тарих ўқитишнинг оғзаки услуби

DOC 76,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404181183_51633.doc тарих ўқитишнинг оғзаки услуби режа: 1. тарихий материални оғзаки баенлашнинг функциялари ва аҳамияти. 2. оғзаки баенлашнинг турлари. 3. ўқитувчининг оғзаки баенлаши билан дарсликнинг боғликлиги 4. оғзаки баенлашнинг образлиги ва аниқлиги 5. ўқув материалини оғзаки баенлашга қўйиладиган асосий талаблар. 6. тарих дарсидаги суҳбат ўқитувчининг жонли нутқи уқувчиларнинг кўз унгида тарихий ўтмиш ва ҳозирги ижтимоий ҳаетнинг ерқин манзарасини, халқ оммасининг меҳнат ва қудратини, кишиларнинг ерқин қиефасини гавдалантиради. ўқитувчининг баени ишонтирувчи кучга эга. жонли нутқ ўқувчи онгига тез етиб боради, уни маълум хулосаларга олиб келади, тарихий жараеннинг қонуниятларини тушунишни осонлаштиради. ўқувчиларга тарихий материални таҳлил қилиш ва умумлаштириш намунасини кўрсатиб беради. ўқитувчининг жонли нутқи пухта билим ва малака манбаи бўлиш билан бирга, жуда катта тарбияловчи кучга эга. ўқитувчи нутқидаги мантиқ, урғунинг кучи, далилларнинг жонли ва ишонарли бўлиши ўқувчиларнинг онгига, хис-туйғуларига кучли таъсир кўрсатади, уларни фикрлашга ўргатади, маълум хулосаларга олиб келади, тарихий жараенни, унинг қобилиятларини тўғри тушунишга (олиб) ердам беради. жонли нутқ дарсда монологик …

ш ва малакалар ҳосил қилиш билан бирга жуда мураккаб ва маъсулиятли тарбиявий вазифаларни ҳам амалга оширишдир. бунда кўпроқ ўқитувчининг ғоявий сиесий тайергарлиги, ахлоқий қиефаси, маданияти муҳим ўрин тутади. демак, мактабда тарих ўқитиш энг аввало, ўқитувчиларнинг савиясига, уларнинг назарий билими ва педагогик маҳоратига, уқитувчи жонли нутқининг 28 дидактик талабларига жавоб бера олишига боғлиқдир. ўқитувчининг нутқи, баенининг илмийлиги ғоявий-сиесий пишиқлиги, ҳаетилиги, тарбиявий характери, кўрсатмалилиги, ўқувчиларнинг мустақиллиги ва фаоллигини оширишга, уларда кўникма ва малакаларни ҳосил қилишга ердам бериши, фикрлар изчиллиги ва тушунарли бўлиши жиҳатидан ҳозирги замон услубларига тўлиқ жавоб берадиган бўлиши лозим. тарих ўқитишда ўқитувчи ҳам, айниқса ўқувчилар ўқитувчи баенини ўзлаштиришда баъзи қийинчиликларга дуч келишади. ўқувчилар ездирилган изоҳ матнларни ҳоҳлаган вақтда қайта- қайта ўқиб чиқишлари мумкин, аммо ўқитувчининг баенини қайта эшита олмайдилар. шунда ўқитувчининг назорати ва раҳбарлик қилиши айниқса катта аҳамият касб этади. тарихни ўқувчилар янада пухта ўзлаштириб олишлари учун қўйидагиларга эътибор бериш лозим: ə) ўқувчиларнинг ўрганиши педагогик жиҳатидан туғри ташкил этилишига; ғ) …

инг кимлар томонидан ва қандай манбалар асосида езилганлигини ҳам кўриб ўтамиз: б) ўқитувчи ўқувчиларга ушбу мавзунинг муҳимлигини еки қийинлигини айтиб, уни пухта тушуниб, билиб олиш учун нима қилиш кераклигини, айтайлик, баеннинг қайси жойларига эътибор бериш кераклигини, ўтилган материаллардан нималарни эслаш зарурлигини қўшимча қандай материалларни бадиий асардан қайси парчани, қандай ҳужжатни, еки вақтли матбуотда эълон қилинган мақолани ўқиб чиқиш зарурлиги ва бошқаларни ўқтириш лозим. ўқитувчининг вазифаси шундай буладики, у баен қилган мавзу ўзининг характери билан умумий воқеанинг ички алоқаларини ўқувчиларнинг тушуниб олишларига ердам бериши керак. тарих ўқитишнинг ҳамма соатларида ҳам ўқувчиларга дарсни баен қилиш режасини бериш ва ҳатто уни доскага езиб қўйиш, материални шу режа асосида баен этиш лозим бўлади. бу биринчидан ўқитувчи баенининг мунтазамлиги ва изчилигини таъминласа, икинчидан, ўқувчилар олган билимнинг ҳам аниқ, пухта ва мустақил бўлишини, энг муҳими унинг тизимли равишда, изчиллик билан яхлит ўзлаштирилишини таъминлайди. 2. тарих ўқитиш жараенида ўқитувчининг баени-жонли нутқи монолог еки диалог формасида бўлиши мумкин. …

