иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги йилларда ўзбекистонда халқ маорифи ва педагогика

DOC 85,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404124610_50846.doc иккинчи жащон уруши ва урушдан кейинги йилларда ызбекистонда хал= маорифи ва педагогика иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги йилларда ўзбекистонда халқ маорифи ва педагогика тарихдан маълумки, собиқ совет давлати, халқи ўз бошидан кечирган оғир даврлардан бири иккинчи жаҳон уруши йилларидир. ўша даврда мамлакатимиз ёшларини, хусусан республикамиз ёшларини юқори ахлоқ руҳида, айниқса ватанпарварлик, дўстлик, меҳнатсеварлик, онгли интизом, фидокорлик, бирдамлик руҳида тарбиялаш авж олиб кетди. бу тарихий шароит тақозоси эди. 1941 йил 22 июнда фашистлар германияси ҳужум қилмаслик ҳақидаги битимни бузиб, уруш эълон қилмай туриб собиқ совет иттифоқига бостириб кирди. собиқ совет иттифоқи ҳамма халқларни ватанни якдиллик билан мудофаа қилиш учун отлантирди. шарқда машъал — ўзбекистон ҳам ҳимояга ўзининг муносиб ҳиссасини қўшди. кишилар фабрика ва заводларда, шахта ва темир йўлларда, колхоз, совхоз ва мтс ларда — ҳамма жойда “ҳамма нарса фронт учун, ҳамма нарса ғалаба учун” деган шиор остида фидо корона ишладилар. бутун куч, восита ва имкониятлар ватан мудофаасига, душман устидан …

териб олиш анча орқага чўзилиб кетмоқда эди. собиқ ссср олий совет президиумининг 1942 йил 13 февралда чиқарган “уруш йилларида меҳнатга қобилиятли бўлган барча кишиларни ишлаб чиқариш соҳасига ва қурилишга жалб қилиш тўғрисида”ги фармони мамлакат ичкарисидаги ишларни бирмунча изга солди. иккинчи жаҳон уруши даврида мактабларнинг ўқув дастурлари шароитга мослаштирилди. собиқ ссср халқ комиссарлари совети 1943 йил июль ойида бир қатор йирик шаҳарларда ўғил болалар билан қиз болаларни алоҳида ўқитишни жорий этди. масалан: ўзбекистонда алоҳида ўқитиш 1943 йил сентябрдан бошлаб тошкент шаҳрида амалга оширилди. 1 декабрдан бошлаб яна 4 та йирик шаҳарларда — бухоро, урганч, фарғона ва марғилонда амалга оширилди. уруш йилларида ҳарбий-физкультура дарслари соати кўпайди. ҳарбий ўқиш 1-синфдан бошлаб ўтила бошланди, ҳарбий таълим фақат ўғил болаларга эмас, қиз болаларга ҳам ўргатила бошланди. ўқувчилар бгто, гто, вс нормаларини жуда яхши ўзлаштириб, ҳаво ҳарбий ҳужумига қарши курашиш малакаларини эгалладилар. юқорида эслатиб ўтганимиздек, урушнинг дастлабки кунларидан бошлаб урушҳ кетаётган жойлардан ўзбекистонга кўплаб ёш болалар …

ада олиб борилар эди. бу ҳол эса табиий ҳолатда таълим-тарбия жараёнини қийинлаштиришга олиб келган эди. дарслар 40 минутга қисқарган. ашула ва расм дарслари умуман ўтилмаган. китобларнинг етишмаслиги туфайли ўқитувчилар оғзаки тушунтиришга катта эътибор бердилар. янги ўтиладиган дарс ўқитувчи томонидан доскага ёзилар, ўқувчилар уни дафтарга кўчириб олишар эди. шароит тақозоси билан кўпчилик ўқувчилар ҳам мактабда ўқиб, ҳам қишлоқ хўжалик ишларида фаол қатнашдилар. барча ишлаб чиқариш муассасаларида, завод ва фабрикалар қошида курслар очилиб, ўқувчилар ўқишдан ажралмаган ҳолда меҳнат қилдилар. ўзбекистон маҳаллий советлари, собиқ ссср хкс кўрсатмасига биноан, 1943 йилнинг 1 январидан бошлаб 8—10-синф ўқувчиларини ҳамда катта ёшдаги ўзбек ўқитувчиларини ўқиш ҳақи тўлашдан озод этди. қозоқ, қирғиз, тожик, қорақалпоқ, туркман ва бошқа маҳаллий халқлар болалари ҳам ўқиш ҳақи тўлашдан озод бўлишди. 1942 йилнинг бошида собиқ ссср халқ комиссарлари совети қишлоқ хўжалик асосларини мактабда ўқитиладиган фанлардан бири сифатида киритиш ҳақида буйруқ чиқарди. давлатнинг махсус кўрсатмасига биноан 1943 йилдан бошлаб баъзи мактабларда ўқув ишлаб чиқариш …

