тарих ўқитишнинг кўрсатмали услуби

DOC 62.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404181565_51641.doc тарих ўқитишнинг кўрсатмали услуби режа: 1. тарихни кўрсатмали ўқитишнинг функциялари ва аҳамияти 2. кўрастмали қуроллар классификацияси. 3. тарих дарсида ўқув артинаси ва дарслик иллюстрациялари билан иш олиб бориш. 4. шартл кўрастмали қуроллардан фойдаланиш усуллари. кургазмали услуб туғрисида педагог я.а.коменский,... ўқувчилар сезиб идрок этиши мумкин бўлган нарсаларни, албатта, сезгилар воситаси билан , яъни куриш мумкин бўлган нарсаларни кўз билан куриб, эшитиш мумкин бўлган нарсаларни қулоқ билан эшитиб ҳиди бор нарсаларни ҳидлаб кўриб, таъмини сезиш мумкин бўлган нарсаларни татиб кўриб, ушлаб сезиш мумкин бўлган нарсаларни ушлаб билиб олишлари керак” (крменский я.а. буюк дидактика.т,,”ўқитувчи” 1975, 174- бет). кўрсатмалилик деганда, аввало ўқитиш ва ўрганишнинг кўрсатмали усули, ўқитувчи баенининг кўрастмали бўлиши, унинг ўқувчилардаги тайер образларга суяна билиши, ўқув материалини баен қилиш вақтида кўрсатмали қуроллардан фойдаланиш ва кўрсатмали қуроллар воситасида ўқувчиларнинг билиш фаолиятини тезлаштириш ҳамда уларнинг ўрганилаетган тарихий асоаларни воқеа ва ҳодисаларни айнан ўзини еки уларнинг тасвирларини кўриш ердамида ўрганишлари тушунилади. кўрсатмали тасвирлар тарихий факт …
2
унинг қонуниятларини ўзлаштиришга бўлади. кўрастмали ўқитиш усули-назрозат, қабул қилиш, эсда сақлаш, сўзлаш малакаларини оширишга ердам беради. 41 2. тарих ўқитишда қўлланиладиган кўрсатмали қуроллар классификасияси: кўрсатмали қуроллар узининг мазмуни, тарихий образларнинг характери, уларни тайерлаш техникаси ва фойдаланиш усулларига қарай бир қанча турларга бўлинади. i. буюм кўрсатмалилик: тарихий едгорликлар, эсдалик жойлари, меъморчилик едгорликлари, хўжаликка доир ва бошқа курилишлар, меҳнат қуроллари; қурол-яроғлар, рўзғор бюмлари, шу жумладан археологик топилмалар. бунда мактаб музей экспонатлари аҳамиятга эга. 2. тасвирий кўрастмалар: ўқитишда фойдаланиш учун ишланган тарихий тасвирлар ва альбомлар, санъат асарлари, суратлар, расмлар, фотоҳужжатлар ва фотокўчирмалар, дарсликлардаги рангли суратлар, ўқув диапозитивлари диафильмлар ва кинофильмлар, макетлар, ҳар хил моделлар ва бошқалар. (композицион тасвирлаш қуролларига-ўқув картиналари, репродукция, бадиий кинофильм ва бошқалар киради). тасвирий кўргазмалилик-кўрсатмали ўқитишда энг муҳим уринда туради. (бу ҳақида с.а.павловичнинг, н.с.мичурина билан биргаликда езган ”изготовление наглядных пособий по истории в школе”. л., 1961. п,а.герасимов, г.г.герасимоваларнинг ”самодельные макеты и модели по истории. альбом чертежей”. м., 1967. китобларида ва …
3
аенидаги ўқув картинасининг ўрни қўйидагича кўрсатилади: ə) картина манба сифатида кўринади; ғ) картина ўқитувчининг баенини иллюстрациялайди; қ) картина ҳикоядан сўнг ўқитувчининг баенини мустаҳкамлайди бошқа фанлардаги булгани сингари тарих ўқитишда қўлланиладиган-тасвирий кўрсатмали воситалар ичида ўқув рангли тасвирлари муҳим ўрин тутади. ўқув картиналарига кўрсатмали қўлланмалар махсус рассом u1077 еки иллюстраторлар томонидан мактаб тарих курсининг маълум бир мавзулари бўйича ишланган кўрсатмали қўлланмалари киради. сюжет характерига биноан ўқув картиналари воқеалик ва типологик бўлиб бўлинади. 1) воқеалик тасвирларда-муҳим воқеалар, ижтимоий ҳаетдаги ноеб фактлар, ҳарбий ҳаракатлар сиесий аҳвол, озодлик учун ҳаракатлар еритилади. ўлар сюжетли баенлашни талаб қилади. ўқитувчи бошчилигида картина кўриб чиилади.бундай воқеалик картиналар билан ишлашда қўйидагича изчилликни сақлаш керак: а) картина мазмунига умумий аниқлиқ бериш; б) тасвирланган воқеанинг ўрни ва вақтини кўрсатиш; в) унинг мазмунидаги бош ва иккинчи даражали томонларини тавсифлаш (характеристика) а) умумий хулоса қилиш. масалан: воқеалик картина баен ишлашни кўриб чиқамиз. ”россиядаги биринчи деҳқонлар уруши” деган мавзуда қўзғолоннинг олиб борилишини очиб беришда рассом …
