angliya va germaniyada ma`rifatchilik adabiyoti

DOC 59.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662841116.doc angliya va germaniyada ma`rifatchilik adabiyoti reja: 1.ma’rifatchilik adabiyoti haqida. ma`rifatchilik adabiyotining asosiy xususiyatlari. 2.angliya adabiyoti; a) d.defo ijodi; b) j.svift ijodi. 3.nemis adabiyoti: a) shiller ijodi; b) gete ijodi. xviii asrga kelib g’arb, evropa davlatlari turlicha siyosiy tuzimga ega edilar. angliyada absolyutimz o`z umrini yashab bo`ldi. qirollik hokimyati siyosatiga ta`sir o`tkazmaydigan hokimyatga aylandi. (1648-49 burjuaziya revoltsiyasi). frantsiyada hali absolyutizmi yashamoqda edi. germaniya mayda knyazlik, geruochliklarga bo`linib ketgan edi. italiyada ham germaniya singari mayda davlatlarga bo`linish yuz bergan, shimoli esa avstriya mustamlakachiligi azoblarini totrmoqda edi. evropa ilg’lor kuchlarining siyosiy kurashlari asosan antifeodal xarakterda bo`lgani uchun , xviii asr adabiyoti ham asosan antifeodal yoki ma`rifatchilik ruhda edi. «ma`rifat» so`zi, keng ma`noda xalqni bilimli, ma`rifatli qilish ma`nosida qo`llansa, tor ma`noda burjuaziyaning feodalizmiga qarshi kurashi avj olgan davrdagi aqliy harakatni ifoda etadi.ma`rifatparvarlar uchun, aql-idrok bosh masaladir. ular insonning aqliy faoliyatiga, odamiylik fazilatlariga yuqori boho berganlar. shu bilan birga, ma`rifatparvarchilik g’oyasiga yuqori baho berishadi. …
2
rsant bo`lib qoldi. u jurnalist ham bo`lgan, satirik pamfletlar, romanlar, traktalar yozgan. ko`p sonli maqola va pamfletlarida feodal-aristokratlar bilan cherkov reaktsiyasini fosh qiladi. «robinzo kruzo» romani (1719). defo davri kitobxonlari adabiyotga, xususan, prozaga shunday talablar qo`yadilar: hikoya ajabtovur narsalar haqida bo`lishi, boshqalardan ajralib turishi va shu bilan bir qatorda to`qilgan bo`lmasligi kerak. defo birdaniga 2 talabni bbajaradi. uning romani biz hozir xujjatli prozaga qo`shilgan bo`lur edik. romanni hujjatliligini shu narsa ham ta`kidlaydiki, robinzonni proobrazi - real odam shotlandiyalik matros sel’kosdir. u kimsasiz orolda 4 yilu 4 oy yashaydi. romaning i qismidan so`ng ii vva ii va iii qismlarini yozadi. ammo eng mashhur i qismi. romanning asosiy qismi yolg’iz insonning kimsasiz orolda yovuz tabiat kuchlari bilan yuzma-yuz olishuviga bag’ishlangan. adabiyotda birinchilardan bo`lib yaratuvchanlik mehnati mavzusini ko`tardi. mehnat robinzonni odam bo`lib qolishiga yordam berdi. voqealarning sodda, qiziqarli tilda hikoya qilinishi asarning o`qimishli bo`lishini ta`minlagan. robinzon 28 yil kimsasiz orolda yashaydi. 25-yili jumovoyni …
3
yaxshi joy, qadimiy avtorlar kitobiga - qorong’u, burchak. xafa bo`lgan qadimiy avtorlar qo`zg’olon qilgan. otliqlarni gomer va pindor, qurollilarni aristotel’ va ploton va boshqalar g’alaba qozongan. svift – asosan siysiy yozuvchi. uni asosan ijtimoiy masalalar qiziqtiradi. uni dunyo sirlari, go`zallik, chuqur psixologizm qiziqtirmaydi. faqat jamiyat nuqsonlari qiziqtiradi. “gulliverning sayyohatlari” (1726). roman qahramoni - afsonaviy mamlakatlarni liliputimyaga, ulkan odamlar mamalakatiga, brobdingnegga, aqlli otlar mamlakatiga (guinginiyaga) va boshqa erlarga sayyohat qilgan shaxs. sayyohatchining maqsadi – insonlarni ma`rifatli qilish ( yaxshi va yomon misollar orqali) edi. shuning uchun svift fantaziyasi ostida falsafiy podteks yotadi. roman 4 qismdan iborat. 1) liliputlar mamlakati haqida. ular oddiy odamlardan 12 barovar kichik. (bu angliya). amaldorlari ham halq manfaatidan ko`ra o`z foydasini ko`proq o`ylaydi. angliya kabi bu erda 2 partiya bor: baland poshnalilar va vichilar partiyasi. 2 hildagi badiiy janr (defo singari): sayyohat va utopiya janri uning romani yaratilishadi namuna rolini o`ynaydi. (tomas mor”utopiya”, komponella “quyosh shahri”) svift …
