ўзбекистонда мустақилликдан олдинги ва кейинги йилларда ислом дини сиёсийлашуви жараёнлари ва унинг юзага келиш шакллари

DOC 104.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1554363984_74043.doc ўзбекистонда мустақилликдан олдинги ва кейинги йилларда ислом дини сиёсийлашуви жараёнлари ва унинг юзага келиш шакллари режа: 1. диннинг сиёсийлашуви ва унинг хусусиятлари. 2. ҳозирги даврда исломийлашиш жараёни. 3. диннинг сиёсийлашув жараёнининг ташқи ва ички омиллари. 4. ўзбекистонда янгидан исломийлашиш жараёни. диннинг сиёсийлашуви ва унинг хусусиятлари. жаҳон социалистик тузуми парчаланганидан сўнг блоклараро қарама-қаршиликлар ўрнини миллатлараро, элатлараро, динлараро курашлар ва низолар эгаллади. буларга сабаб бирор диний таълимот тарафдорларининг бошқа диний таълимот тарафдорларига нисбатан аёвсиз муросасизлиги ва ҳукмрон бўлишнинг янги турларига интилишларидир. эски, умрини яшаб бўлган ғоявий олабўжи-коммунизм ўрнида кўпчилик шуурида серсоқол террорчи-мутаассиб қиёфасидаги янги газанда-ислом «яратилди». бугунги кунда исламофобия бутун дунёни қамраб олиш хавфини солиб турибди. бунга сабаб, баъзи мутахассисларнинг фикрича, ислом ҳозирги кунда сиёсий тикланиш босқичидан ўтаётганлигидир. ўз вақтида насронийлик ҳам шу босқичдан ўтган эди. ҳозирги дунёда бу турли сиёсий-диний таълимотларнинг вужудга келишида ифодаланмоқда. буларга мисол қилиб, охир-оқибат тинчликка, ижтимоий адолат, демократия, барча халқ ва миллатларнинг тенг ҳуқуқлилиги ҳақидаги декларацияга …

омизм ёки сиёсийлашган ислом эса бутунлай бошқа нарса. сиёсийлашган ислом ғарб қадриятларини (ғарбча ҳаёт тарзи, сиёсий тартиблар, сиёсий тузум тамойилларини) хушламайди, унга хос нарса юқори сиёсий фаоллик ва вазифаларни ҳал этишдаги муросасизлик, ўзининг ҳақлигини исботлаш учун куч ишлатиш усулларини қўллашдир. жазоир, ливан ва миср исломчилари жамият ва ҳокимиятни ўзлари тузган тараққиёт дастурини қабул қилдириш учун очиқдан-очиқ зўравонлик усулини қўллайдилар. кишилар ва жамият тақдири ҳақидаги бу каби жонбозлик билан қилинаётган «ғамхўрлик», шунингдек, «ҳақиқий ислом»нинг ўзига хос талқини изсиз қолаётгани йўқ. баъзи мамлакатларда мусулмонча тартиб-интизом ва ислом қонун-қоидаларини зўрма-зўраки ўрнатиш диний гуруҳлар ва майда миллатлар ҳуқуқларининг поймол этилишига олиб келди. сиёсийлашган ислом раҳбарлари аксарият мусулмонларнинг ўз миллий ва маданий тенглигини ҳимоя қилгани ҳолда сиёсий тузум, маданият, демократия моделларининг ғарбга хос намуналарига эргашишни истамаслигидан фойдаланишга интиладилар. исломчилар эса тинчлик ўрнатиш ишига ёндашувларда турфа хилликни кучайтиришга ҳамда тарих ва тараққиётнинг ўзига хос хусусиятларини икки дунё ва икки маданият (ғарб насронийлиги ва шарқ мусулмончилиги) орасида …

нидан жуда ҳаққоний кўрсатиб берилган. бунинг биринчи сабаби – коммунистик мафкуранинг емирилиши ва тегишли хавфсизлик тизимининг йўққа чиқишидир. иккинчидан, тарихий ва маданий илдизлари дин билан боғлиқ миллатинг ўз-ўзини англаш ҳисси ўсиб бораётганидир. учинчи сабаб – идора қилишнинг бир иқтисодий тузумидан бошқасига ўтиш даврида рўй бераётган чуқур ижтимоий-иқтисодий ўзгаришлардир. бунинг яна бир сабаби, бизнингча, турли ижтимоий қатламларнинг мусулмон ҳуқуқи қонунлари ва ислом анъаналарига мойиллигидир. фуқаролик ҳуқуқи самара бермаган жойда мусулмон ҳуқуқи-шариат кучга киради. покистоннинг шарқий ҳудудларида ёки юқори миср вилоятларида юзага келган вазиятни мисол қилиб келтириш мумкин. мана шу шароитда мусулмон динини сиёсийлаштириш ғояси яққол кўринади. xx асрнинг 80-90 йиллари унинг авжига чиққан давридир. бунга, албатта, ички ва ташқи омиллар биргаликда имкон яратади. ички омиллар демократик тизим ва тартибларнинг етарли ривож топмаганлиги ва ижтимоий-иқтисодий тараққиётнинг бошқа давлатларга нисбатан орқада қолганлиги билан боғлиқ. диний фундаментализм ва унинг ашаддий кўринишлари ислом дунёсининг иқтисодий ва ижтимоий аҳвол яхши бўлмаган мамлакатларида кучайиб бориши қайд қилинган. …