4
олинган пушкани судраб бораетир. қўроллончиларнинг бирқанчаси тун (шуба), айримлари ярим тун, айримлари эса мис шлем ҳам кийишган, оеқ кийимлари ҳам ҳар хил. битта казак орқаларига қўллари боғланган қўлга тушган иккита душманни бошқарувчига олиб бораетир. бу ҳикоя орқали ўқувчилар иван болотников қўзғолонининг мағлубиятга учраш сабабларини ҳам англайди. масалан: қатнашганларнинг ижтимоий таркибининг ҳар хиллиги, маст даражада қўролланиш. типологик картиналар-ўрганилаетган давр учун яққол бўлган воқеаларни акс эттирувчи тасвилар. бундай картиналар ижтимоий, иқтисодий ҳает ҳодисаларини ифода этади. ўрганишда ҳикоя ва суҳбат усулларидан фойдаланиш мумкин. ҳикоя пайтида драматизация элементларини туғри сўзлардан (прямой речи) киритилади. масалан: ”русская правда” вақтидаги суд” картинаси бўəича ҳикоя қилиш. ”князь ҳовлиси. князь ўз қасрининг пиллапоясида ўтирибди. атрофида князь дружинаси. яқинда кимдир бояринга тегишли ғаллани еқиб юборган. бунда еш бир смердьтан гумон қилинади. -уша куни, сен уйингда йўқ эдинг-кахр билан дейди унга князь. -ҳа, мен уйда тунамадим. мен овда эдим ва ким еқиб кетганлигини билмайман. аммо князь еш йигитни ва унинг отасини …
5
нда уқитувчининг таърифлаи ва тушундириш қўлланилади. меҳнат қуролларини тавсиф қилишда аналитик таърифлаш, турар жой, кийим, маданий едгорликларни қарашда суратли таърифлашдан фойдаланилади. типологик картиналарни ўрганишда кўпинча суҳбат усулидан фойдаланилади. масалан: ”гончар устахааси” картинасини ўрганишда ҳар хил саволлар, топшириқлар бериш мумкин: картиналар қандай ишлаб чиқариш тасвирланган: тасвирдаги одамлар нима билан машғулў аниқроқ қаранглар устохона қайси шаҳарда жойлашганў картинада кимлар қўл, кимларнинг озод фуқоролар эканлигини ажрата оласизлармиў бундай хулосага келишингларга сабабў қулларнинг аҳволи ҳақида нима айта оласизў ва ҳокоза. айрим ҳолларда ўқувчилрнинг ўзларининг гапириб беришларига эътибор қилиб, жоиз бўлса қўшимча саволлар берилади. картиналар билан ишлашда ҳам аниқ талаб қўйилади яъни дарсда картиналар демонстрациясига айланиб юбориш мумкин эмас. тарих ўқитишда ижтимоий гуруҳларнинг, тарихий шахсларнинг типик образларини шакллантиришда портретлар катта ўрин тутади. улар билан ишлашда тавсифнома, тарихий шахс ҳаети ва хизматлари ҳақида баен этилади. масалан: (”жаҳон тарихи 7 синф). 61. марказий ҳокимиятнинг кучайиши” (фр,) деган мавзуда xviii асрда филипп да шампен чизган кардинал ришельенинг портретини …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тарих ўқитишнинг кўрсатмали услуби"

1404181565_51641.doc тарих ўқитишнинг кўрсатмали услуби режа: 1. тарихни кўрсатмали ўқитишнинг функциялари ва аҳамияти 2. кўрастмали қуроллар классификацияси. 3. тарих дарсида ўқув артинаси ва дарслик иллюстрациялари билан иш олиб бориш. 4. шартл кўрастмали қуроллардан фойдаланиш усуллари. кургазмали услуб туғрисида педагог я.а.коменский,... ўқувчилар сезиб идрок этиши мумкин бўлган нарсаларни, албатта, сезгилар воситаси билан , яъни куриш мумкин бўлган нарсаларни кўз билан куриб, эшитиш мумкин бўлган нарсаларни қулоқ билан эшитиб ҳиди бор нарсаларни ҳидлаб кўриб, таъмини сезиш мумкин бўлган нарсаларни татиб кўриб, ушлаб сезиш мумкин бўлган нарсаларни ушлаб билиб олишлари керак” (крменский я.а. буюк дидактика.т,,”ўқитувчи” 1975, 174- бет). кўрсатмалилик деганда, аввало ўқитиш ва ўрганишнин...

DOC format, 62.5 KB. To download "тарих ўқитишнинг кўрсатмали услуби", click the Telegram button on the left.