4
ni 4 ta bosqichga bo`lishi mumkin. 1) 20-30 yil adabiyotda kllassitsizm hukmronlik qilar edi. (o`tmishimizga murojaat qilish) 2) 60-yillar – bu davrda tasvirlashning realistik uslubi asaoiy bo`ladi. ma`rifatchilik harakati boshchisi – lessing. 3) 70 va 80 yillar yarmi(«bo`ron va tazyiq») buni kuchli va olijanob qahramonlar amalga oshirishi mumkin. (shunday fikrlarni getening «gets fan berlixingen» va shillerning «qaroqchilar» dramalarida ham kuzatish mumkin). shtyurmerlar nazariyotchisi bo`lib gerder (1744-1803) edi. u birinchilardan bo`lib adabiyotda milliy kuchlarning millat rivojlanishining aks etishini aniq sistemali holda e`tirof etdi. u badiiy adabiyot xalqchilligi tushinchasini kashf etdi. (shundan beri bu termin ishlatilmoqda). ungacha ham xalq ijodiy o`rganishni umumxalq ishi deb bildi, unga falsafiy ko`z bilan tahlil qildi. sheller (1759-1805). marbah shaharchasida tug’ildi. harbiy akademiyaning meditsina faku’tetini tugatdi. o`sha paytdayoq she`riyat bilan qiziqdi. 1981 yilda «qaroqchilar»ni yozadi. u sshramay ketganligi (spektakl’ sahnalashtirish) uchun gauptvaxtada o`tirib chiqadi. (shahzoda karl evgeniy) 1782 yil bu geruochlikdan chiqib ketadi. germaniya bo`ylab yuradi. 1795 …
5
i haqida yolg’on habar beradi. hasta graf olamdan o`tadi. frants otasi o`rnini egallaydi va saroyda adolatsizlik o`rnatadi. begona kishi qiyofasida saroyga kelgan karl barchasidan habar topadi. sevgan qizi amaliyani qaroqchilar tutib qaroqchilar huzuriga keltiradi. ammo karl sevgan bilan birga amaliyaga xanjar uradi. o`zini xukumat qo`liga topshirmoqchi ekanini qaroqchilarga ma`lum qiladi. qaroqchi karl jamiyatni o`zgartirmoqchi bo`ladi. iongann vol’fgang gyote (1749-1832). frankfurt shahrida yurist oilasida, tug’ildi. laykuna universitetida (grafik) o`qibg’ yurganda birinchi she`rlarini yozadi. uning dunyoqarashiga spinoza falsafasi «poetika» ta`sir katta bo`ladi. studentlik yillari gan’ening «muhammadning hayoti» kitobidan ruhlanib muhammad haqida drama yozmoqchi bo`ladi (parchalar). o`z hayoti davomida 1600 ga yaqin she`r yozadi. judu ko`pchiligi xalq qo`shiqlariga aylanadi. «gets fon berlixingen» (1773) gyotening nomi butun germaniyaga mashhur qiladi. drama xvi asr voqealariga murojaaat qilinadi. bosh qahramoni geu ritsorv. u xalq orasida juda mashhur. isyonkor shaxs taqdiri uni juda qiziqtiradi. asar uning shekspir bilan juda qiziqan davrda yaratildi. (xronikalar ruhida). asar klassitsizm teatridan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "angliya va germaniyada ma`rifatchilik adabiyoti"

1662841116.doc angliya va germaniyada ma`rifatchilik adabiyoti reja: 1.ma’rifatchilik adabiyoti haqida. ma`rifatchilik adabiyotining asosiy xususiyatlari. 2.angliya adabiyoti; a) d.defo ijodi; b) j.svift ijodi. 3.nemis adabiyoti: a) shiller ijodi; b) gete ijodi. xviii asrga kelib g’arb, evropa davlatlari turlicha siyosiy tuzimga ega edilar. angliyada absolyutimz o`z umrini yashab bo`ldi. qirollik hokimyati siyosatiga ta`sir o`tkazmaydigan hokimyatga aylandi. (1648-49 burjuaziya revoltsiyasi). frantsiyada hali absolyutizmi yashamoqda edi. germaniya mayda knyazlik, geruochliklarga bo`linib ketgan edi. italiyada ham germaniya singari mayda davlatlarga bo`linish yuz bergan, shimoli esa avstriya mustamlakachiligi azoblarini totrmoqda edi. evropa ilg’lor kuchlarining siyosiy kurashlari asosan an...

DOC format, 59.5 KB. To download "angliya va germaniyada ma`rifatchilik adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: angliya va germaniyada ma`rifat… DOC Free download Telegram