касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти

DOC 77,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1404055798_50371.doc касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти мехнат ва касбий тайёргарлик тизими бевосита ёшларнинг мехнат ва касб тарбиясини, таълимини касбий ахборотлар, касб танлаш, касбга йуналтириш ишларини амалга оширадиган улкан ишлардан бири булиб, жуда утмиш тараккиётига эгадир. халкимизнинг миллат, халк, элат булиб шаклланишини мехнатсиз, касбларсиз, хунарсиз тасаввур этиб булмайди. одамзод пайдо булишидан бошлаб мехнат билан шугулланган, турмуш буюмлари ясаган юмушлар бажарган. дастлаб факат кун кечириш учун килинган мехнат кейинчалик, каттарок максадни, бойлик орттириш учун амалга оширилиб хатто, x асрларда йирик харбий кушинларни, миллионлаб халкларни буюмлар, анжомлар билан таъминлай оладиган ишлаб чикариш сохалари даражасигача тараккий этди. xii-xv асрларда мовароуннахр ва хуросонда хунар илми, кулами ривожланиши энг юкори погонага кутарилди. хар бир халк ота-бобосидан мерос булиб, авлоддан-авлодга утиб келаётган узининг тарихий-маданий бирлиги билан ажралиб, узига хос хусусиятларни саклаб келган. узбеклар хам шулар жумласидандир. республикамиз худудида утказилган археологик тадкикотлар шуни курсатадики, хунармандчилик бу ерларда икки минг йиллар олдин ривожланган. бу даврда синфий …
2
буюмлари ясаш хунармандчилигидир. xx аср бошларида тикув машиналарини пайдо булиши билан янги хунармандчилик касби-машинасосозлик юзага келди. узбекларнинг энг кенг таркалган уй касбларидан бири дуппи-дузликдир. булардан ташкари, хунармандлар теридан хар хил буюмлар ясаганлар, пойафзалчилар уз махсулотларини шахар ва кишлокларда юриб ахолига сотганлар. нонвойлар, кандолатчилар ва кассоблик хам хурматли касблардан бири булиб уларнинг дуконлари хар кадамда учраган. катта туй-маъракалар утказиш одати махсус ошпазлик касбини юзага келтирган. шаркнинг буюк мутафаккирлари, алломалари деярли барча даврларида уз асарларида, шеър ва газалларида, адабий меросларида халол мехнатни, касб-хунар эгаллашни мукаддаслигини ва зарурлигини таъкидлаб, улуглаб утганлар. улуг бобоколонимиз а.навоий уз газалларида ёшларни илм-хунар эгаллашга чакиради. илм касбини килди то жони бор, хунар урганди онга ки имкони бор. x асрда яшаб ижод этган, улуг бобоколонимиз абуносир ал-фаробий хам кишиларни халол мехнат килишга ва касб-хунар эгаллашга чакиради. фаробийнинг фикрича, инсон-“ожиз банда”, “хеч нарсага кодир булмаган мавжудот”эмас, балки у энг олий камолот булиб, “акл-идрок зиёсига эга, узи учун зарар булган хамма …
3
сино (980-1037) нинг асарларида курамиз. унинг фикрича болага ёшлигидан бирор касб-хунарни ургатиш лозим. бола касб-хунарни маълум даражада узлаштириб булгандан сунг уз касб-хунаридан хаётда фойдаланиш, яъни халол мехнат билан мустакил хаёт кечиришга ургатиш керак. “ёшларга илм бера бориб, уларга хунар ургатмок мухим маъсулиятли ишдир. хунар урганиш бирла ёшлар хар кандай ножуя хатти-харакатлардан холи буладилар”, деб таъкидлади. хунарли булишга чорланган насихатлари хозирги кунда хам мухим кимматга эга: олтин олмагину ургангин хунар, хунарнинг олдида хасдир олтин зар. шарк, марказий осиёлик мутафаккирлар хамда узбек маърифатпарвар шоирлари хам касб-хунар эгаллашни