o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishi

DOC 60,5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1444139805_61689.doc o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishi reja: 1.o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishiga doir dastlabki ma’lumotlar. 2.o’zbekistonda xx asr boshlarida tasviriy san’atni o’qitilishi. 3.o’zbekistonda badiiy ta’limning shakllanishi. 4.mustaqillik yillarida tasviriy san’atning o’qitilishi. tayanch so’z va iboralar: sharq miniatyura maktabi, mirs miniatyurasi, bezaklar, k.behzod, xx asr boshlari, o’zbekistonda tasviriy san’at, “erkin tarbiya” nazariyasi, tasviriy san’atning o’qitilishi, maklakali kadrlar, o’quv-uslubiy majmualar. o’zbek halqi o’zining qadimgi tasviriy, amaliy, me’morchilik san’atlari va madaniyati bilan faxrlansa arziydi. chunki, o’zbekiston xududida eramizdan avval ham tasviriy san’atning rang tasvir, haykaltoroshlik, me’morchilik turlari nihoyatda rivojlangan bo’lib, ularning namunalari varaxsha, afrosiob, qalchayon, tuproq qal’a, bolalik tepa, ayrtom, dalvarzin tepa, fayoz tepa, qo’yqirilgan qal’a, ajina tepa, teshik qal’a va boshqa bir qator joylardan topilgan. yana shuni ham qayd qilish lozimki, bu asarlar eramizdan avvalgi iv-i asrlarda yaratilgan bo’lib ularning yoshi 5-6 ming yilga to’g’ri keladi. bu asarlarning badiiyligi hozirgi zamon rassomlari va haykaltaroshlarining asarlaridan qolishmaydi desak mubolag’a bo’lmaydi. bunday yuksak badiiy saviyadagi asarlarni …

ir. amir temur davrida miniatyura va kitob grafikasi shunchalik tez rivojlandiki, u na faqat sharq, hattoki yevropa mamalakatlari san’atiga ham o’z ta’sirini ko’rsatdi. natijada, samarqand, buxoro, xirot miniatyura maktablari bilan bir qatorda bag’dod, tabriz, sheroz, ozarbayjon, xind, isfaxon, turk miniatyura makatblari ham shakllandi va rivojlandi. mazkur miniatyura maktablari rassomchilikdan kasbiy ta’lim yo’nalishida rivojlangan bo’lsa-da, lekin ulardan umumiy ta’lim tizimidagi tasviriy san’atni o’qitishda bemalol foydalansa bo’ladi. xususan, umumiy o’rta ta’lim maktablari uchun tayyorlangan dasturlarda san’atshunoslik asoslari, rangtasvir va qalamtasvir ishlash, naturaga qarab tasvirlash, borliqni idrok etish bo’limlari mavjud bo’lib, kasbiy badiiy va umumiy badiiy ta’lim tizimlari o’rtasiga qat’iy chegara qo’yib bo’lmaydi. tasviriy san’atning nazariy asoslari hisoblangan rang, hajm, perspektiva, kompozitsiya asoslari kabilar, ham kasbiy, ham umumiy ta’lim tizimida o’rganiladi. faqat tasviriy san’atni o’qitilishida talaba va bolalarning yoshlari, idroki, psixologik xususiyatlari, tasviriy malakalari hisobga olinishi lozim, xolos. tasiriy san’at tarixida buyuk naqqosh va musavvir kamoliddin behzodga xirotlik mirak naqqosh ustozlik qilgani, unga …

muhammad, mir said ali, qosim ali, xeraviy singari o’nlab iste’dodli musavvirlarni tarbiyalaganligini yozadi. uning shogirdlari behzodning tasviriy san’at uslubini davom etirganlari ham rasmiy ma’lumotlardan ayon. o’zbekistonda hozirgi zamon ta’lim tizimining paydo bo’lishi xx asrning birinchi choragiga to’g’ri keladi. rossiyada oktyabrь inqilobi so’zsiz uning mustamlakasi hisbolangan turkistonga ham katta ta’sir ko’rsatadi. yangi tuzum o’zini ko’rsatish maqsadida e’tibordan chetda qolgan chorizimning mustamlaka o’lkalariga e’tibor qaratdi. shu maqsadda u bir guruh fan va madaniyat vakillarini turkistonga yubordi. shulardan bir guruhi sankt-peterburg va moskvalik rassomlar edilar. ularning bir qismi ijodiy ish bilan shug’ullansalar, ayrimlari yoshlar badiiy ta’limiga o’z e’tiborlarini qaratdilar. bu rassomlar turkistonning yirik shaharlarida badiiy studiyalar tashkil etdilar, o’z asarlarining ko’rgazmalarini o’tkazdilar. 1918 yilda toshkentda badiiy kommuna ochiladi, bir yildan keyin samarqandda turkiston o’lka badiiy xalq maktabi ishga tushadi. 1920 yilda andijonda rangtasvir maktabi, yangi buxoroda san’at to’garagi tashkil etildi, musulmonlar uchun tasviriy san’at kurslari ochildi. bir yildan so’ng respublikada badiiy maktab va …

