angliyada uyg’onish adabiyoti

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662841094.doc angliyada uyg’onish adabiyoti reja: 1. xv-xvi asrlarda angliya jamiyati. ingliz gumanistik adabiyotining 3 bosqichi. 2. uil’yam shekspir o`tmishdoshlari haqida. 3. uil’yam shekspir lirikasi va dostonlari. 4. renessans g’oyalarining ifodalanishi. 5. angliya uyg’onish davri adabiyotining tarixiy ahamiyati. xv-xvi asrlarda evropa mamlakatlarida o`rta asr feodalizmidan kapitalizmga o`tish davri bo`ldi. bu davr uyg’onish yoki renesans nomini oldi. shaharlarning rivojlanishi, manfakturalarning paydo bo`lishi, keng savdo munosabatlarini o`rnatilishi natijasida o`rta asr feodal tartiblari inqirozga uchradi. bu davr buyuk geografik kashfiyotlarning ochilishi davri bo`lib tarixga kirdi (amerikaning ochilishi, xindistonga savdo yo`lining ochilishi). bu davrda yangi milliy davlatlar paydo bo`ldi. ilm-fan, san`at, madaniyat, adabiyot beqiyos darajada rivojlandi. aql-idrokka, o`z kuchiga, yaxshilikka ishonch uyg’onish davri odamlariga xos fazilatdir. angliyaning o`sha davr falsafiy qarashlari frensis bekon ta`limotida o`z aksini topdi (f.bekon ingliz materializmning otasi 1561-1625). angliyada uyg’onish davri italiya, frantsiya, ispaniyadan kechroq boshlandi. xv-xvi asrlarda angliyada qirol hokimiyati dvoryanlar qarshiligini sindirdi. hokimyatga intilgan juda ko`p feodal baronlar o`zaro …

da uyg’onish harakati evropaning boshqa mamlakatlariga nisbatan bir muncha keyin, ya`ni xv asrning oxiri va xvi asrning boshlarida paydo bo`ldi. bu davr angliya gumanistlari o`z g’oyalarini targ’ib qilishda eng avvalo san`at va adabiyotdan foydalandilar. angliya renessans adabiyotining tadrijiy taraqqiyot bosqichlari quyidagicha belgilanadi: 1-bosqich – xv asrning oxiri va xvi asrning 60-70 yillari. 2-bosqich – xvi asrning oxiri xvii asrning boshlari. 3-bosqich – xvii asrning boshlari (aniqrog’i 1616 yildan) shu asrning 40-yillarigacha. bu bosqichlarning har biri o`ziga xos xususiyatlarga egadir. birinchi bosqichda gumanistlar antik dunyo madaniyatini qiziqib o`rganadilar, uning hayotbaxsh taraqqiyparvar g’oyalarini targ’ib qiladilar, shuningdek, o`rta asrlar moralitesidan foydalanib tragediya va komediya janrini yaratadilar. ikkinchi bosqichda angliya gumanistik adabiyoti gullab yashnaydi, uning ulug’ namoyandalari etishadi va ular davrning muhim ijtimoiy muammolarini ko`taradilar. uchinchi bosqich teatrlarning yopilishi va renessans g’oyalarining tanazzuli bilan tavsiflanadi. angliya uyg’onish adabiyoti uchun eng xarakterli bo`lgan adabiy tur, bu – dramatik turdir. biroq xv-xvii asrlarda epik turda ham …

eatrning ijimoiy roli naqadar yuqori bo`lganligini ko`rsatadi. v.shekspir markaziy angliyaning streford shaharchasida tug’ildi. otasi charm qo`lqop tayyorlovchi usta bo`lib, shahar kengashiga va shahar xokimligiga saylangan. shekspir mahalliy «grammatika» maktabida o`qiydi (lotin, grek tililari o`qitilgan). 18 yoshida uylanib 1587-il londonga ko`chib keladi va teatrga xizmatga kiradi. avval suferlar yordamchisi, so`ngra aktyor, keyinroq rejissyor bo`lib ishlagani ma`lum. teatr uchun p’esalar yoza boshlaydi. 1599-il yangi ochilgan «globus» teatriga ishga o`tadi. 1612-il o`z ona shahri strefordga ko`chib ketadi va boshqa ijod bilan shug’illanmaydi. shekspir hayotiga oid ma`lumotlar etarli emasligi uning avtorligiga shubha soluvchi ko`plab farazlarni keltirib chiqardi. ayniqsa (xix asr o`rtalarida) masalan, 1772-ili gerbert lorens pe’salarni faylasuf frensis bekon yozgan degan fikrni aytadi. v.shekspir o`z ijodini «venera va adonis», «lukretsiya» dostonlari va qator sonetlar yozishdan boshlagan. har ikki dostonning syujeti antik davr tarixi va mifologiyasidan olingan. ammo «venera va adonis» (1593) dostonida kishining xis-tuyg’ulari va tabiat manzaralari uyg’onish davri ruhida real tasvirlangan. doston syujeti …

