психодиагностиканинг тарихий тараққиёти

DOC 668.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1500182988_68575.doc психодиагностиканинг тарихий тараққиёти режа: 1. психодиагностиканинг тарихий илдизлари. 2. психодиагностиканинг фан сифатида шаклланишидаги ёндашувлар тарихи. 3. психодиагностиканинг 20-асрда ривожланишиш даврлари 4. ўзбекистонда психодиагностиканинг тараққиёт босқичлари тестологияда етарлича изланишлар ва методикалар яратилаётган бўлса-да, аммо татбиқ этиш сифати доимо мутахассислар диққат мараказида бўлиши лозим бўлади. тестология тарихидан ҳам маълумки, дастлабки диагностик методикалар, хусусан, испан олими хуан харт (1530-1589) ва француз олимлари ж.эскирол (1772-1840), э.сеген (1812-1880), томонидан тақдим этилган диагностик воситалар инсон психологиясининг маълум бир жиҳатларини ёритишга қаратилган бўлса-да, ташхис натижалари сифатини баҳолаш борасида маълум талаблар масалалари хусусида тўхталишга эрта эди. шундай бўлса-да, ж.эскирол ва э.сегенлар психик касаллик билан ақлий тараққиётда ортда қолиш ўртасидаги фарқлашни муайян мезонлар орқали ўрганишга киришган эдилар. илмий тестологиянинг таркиб топишида психология фанида эксперимент ва натижарларни ўлчаш ғояларининг кириб келганлигини тадқиқот соҳасида қўйилган катта қадам, деб баҳолаш мумкин. бу борадаги ўринишларни xix асрнинг 30-йилларида немис олими вольф томонидан диққат хусусиятларини аниқлаш борасида узоқ вақт давомида олиб борган изланишларида …

инг корреляция коэффициентини аниқлаш усулини, а.бине ва т.симон интеллектни ўлчашда шкалаларга таянгани (1905), в.л.штерн томонидан интеллект коэффициенти (iq) ни фанга киритилганлиги тадқиқотларда сифат ўзгариши юз беришидан далолат беради . юқорида санаб ўтилган тадқиқотлар психодиагностика соҳасидаги илк илмий қадамлар ҳисобланади. аммо бугунги кунда ҳам психодиагностик методикаларни татбиқ этишда сифат масаласига эътибор қаратиш тадқиқотчиларнинг диққат марказида бўлиши лозим. чунки, кўп ҳолатларда тадқиқотчилар томонидан ўрганилаётган муаммонинг баҳолаш аппарати, уларнинг мезонлари ва ёндашувлари мавҳум ҳолда бўлади. натижада тадқиқотдан олинаётган маълумотларда илмий янглишишлар йўл қўйилади, ёки тадқиқот янгилигини изоҳлашга асос бўлмай қолади. шунинг учун психодиагностик методикаларни татбиқ этиш ёки диагностика сифатини аниқлашда, унинг даражалари ва жиҳатларини инобатга олиш мақсадга мувофиқ. шу ўринда голланд олими ян тер лаакнинг ёндашувини эътиборга олиш лозим. унинг фикрича, тестологияда сифатни муҳокама қилишдан олдин, тестлар назарияси (классик ва замонавий ), муҳит билан тараққиёт борасидаги назарияларни, методика билан тадқиқот муаммосининг мослигини, диагностик жараёнинг боришидаги талабларни яхши билиш муҳим. [6, 316-321. ]. аммо …

а талаблар аниқ белгилаб қўйилганлигининг гувоҳи бўламиз [1, 2, 3, 4, 5 ]. тестлар ва сўровномаларни яратиш, уларни бир муҳитдан иккинчисига мослаштириш ёки янги модификацияларни яратишнинг ўзи улардан муттасил фойдаланиш лозим, деган хулосани бермайди. тестлар ва сўровномаларнинг ишончли ва валидлигини белгиловчи стандартлар мавжуd. ақшда ҳар йили объектив кўрсаткичларга эга бўлган тестлар ва сўровномалар ҳақида “ақлий қобилиятларни ўлчаш йилномасида” маълумотлар бериб борилади. бундан кўринадики, қатор мамлакатларда тестлар ва сўровномалар расмийлаштирилади ва баҳоланиб борилар экан. бугунги кунда бизнинг шароитимизда ҳам психодиагностик тадқиқотларда сифат босқичига эриш учун мавжуд тажрибаларга таяниб, маҳаллий мутахассислар томонидан бир қатор масаларлар қайта кўриб чиқилиши лозим: 1. жаҳон психологиясида қўлланилиб келинаётган “стандартлар”га таяниб, психодиагностик методикалардан фойдаланиш борасида маҳаллий муҳит учун аниқ кўрсатмалар ишлаб чиқиш. 2. маҳаллий шароит учун қўлланиши лозим бўлган психодиагностик методикаларни нашр эттириб боришни йўлга қўйиш. 3. тест ва сўровномалардан фойдаланишнинг илмий-татбиқий асослар бўйича республика миқёсида анжуман ўтказиш. 4. психодиагностик методикалардан фойдаланиш бўйича амалий қўлланмалар ишлаб чиқиш. …