сломчиларнинг қўллаб-қувватланишига сабаб шуки, улар оммабоп шиорларни илгари сурган ҳолда аҳолининг ўрта ҳол ва камбағал қатламларига ҳаммадан кўпроқ мурожаат қиладилар. уларнинг кўмаги, қўллаб-қувватлаши шу билан изоҳланади. мазкур кучлар назоратидаги иқтсодий структуралар ишсизлар, камбағаллар, қашшоқ бечораларни текин боқадилар, айни пайтда уларни «идеал» ўтмиш намуналари асосида қуриладиган «энг яхши адолатли келажак»дан умидвор қилиб юпатадилар. мазкур жараён кучайиб боришининг ташқи омилларига эса дунёда террорчилик ҳаракатининг кенг ёйилиши, қўшни давлатлар ҳудудларида «оловли нуқталар» мавжудлиги, қуролли ихтилофлар, муҳолиф кучларнинг сиёсий такаббурлиги, исломий инқилобни четга чиқариш ғояси ва ҳоказоларни киритиш мумкин. қатор тадқиқотчиларнинг таъкидлашича, ҳозирги дунёда аҳолиси мусулмон бўлган давлатларнинг барчасида ислом оппозицияси мавжуд. баъзи манфаатдор кучлар эса ўз сиёсий мақсадарини амалга оширишда бундан фойдаланмоқда. шу мақсадда улар катта-катта молиявий ресурсларни турли босқинчилик ва қўпорувчилик режаларини амалга ошириш йўлида сарфламоқдалар. масалан, суданда исломчилар ҳокимият бошига иқтисодий ва сиёсий бўҳрон ғалаёни даврида келиб олдилар. улар суданликлар ҳаётининг барча жабҳаларини қамраб олган коррупцияни бартараф қилиш билан бир вақтда …

оти сифатида афғонистон, тожикистон, чеченистон, кашмир ва югославиядаги низоларни мисол қилиб келтириш мумкин. радикал ислом кучлари шариат йўл-йўриқлари ва меъёрларига асосланган «ислом давлати» ёки «халифалик»ни тузишга интилмоқдалар. саудия арабистони, судан, покистон, афғонистон ва эронда шундай ҳаракатлар кузатилди. эрондаги ислом инқилоби эса мусулмон дунёсининг баъзи мамлакатларидаги кўпгина радикал исломчи кучлар учун ғоявий ва ахлоқий жиҳатдан мадад бўлди. эрондаги исломий раҳбарият расмий равишда «исломий инқилобни экспорт қилиш»ни ўз ташқи сиёсатининг тамойилларидан бири деб тантанали равишда эълон қилди. бу йўналишда бир қатор тадбирлар амалга оширилди, хусусан, қувайт, баа, ливан ва судандаги шиа мазҳабига мансуб қуролланган диний-сиёсий гуруҳларнинг ташкил этилиши тезлаштирилди. исломнинг сиёсийлашуви натижаларидан яна бири баъзи мамлакатларда тинмай рўй бераётган мазҳаблараро қонли тўқнашувлар туфайли сиёсий вазиятнинг кескинлашувидир. бу тўқнашувлар радикал ислом ташкилотлари ва жамиятлари ҳаракати билан юзага чиқарилмоқда.бунга покистон, ҳиндистон ва ливандаги воқеаларни мисол қилиб келтириш мумкин. ташқи омиллар ичида минтақавий урушлар ва можаролар асосий ўринни эгаллайди. масалан, афғонистондаги уруш исломнинг сиёсийлашуви ва …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўзбекистонда мустақилликдан олдинги ва кейинги йилларда ислом дини сиёсийлашуви жараёнлари ва унинг юзага келиш шакллари"

1554363984_74043.doc ўзбекистонда мустақилликдан олдинги ва кейинги йилларда ислом дини сиёсийлашуви жараёнлари ва унинг юзага келиш шакллари режа: 1. диннинг сиёсийлашуви ва унинг хусусиятлари. 2. ҳозирги даврда исломийлашиш жараёни. 3. диннинг сиёсийлашув жараёнининг ташқи ва ички омиллари. 4. ўзбекистонда янгидан исломийлашиш жараёни. диннинг сиёсийлашуви ва унинг хусусиятлари. жаҳон социалистик тузуми парчаланганидан сўнг блоклараро қарама-қаршиликлар ўрнини миллатлараро, элатлараро, динлараро курашлар ва низолар эгаллади. буларга сабаб бирор диний таълимот тарафдорларининг бошқа диний таълимот тарафдорларига нисбатан аёвсиз муросасизлиги ва ҳукмрон бўлишнинг янги турларига интилишларидир. эски, умрини яшаб бўлган ғоявий олабўжи-коммунизм ўрнида кўпчилик шуурида серсоқол террорчи-мутаа...

DOC format, 104.0 KB. To download "ўзбекистонда мустақилликдан олдинги ва кейинги йилларда ислом дини сиёсийлашуви жараёнлари ва унинг юзага келиш шакллари", click the Telegram button on the left.

Tags: ўзбекистонда мустақилликдан олд… DOC Free download Telegram