инг киши ўрнига 823 минг кишидан иборат бўлди. синфда қолган ўқувчилар сони ҳам кўп бўлиб, 1946 йилда у барча ўқувчиларнинг 37%ини ташкил этарди. айниқса қиз болаларни мактабга жалб қилиш, уларни ўқишни тугагунча ушлаб туриш алоҳида муаммо сифатида кўндаланг бўлиб турарди. ўқитувчи ходимлар масаласи урушдан кейинги йиллардаги энг жиддий муаммолардан бири эди. чунки малакали ўқитувчилар асосан урушга юборилган, уларнинг кўпчилиги ҳалок бўлганди. хусусан, 1947 йилда республика бўйича 4 минг ўқитувчи етишмасди. туман халқ маориф бўлимлари мудирлари, мактаб директорлари ва таълим бўйича директор муовинларининг 60% дан кўпроғи тегишли маълумотга эга эмасди. 1950 йилда 7125 мактаб ўқитувчиларга муҳтожлик сезарди. расмий ҳокимият сохта пролетар байналмилаллигини амалда кучайтириш мақсадида мактабларда рус тили ва адабиётини кенгроқ ўқитишга урғу берди. натижада 60-йилларда ўзбекистон тарихи, ўзбек тили ва адабиёти, чет тили, мусиқа ва ашула дарслари ҳажми кескин қисқарди ва улар ўқув режасида белгиланганидан ҳафтасига 16,5 соат камайиб кетди. улардан бўшаган соатларга эса рус тили ва адабиёти фани ўқитилди. …

налари билан бирга эвакуациядан қайтиб келаётган болаларни ё уруш вақтида мактабни ташлаб кетган болаларни мактабларга тортиш соҳасида жуда катта ишлар қилиш керак эди. шундай масъулиятни бажаришда улар дастлаб бошланғич мактабларни тамомлаган болаларнинг ҳаммасини тўла равишда ўқишга тортишга айниқса катта эътибор беришлари лозим эди. ва бу иш анча муваффақиятли амалга оширилди. бу эса болаларни ва ўсмирларни умумий-мажбурий ўқитишни кенгайтириш учун зарур шарт-шароит яратиб берди. бу даврга келиб ўрта мактабни битириб чиқаётганларнинг сони олий ўқув юртларига қабул қилинаётганларнинг сонига қараганда анча ортиб кетди. ўрта мактабларни тамомлаб чиққанларнинг кўплари саноат ва қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришида ишлашларига тўғри келди. бироқ улар бу амалий фаолиятга етарли суръатда тайёрланмаган эдилар: мактабларда ўқувчиларни касб танлашга йўллаш ишлари яхши йўлга қўйилмаган эди. ўрта мактабларни тамомлаганларни махсус касбий тайёрларлигини ошириш мақсадида техникумлар сони кўпайтирилди ва шу техникумлар қошида тўлиқ ўрта маълумотли кишиларни қабул қиладиган бўлимлар очилди. бу бўлимларга ўқиш муддати 2—3 йил қилиб белгиланди. меҳнат заҳиралари тизимида ўрта мактаб …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги йилларда ўзбекистонда халқ маорифи ва педагогика"

1404124610_50846.doc иккинчи жащон уруши ва урушдан кейинги йилларда ызбекистонда хал= маорифи ва педагогика иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги йилларда ўзбекистонда халқ маорифи ва педагогика тарихдан маълумки, собиқ совет давлати, халқи ўз бошидан кечирган оғир даврлардан бири иккинчи жаҳон уруши йилларидир. ўша даврда мамлакатимиз ёшларини, хусусан республикамиз ёшларини юқори ахлоқ руҳида, айниқса ватанпарварлик, дўстлик, меҳнатсеварлик, онгли интизом, фидокорлик, бирдамлик руҳида тарбиялаш авж олиб кетди. бу тарихий шароит тақозоси эди. 1941 йил 22 июнда фашистлар германияси ҳужум қилмаслик ҳақидаги битимни бузиб, уруш эълон қилмай туриб собиқ совет иттифоқига бостириб кирди. собиқ совет иттифоқи ҳамма халқларни ватанни якдиллик билан мудофаа қилиш учун отлантирди. шарқда машъал —...

Формат DOC, 85,0 КБ. Чтобы скачать "иккинчи жаҳон уруши ва урушдан кейинги йилларда ўзбекистонда халқ маорифи ва педагогика", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: иккинчи жаҳон уруши ва урушдан … DOC Бесплатная загрузка Telegram