туркистонда миллий давлат чегараланиши ўтказилганидан сўнг халқ таълими ва педагогик фикрлар (1924-1941)

DOC 54,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404124564_50845.doc туркистонда миллий давлат чегараланиши ытказилганидан сынг хал= таълими ва педагогик фикрлар туркистонда миллий давлат чегараланиши ўтказилганидан сўнг халқ таълими ва педагогик фикрлар (1924-1941) 1924 йилда амалга оширилган миллий давлат чегараланиши натижасида минтақа қартаси қайтадан тузилди. собиқ совет ҳокимияти йилларида коммунистик партия раҳбарлигида республикада адолатсиз миллий сиёсат амалга оширилди. тўнтаришнинг дастлабки кунларидан бошлабоқ мамлакатда бир томонлама маданий инқилобнинг амалга оширилишига алоҳида аҳамият берилди, мактабларда ўқув-тарбия ишлари мазмуни тузумнинг мақсади асосида ўзгарди. дин ва «қуръони карим»га эътибор умуман тақиқланди. тарих дарсларида воқеалар бузиб талқин этилди. адабиёт дарсларига эса кўпроқ рус ёзучиларининг асарлари билан таништиришга катта аҳамият берилди. шўролар тузуми даврида коммунистик фирқа қарорлари асосида педагогика фанини шакллантиришда рус педагоглари асарларидан унумли фойдаланиб асарлар ёзишга зўр берилди. аксарият ҳолларда эса рус педагог олимлари ёзган дарсликлардан фойдаланилди. натижада ўзбек педагогикаси марксча-ленинча назария доирасида шаклланган сохта фанга айланиб кетди. бу даврда нафақат педагогика, балки бошқа фанларнинг ҳам ривожланиши суст кечди. масалан, «ўзбекистон тарихи» аслида …

таълимни жорий этиш ва саводсизликни қисқартиришга ёрдам берди. 30-йилларнинг охирларига келиб, умумий етти йиллик таълимни амалга оширишга киришилди. бироқ бу борада жиддий хатоликларга йўл қўйилди. жумладан, мактаб ёшидаги болаларнинг бир қисми ўқишга тортилмади. маҳаллий миллат болалари орасида ўқишни ташлаб кетиш ортиб борди. кўпгина мактабларда муаллимларнинг билим даражаси етарли бўлмаганлиги туфайли ўқиш савияси талабга жавоб бермас эди. шунингдек, мактаблар сони муттасил ортиб бораётган бўлсада, уларнинг ўқув моддий базаси ночор аҳволда қолаётган эди. маълумки, большевиклар мафкураси негизида синфий кураш ғояси устиворлик қилди. ўзгача фикрлашни «синфий душман» деб баҳоланди. таълим соҳасини «синфий душман»дан тозалаш мақсадида ҳатто махсус қарорлар ҳам қабул қилинди. масалан, вкп (б) мқ ўрта осиё бюроси 1933 йил 27 мартда ўқитувчи кадрлар сафини тозалаш ҳақида қарор қабул қилади ва унинг натижалари шу йилнинг 25 апрелида бўлиб ўтган ўрта осиё бўйича партиянинг маданий соҳага бағишланган кенгашида муҳокама қилинади. бунда мавжуд 700 ўқитувчидан фақат 120 таси мактабларда ишлашга лойиқ деб топилди. бундай «тозалаш»дан …

увини лотинлаштирилган алфавитидан рус графикаси асосидаги янги ўзбек алфавитига кўчириш тўғрисида»ги қонун қабул қилинди. мазкур сиёсатлар туфайли ўзбек халқи ўз тарихи, миллий урф-одату анъана, умуминсоний қадриятларини билиш ва ўрганиш имкониятларидан маҳрум бўлди. миллат тақдири, маориф равнақи учун жон фидо қилган, эркин, ҳур фикрли аллома маърифатпарварлар — абдурауф фитрат, мунаввар қори абдурашидхонов, элбек, отажон ҳошимов, шокир сулаймон, чўлпон, абдулла қодирий қатл этилди. усмон носир, боту ва бошқалар сибирга сургун қилинди. юқорида айтилган фикрлардан хулоса шуки, гўё тўнтариш туркистон ўлкасида маърифатнинг, ижтимоий тузумнинг, ишлаб чиқаришнинг сезиларли даражада ривожланишида муҳим рол ўйнаган. ўлкада жуда кўплаб зиёлилар етишиб чиқди, завод ва фабрикалар қурилди, лотинча саводсизликка барҳам берилди. лекин кези келганда шу нарсани ҳам қайд этиш керакки, октябрь тўнтариши ўлкада, юқорида таъкидланганидек, собиқ совет ишларини амалга оширишда катта аҳамият касб этиш билан бирга, ўзбек миллий қадриятларига путур етказишга, миллий халқни руслаштиришга ҳаракат қилингани, маънавиятимизнинг йўқолаётганлигига, тарихимизнинг топталишига уринишлар бўлганлигини ҳеч ким инкор этолмайди, албатта. чунки …

г «фозил одамлар шаҳри» китобидан олинди. т. абдулла қодирий номидаги хлақ мероси нашириёти, 4. абу наср форобий. рисолалар. масъул муҳаррир ўзбекистон респебликаси фа ҳақиқий аъзоси м.м.хайруллаев. т. «фан», 1975. 5. www.ziyonet.uz

туркистонда миллий давлат чегараланиши ўтказилганидан сўнг халқ таълими ва педагогик фикрлар (1924-1941) - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "туркистонда миллий давлат чегараланиши ўтказилганидан сўнг халқ таълими ва педагогик фикрлар (1924-1941)"

1404124564_50845.doc туркистонда миллий давлат чегараланиши ытказилганидан сынг хал= таълими ва педагогик фикрлар туркистонда миллий давлат чегараланиши ўтказилганидан сўнг халқ таълими ва педагогик фикрлар (1924-1941) 1924 йилда амалга оширилган миллий давлат чегараланиши натижасида минтақа қартаси қайтадан тузилди. собиқ совет ҳокимияти йилларида коммунистик партия раҳбарлигида республикада адолатсиз миллий сиёсат амалга оширилди. тўнтаришнинг дастлабки кунларидан бошлабоқ мамлакатда бир томонлама маданий инқилобнинг амалга оширилишига алоҳида аҳамият берилди, мактабларда ўқув-тарбия ишлари мазмуни тузумнинг мақсади асосида ўзгарди. дин ва «қуръони карим»га эътибор умуман тақиқланди. тарих дарсларида воқеалар бузиб талқин этилди. адабиёт дарсларига эса кўпроқ рус ёзучиларининг асарлари б...

Формат DOC, 54,5 КБ. Чтобы скачать "туркистонда миллий давлат чегараланиши ўтказилганидан сўнг халқ таълими ва педагогик фикрлар (1924-1941)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: туркистонда миллий давлат чегар… DOC Бесплатная загрузка Telegram