ида ўқувчиларнинг кўз ўнгида мўғуллар ҳужимидан кейин ўрта осие ерларининг яхлит манзарасини u1075 гавдалантиради. аналитик тавсифлашда эса ўрганилаетган жой бўлакларга бўлиб ўрганилади. ўрганилаетган воқеаларнинг ички тузилишини, аналитик усулда тавсифлашда ўқитувчининг баени тушунтириш усули билан қушилиб кетди. ўқитувчи ўзининг баенида тарихий воқеаларнинг муҳим белгиларини, уларнинг ички алоҳаларини, хусусиятларини, тарихий шахслар, сиесий партиялар, мамлакатларнинг маълум даврдаги иқтисодий оҳволи, сиесий тузулишини аниқ ифода этиш учун тавсифнома бериш усулларидан фойдаланади. масалан, қисқача тавсифнома: “амир темур ғайратли, жасур кўп ўткир, лекин сотқинларни кечирмайдиган инсон эди. у ниҳоятда истеъдодли бўлиб, жуда яхши ҳарбий таълим олган эди. мисол: “ə9ə: йил ғө-июньдаги подшо указига биноан амударе бўлими бўйича 5 мингдан зиед бўлган мардикор олиниши керак эди. указ бўйича мардикорликка 19 ешдан 43 ешгача бўлган эркаклар олинадиган бўлса, бунинг уша давр ўлка ихтисодиетида қанча зарар келтириши мумкинлигини эслаб кўрамиз”. шундай қилиб, оғзаки баенлашнинг монологик формасининг асосий туралир: баенлаш, таърифлаш, характеристика, тушунтириш. баенлаш таъкидлаганимиздек ҳикоя еки тарихий воқеани баенлашдан иборат. …

ади. ҳикоя v-viii синфларда кўпроқ қўлланилади. юқорилаган сари тушунтириш кенг ўрин олади. баен этилган ва тушунтирилган материаллар асосида баъзи назарий хулосаларнинг мазмунини очиб бериш ва уларни асослаб беришга туғри келган вақтда ўқитувчининг баени муҳокама юритиш характерини олади. муҳокама юритиш йўли билан ўқувчилар маълум хулосаларга олиб келинади, уларга назарий хулосаларнинг моҳияти очиб берилади. тарихий фикрлашга ўрганилади. муҳокаманинг кенг кўламда олиб борилиши ўқитувчи баенини маърузага яқинлаштирида. маъруза ҳақида гап борганда, олий мактаб талабаларига 2 соат давомида утиладиган маъруза билан, мактаб ўқувчиларига 45 дақиқанинг ҳам маълум вақтида ўтиладиган маърузанинг фарқини ажрата билиш керак. олий мактаб маърузаси-аниқ тарихий материал устуда кенг назарий муқокама юритиш, уни илмий асосда чуқур таҳлил қилиш ва умумлаштиришдан иборатдир. мактаб маърузаси. фақат ажратилган вақтнинг кўп еки озлиги билан эмас, балки ўзининг мазмуни ўқитиш ва ўрганишнинг метод ва усуллари жиҳатидан ҳам олий мактаблардаги маърузалардан фарқ қилади. ўқитувчи маъруза мавзуси билан бирга уни баен қилиш режасини ҳам эълон қилади. мактаб маърузасида суҳбат …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тарих ўқитишнинг оғзаки услуби"

1404181183_51633.doc тарих ўқитишнинг оғзаки услуби режа: 1. тарихий материални оғзаки баенлашнинг функциялари ва аҳамияти. 2. оғзаки баенлашнинг турлари. 3. ўқитувчининг оғзаки баенлаши билан дарсликнинг боғликлиги 4. оғзаки баенлашнинг образлиги ва аниқлиги 5. ўқув материалини оғзаки баенлашга қўйиладиган асосий талаблар. 6. тарих дарсидаги суҳбат ўқитувчининг жонли нутқи уқувчиларнинг кўз унгида тарихий ўтмиш ва ҳозирги ижтимоий ҳаетнинг ерқин манзарасини, халқ оммасининг меҳнат ва қудратини, кишиларнинг ерқин қиефасини гавдалантиради. ўқитувчининг баени ишонтирувчи кучга эга. жонли нутқ ўқувчи онгига тез етиб боради, уни маълум хулосаларга олиб келади, тарихий жараеннинг қонуниятларини тушунишни осонлаштиради. ўқувчиларга тарихий материални таҳлил қилиш ва умумлаштириш намунасини кўрса...

Формат DOC, 76,0 КБ. Чтобы скачать "тарих ўқитишнинг оғзаки услуби", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тарих ўқитишнинг оғзаки услуби DOC Бесплатная загрузка Telegram