беради. олий даражадаги тушунчалар идеаллик соҳасини ташкил қилувчи ғоялардир, «ғоя тарзидаги тушунча келажакнинг ёки келажакдаги нарсаларнинг образидир. шундай қилиб, воқейликни чуқур акс эттирилиши, англаши ва йўналишига кўра тушунчаларни тўрт гуруҳга бўлиш му мкин: 1. нарсалардаги умумийликни акс эттирувчи тушунчалар; 2. нарсалардаги муҳим белгиларни қамраб олган тушунчалар; 3. нарсаларнинг мазмун, моҳияти очилишига боғлиқ тушунчалар; 4. ғоя – тушунчалар тушунчалар асосида хулоса шаклланади. тушунчалар предметнинг, воқейликнинг моҳияти, ўзига хос хусусияти лексикологик ва илмий …

гик тадқиқотлар натижаси, графика, таблица, математик, физик, кебернетик, математик, мантиқ, псиҳологик, физиологик, социологик, алгоритмик, технология каби тушунчалар билан ифодаланмоқда. ҳозирги даврда педагогик жараённи илмий тадқиқотида ҳар хил ёндошувлар, тамойиллар, методларни ифодаловчи тушунчалар билан бойимоқда. тадқиқотнинг даражаси узлуксиз таълим-тарбия жараёнини модернизациялаш илмий-амалий аҳамиятини замонавий фан тилида умумлашгандир. педагогик тадқиқотлар амалий ва методологик характерда бўлиши ҳақида олдинги бобида тўхталган эдик. методологик тадқиқотлар кам ўрганилган, ўзбекистонда фаннинг тарихий тараққиёт тажрибасидан, миллий қадриятлар асосида фаннинг методологик қоидаларини ишлаб чиқиш, жаҳон фани тажрибаларини бозор иқтисоди тамойиллари асосида таълим-тарбиянинг жамиятни иқтисодий, ижтимоий тараққиётида имкониятни ошириш давр талабидир. бугунги кунда жамиятни педагоглашуви, педагогика ижтимоий ҳаётнинг барча соҳасини таълим-тарбия методикаси билан таъминлаши, унинг тармоқлари алоҳида фан сифатида таркиб топишига олиб келди. ижтимоий ҳаётнинг ҳар-бир соҳасида таълим-тарбиянинг ўзига хос хусусиятларини махсус тадқиқотлар йўналишида ўрганилади. педагогиканинг таркибий қисмлари ва хизмат соҳаси қуйидагилардан иборат: · умумий педагогика, фанининг методологик асослари; · ижтимоий педагогика; · мактабгача педагогика; · махсус педагогика (деффектология тармоқлари); …

триадаси (учлик) категориясига асосаланади. яъни, инсон, одам, шахс, инсоният, инсонийлик, комил инсон, баркамол шахс, баркамол авлод каби категориялар барча фанлар қатори педагогиканинг ҳам предметидир. профессор анвар чориев «инсон фалсафаси» китобида унинг методологик моҳиятини ёритган. инсон энг улуғ мавжудот эканлиги «қурон» и каримда қайд этилган, унинг улуғворлиги инсоний фазилатлари мужассамлигидадаир. кишилик жамияти тарихий тараққиётида инсонийлик муаммосини тадқиқоти, доимо долзарб бўлиб келган, янги-янги ғоялар, тажрибалар билан бойитилган. масалан, комил инсон таълимоти «авесто»да «эзгу фикр, эзгу сўз, эзгу амал» мужассамлигида эканлиги ёритилган. мингминг йиллик тарихий тараққиёт, инсоният категориясини умумлаштиради, кишилик жамияти равнақини ифодалайди. тадқиқотларда бирор бир шахс, инсон бир-бирини такрорламасада инсонийликка хос умумий хусусиятлар, она ернинг, олий мавжудотлари инсониятдир. шахс кенг маънода инсон индивуди, киши, фанда қўлланилиш, илмий категория сифатида индивуднинг ижтимоий жиҳатдан барқарор инсонийлик хислатлар мажмуаси тушунчасидир. шахс муаммосини психалогия, социология, фалсафа ўргансада педагогик тадқиқотда ҳам алоҳида моҳиятга эга. қолаверса, баркамол шахс, баркамол инсонни шакллантиришда фанлар бир-бирини тулдиради. ххl асрда ўзбекистон президенти …

кс этишидир. билишнинг мақсади инсонни комилликка эришиши, бахтли яшаши табиат ва жамият нарса воситалар, инсон саодатига хитзмат қилдиришдир. педагогикада дидактик категория сифатида кишилик жамияти томонидан йиғилган тажрибаларни, ғояларни ўрганилиши, ҳаётда қўллашига билиш дейилади. билишнинг методологик категориялари анализ ва синтез, абстракциялаш ва идеаллаштириш, идукция ва детукция, аналогия, моделлаштириш, кузатиш, эксперимент, шпотеза кабилар. илмий билиш воқеа, ҳодисаларни келиб чиқиши, анализ ва синтез орқали казуа ва кавузал ҳолати, бошқа воқеа предметлар билан боғлиқлиги унинг истиқболини аниқлашдир. анализ тадқиқот объектни қисмларга бўлиб таҳлил қилиш, синтез бўлакларни, қисмларга бир бутунликда ўрганишдир. бу педагогик тадқиқотнинг самарали методологик тамойилидир. абстраклаштириш (лот. abstractio-мавҳумлаш) илмий тадқиқотда объектив, муаян предмет ҳодисаларнинг энг муҳим хусусиятларини ажратиб олиш, икки даражали хусусият ларни эътиборга олмай умумлаштириш. масалан, таълимтарбияда таянч фазилатлар (нуқталар, сигналлар) таълимоти шунга асосланган. эзгу фикр, эзгу сўз-эзгу амал бошқа фазилатдаги қирраларни ҳам тўлдиради. идеаллаштириш баркамол шахс моделидир. индукция ва дидукция категорияси педагогик тадқиқотнинг метологик принципидир. оддийдан мураккабга, билгандан билмаганга, назарияда амалиётга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "педагогик тадқиқотнинг асосий категориялари ва тушунчалари"

1683284460.doc педагогик тадқиқотнинг асосий категориялари ва тушунчалари режа: 1. методологик ва махсус илмий тадқиқот 2. методологик категориялар 3. педагогик ижодкорлик ва унинг ўзига хос хусусиятлари 4. интуитсия, зеҳн ва педагогик тафаккур 5. инновацион фаолият ва инновацион салоҳият 6. тадқиқот лойиҳаси ва дастури методологик ва махсус илмий тадқиқот ҳар бир фаннинг ўзига хос категориялари, тушунчалари, тадқиқот предмети, объекти ва фаншуносликнинг умумий қоидалари, илмийлик мезони ифодаланишидир. глобаллашув жараёнида фаннинг ривожланиши, илмий тадқиқот тили, категориялари унинг умумий жаҳоншумул ва хусусий муаянлиги мухим ўрин тутади. шунинг учун педагогик тадқиқот лингвистикаси илмий фаолиятнинг таркибий қисмидир. тадқиқотда тафаккур, тасаввур ва воқейликни ифодалаш тушунчалари, л...

Формат DOC, 111,0 КБ. Чтобы скачать "педагогик тадқиқотнинг асосий категориялари ва тушунчалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: педагогик тадқиқотнинг асосий к… DOC Бесплатная загрузка Telegram