boqqa kirsang gullar sharmanda bir men emas hayot naqshisan jonim kabi yashaysan tanda v.shekspirning 25-soneti m.shayxzoda tarjimasida quyidagicha jaranglaydi: kim qulay soatda tug’ilgan ekan, shuhratu davlatdan baland dimog’i, menga iltifotni tole kam qilgan menga muhabbatdir baxtlar bulog’i. shahzoda mahrami bekning ulfati vallomat lutfidan sharob ichadi. qachonki oftob botib ketadi, kungaboqarning ham zari uchadi. zafarlar erkasi mashhur sarkarda oxirgi urushda engilsa bir kun, burun xizmatlari kuch bo`lar birdan, uning qismati shu: inqiroz surgun. mening unvonimga yo`v zavol kuni sevdimu, sevaman, sevarlar meni. bu sonet - qabohat, sotqinlik va buzilgan muhitdan azob chekayotgan kishining fig’onini eslatadi (hamlet ruhiga mos tushadi). biz bu erda italiya, aniqrog’i, petrarkizmning kuchli ta`sirini ko`ramiz. shekspir an`anaviy sonet shaklini yangicha mazmun, bilan boyitdi. uning sonetlari zamondoshlari sidney va spenser sonetlaridan farq qiladi. chunki ularning lirik ijodida umumlashtiruvchi holat yo`q edi. to`plamda sonetlarning ishq, do`stlik, rashk azobi, o`z taqdiri haqida qayg’urish singari bir qancha turkumlarga bo`lish mumkin. to`plamning markaziy …

qea, tasodif, anglashmovchiliklar bilan to`la. komediyalarda taqdir g’oyasi asosiy g’oyadir. bu ayniqsa «yoz kechasidagi tush» va «o`n ikkinchi kecha»da yaqqol namoyon bo`ladi. bu oldindan belgilangan (insonni barcha xarakatlarini foydasizga chiqaruvchi) taqdir (rok) emas. taqdir shekspir tomonidan omad (fortuna) ma`nosida tushuniladi. «omad» g’oyasi insonni passivlikka emas, aksincha aktivlikka chorlaydi. unda o`z baxtini sinab ko`rish istagini tug’diradi. shekspir komediyalarida tasvirlanishicha, eng oddiy xarakatlar iste`dodli va hayotni sevguvchi insonlar tomonidan sodir etilsa, albatta, yutuqqa erishadi. shekspirning tarixiy xronikalar deb nomlangan dramalari mavjud bo`lib, ularning asosiy mavzusi xiv-xv asr feodal angliya dinastik kelishmovchiliklaridir. «richard iii» (1592) «genrix v» (1599) asarlari bo`yicha misol bo`la oladi. bu dramalar syujeti xolinshedning «angliya, shotlandiya va irlandiya xronikalari» (1577) asaridan olingan shekspir ijodining birichi davrida «romeo va jul’etta» (1595) va «yuliy tsezar» (1599) kabi tragediyalarni ham yozgan. ikkinchi davrda yaratilgan tragediyalarda shekspir inson hayotining eng dolzarb, murakkab masalalariga javob beradi. shekspir tragizmi doimo insonpavarlik va pastkashlik, egoistlik va sahiylik …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "angliyada uyg’onish adabiyoti"

1662841094.doc angliyada uyg’onish adabiyoti reja: 1. xv-xvi asrlarda angliya jamiyati. ingliz gumanistik adabiyotining 3 bosqichi. 2. uil’yam shekspir o`tmishdoshlari haqida. 3. uil’yam shekspir lirikasi va dostonlari. 4. renessans g’oyalarining ifodalanishi. 5. angliya uyg’onish davri adabiyotining tarixiy ahamiyati. xv-xvi asrlarda evropa mamlakatlarida o`rta asr feodalizmidan kapitalizmga o`tish davri bo`ldi. bu davr uyg’onish yoki renesans nomini oldi. shaharlarning rivojlanishi, manfakturalarning paydo bo`lishi, keng savdo munosabatlarini o`rnatilishi natijasida o`rta asr feodal tartiblari inqirozga uchradi. bu davr buyuk geografik kashfiyotlarning ochilishi davri bo`lib tarixga kirdi (amerikaning ochilishi, xindistonga savdo yo`lining ochilishi). bu davrda yangi milliy davlatlar pay...

DOC format, 70.0 KB. To download "angliyada uyg’onish adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: angliyada uyg’onish adabiyoti DOC Free download Telegram