bilan birga ta’lim tizimida estetik va badiiy ta’lim masalalariga ham e’tibor qaratila boshlandi. 1918 yilda umumiy ta’lim maktablari uchun ishlab chiqilgan “osnovnыe printsipы yedinыy trudovoy shkolы” nomli asosiy hujjatda “estetik ta’lim deganda qandaydir sodda bolalar san’atini o’qitilishini tushunmaslik lozim, u xissiyot organlari va ijodiy qobiliyatlarni muntazam rivojlantirib boradi va u go’zallikdan zavqlanish va ularni yaratuvchanlik imkoniyatlarini kengaytiradi. bu elementdan mahrum qilingan mehnat va ilmiy ta’lim jonsiz gavdaga o’xshab qoladi. chunki hayotdagi zavq va ijod quvonchi mehnatning ham, ilmning ham yakuniy maqsadidir” deb yozilgan edi. bu hujjat o’zbekiston maktablari uchun ham asos qilib olindi. bolalar ijodi bilan shug’ullanayotgan ko’pchilik rassomlar bolalar ijodini ideallashtirdilar va yevropada keng tus olgan “erkin ijod” deb ataluvchi tushukunlikka yuz tutgan nazariyadan kelib chiqqan qarashlarni yoqladilar. bu yo’nalishdagi mutaxassislar pedagog faqat bola ijodini erkin rivojlantirishi va malakasini oshirishga yordam berishi lozim deb qaradilar. mana shunday mutaxassislardan biri peterburglik san’atshunos a.v.bakushinskiy edi. u o’zining “xudojestvennoe tvorchestvo i vospitanie” …

i o’qituvchidan ajratib qo’ygan “erkin ijod” nazariyasi yoshlarning badiiy tarbiyasiga ta’sir ko’rsatdi. bu nazariya o’zbekistonda nashr etilgan dasturlarda va umumiy ta’lim va tarbiyaviy ishlarda o’z aksini topdi. xususan, o’zbekiston maktablari uchun 1935 yilda nashr etilgan “rasm va loy ishi” nomli dasturda “erkin rasm chizish” bo’limi mavjud bo’lib, bu bo’limga i sinfda 8 soat, ii sinfda 6 soat, iii sinfda 4 soat, iv sinfda 2 soat vaqt ajratilgan edi. 1920 yilgi o’quv rejalarida san’atga doir o’quv predmetlariga tegishli o’rin ajratilmagan bo’lsa-da, 1929 yilga kelib bu kamchilik bartaraf etila boshlandi. maktablarda maxsus rasm o’quv predmetlari o’qitila boshlandi. lekin o’zbekiston maktablari rossiya maktablari uchun yaratilgan dasturlar asosida ishlay boshladi. bu dasturlar ma’lum miqdorda o’zbekiston sharoitiga moslab lokalizatsiyalashgan edi. shu munosabat bilan o’zbekiston xalq morifi kommisarligi tegishli joylarga yuborilgan xatida shunday deyilgan edi: “majmuaning maqsadi unga tegishli material mazmuni, majmua bilan ishlash metodlari lokalizatsiya qilinadi. o’qituvchi oldindan o’lkashunoslik materiallarini to’plab olgan holda, o’z tumani …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishi"

1444139805_61689.doc o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishi reja: 1.o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishiga doir dastlabki ma’lumotlar. 2.o’zbekistonda xx asr boshlarida tasviriy san’atni o’qitilishi. 3.o’zbekistonda badiiy ta’limning shakllanishi. 4.mustaqillik yillarida tasviriy san’atning o’qitilishi. tayanch so’z va iboralar: sharq miniatyura maktabi, mirs miniatyurasi, bezaklar, k.behzod, xx asr boshlari, o’zbekistonda tasviriy san’at, “erkin tarbiya” nazariyasi, tasviriy san’atning o’qitilishi, maklakali kadrlar, o’quv-uslubiy majmualar. o’zbek halqi o’zining qadimgi tasviriy, amaliy, me’morchilik san’atlari va madaniyati bilan faxrlansa arziydi. chunki, o’zbekiston xududida eramizdan avval ham tasviriy san’atning rang tasvir, haykaltoroshlik, me’morchilik turlari nihoyatd...

DOC format, 60,5 KB. To download "o’zbekistonda tasviriy san’atni o’qitilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o’zbekistonda tasviriy san’atni… DOC Free download Telegram