маориф вазирлиги томонидан берилган топшириқларни амалга ошириш учун олиб борган натижасида психологияда ақлий ёшни аниқлашга эришдилар. а.бине ва т.симоннинг тадқиқотларига қадар немис олими г.эббингаус томонидан олиб борилган изланишлар, айнан уларнинг интеллектула тестларни ишлаб чиқиши учун назарий асос бўлди дейиш мумкин. чунки, г.эббингаус томонидан тақдим этилган хотирани ўрганиш тестлари инсон психологияси борасидаги янги методик изланишлар натижаси эди. 1 9 0 5 йилда а.бине ва т.симон болани интеллектини ўрганишга қартилган 30 топшириқдан иборат шкала ишлаб чиқдилар. топшириқлар мураккаблик даражасига кўра тузилган эди. ушбу топшириқлар ўта «қўпол» усулда тузилган бўлиб, (масалан, 5 ёшли бола 14- топшириқдан юқорисини бажара олмайдиган). ушбу топшириқларда сенсор-перцептив режадаги масалаларга эътибор берилиши билан бир қаторда, уларнинг асосийсини вербал материаллар ташкил этар эди. 1908 йилда бине-симон шкаласининг такомиллаштирилган варианти эълон қилинди. бу вариантда 59 тест топшириқлари бўлиб, улар ёш гуруҳига кўра 3 ёшдан 13 ёшгача мўлжалланган бўлиб, уларнинг ёш хусусиятларига кўра фарқланиши фоиз ҳисобида ажратилар эди. бунда ёш босқичларини ажратувчи …

20 дан 1 га қараб тескари санаш. 3. одамларни ифодалашда тушириб қолдирилган элементларини топиш (4 та топшириқ). 4. кун, сана, ой, йилларни номлаш. 5. бешта бир хил сонлар қаторини такрорлаш. бу тестларнинг муҳимлиги шундаки, ҳар бир ёш меъёрига кўра нормал болалар уларни тўғри еча олган. бола ўзининг ёшидаги топшириқлар гуруҳини еча олган бўлса, у нормада деб ҳисобланган. буни тадқиқотлар боланинг хронологик ёши билан солиштириш асосида аниқланадиган ақлий ёш деб ҳисобладилар. тестлар тарихида а.бине ва т.симоннинг изланишларини давомида интеллектни мутлоқ эмас, балки нисбий ўлчаш мумикнлигини эътироф этиб, 1912 йилда интеллект коэффициентини аниқлаш усулини фанга киритди. унинг қисқартирилган варианти iq бўлиб, у аклий iq = ёш * 100 . хронологик ёш бине ўзининг шкаласидаги бундай ўзгаришларни кўриб, бунга нисбатан самимий муносабатни билдириб, камчиликларини аниқлаш имконига эга бўлди. бине-симоннинг тестлари қисқа вақт оралиғида ер юзига тарқалди. интеллектни тест орқали ўрганиш борасидаги хх асрнинг дастлабки ўн йиллигида ривожланиш даври бине-симоннинг хизмати билан боғлиқ. шунингдек, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "психодиагностиканинг тарихий тараққиёти"

1500182988_68575.doc психодиагностиканинг тарихий тараққиёти режа: 1. психодиагностиканинг тарихий илдизлари. 2. психодиагностиканинг фан сифатида шаклланишидаги ёндашувлар тарихи. 3. психодиагностиканинг 20-асрда ривожланишиш даврлари 4. ўзбекистонда психодиагностиканинг тараққиёт босқичлари тестологияда етарлича изланишлар ва методикалар яратилаётган бўлса-да, аммо татбиқ этиш сифати доимо мутахассислар диққат мараказида бўлиши лозим бўлади. тестология тарихидан ҳам маълумки, дастлабки диагностик методикалар, хусусан, испан олими хуан харт (1530-1589) ва француз олимлари ж.эскирол (1772-1840), э.сеген (1812-1880), томонидан тақдим этилган диагностик воситалар инсон психологиясининг маълум бир жиҳатларини ёритишга қаратилган бўлса-да, ташхис натижалари сифатини баҳолаш борасида маълум тал...

DOC format, 668.5 KB. To download "психодиагностиканинг тарихий тараққиёти", click the Telegram button on the left.

Tags: психодиагностиканинг тарихий та… DOC Free download Telegram