ахамияти тугрисида уз асарларида кимматли маслахатларни колдирганлар, бу мерос хозирги кунда хам ёшларни касб-хунарга йуналтиришда мухим ахамиятга эга. инсоният тарихий тараккиётида шарку-гарбда хам, америкада хам ёшларни касб-хунар эгаллашларига алохида эътибор билан каралган. уларни касб-хунар эгаллашларига оталик, устозлик маслахатларини, йул-йурикларини мунтазам бериб келганлар. расман касбга оид маслахат идоралари асримизбошларида пайдо була бошлаган. биринчи касбий маслахат бюроси 1908 йил акш нинг бостон шахрида ташкил этилган булиб, бу …
4
асбий тайёргарлик курган мирза месопотамия цивилизациясида марказий шахс булган: у майдонларни улчашни, мулкни булишни, мусика асбобларида мжро услубини ва ашула айтишни билган. синов даврида унинг газламаларни, металларни, усимликларни турларини билиши, шунингдек барча турт арифметик амалларни бажара олиш куникмалари текшириб курилган. кадимий мисрда касбни эгаллашга даъвогарлар сухбатдан утказилиб, унинг таржимаи холи, билим савияси, ташки куриниши хамда сухбатни олиб бориш кобилятлари аникланган. сунгра мехнат килиш, эшитиш сукут саклаш кобилятлари олов, сув ва улим билан куркитиш воситасида синаб курилган. айтишларича, синаб куриш ва танловдан утказишнинг бундай жиддий тизимини утмишнинг буюк алломаси пифагор уз бошидан утказган. укишдан сунг грецияга кайтгач, у узи босиб утган синовлар тизими асосида талабалар танлаб олинувчи мактаб очган. пифагар интеллектуал кобилятларга асосий эътиборни каратган ва бадиий килиб айтганда “хар кандай ёгочдан хам меркурийни йуниб булмайди”-деб хисоблаган. шунингдек, у ёш инсонларнинг узини тутишига хам алохида эътиборини каратган ва уни инсон характерида намоён булувчи асосий курсаткичлар деб санаган. пифагор укитувчилар ва ота-оналар …
5
. “одамлар-деб ёзган эди афлотун-бир бирларига у даражада ухшаш булиб тугилмайдилар, уларнинг табиати ва кобилиятлари турлича булади…” шу сабабли барча вазифаларни амалга оширишда уз табиий кобилятларига мос равишдаги юмушлар танлаганда уни яхширок, тез ва купрок даражада амалга ошириш мумкин булади. афлотуннинг “давлатчилик” асарида кандай амалдорни танлаш керак деган саволига сукрот куйдагича жавоб беради: “энг ишончли, жасур ва имкониятлари кенгрок булган шахсларга купрок эътиборни каратиш, бундан ташкари нафакат олий табакадаги юкори маънавиятли инсонларни, балки шу даражадаги тарбия беришга лойик одамларни хам топиш лозим. улар билимларини тез кабул кила олишлари хамда тез фикрлай олишлари…мустахкам хотирали, уз фикрида катъий турувчи ва барча муносабатларда мехнаткаш инсонларни топиш лозим”. эрамизгача булган 900 ва 600 йиллар оралигидаги хинд водийларида зарагарлик, темирчилар, арконсозлар, тукувчилар, буёкчилар, дурадгорлар, кулоллар, уй хизматчиларининг турли тоифалилари, акробатлар, фолбинлар, найчилар, раккослар касб сифатида санаб утилган. яна шунингдек актёрлар, судхурлар ва савдогарлар хам мавжуд булган. бундай маълумотлар куп булиб, уларнинг барчаси бугунги кунда касбий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти"

1404055798_50371.doc касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти мехнат ва касбий тайёргарлик тизими бевосита ёшларнинг мехнат ва касб тарбиясини, таълимини касбий ахборотлар, касб танлаш, касбга йуналтириш ишларини амалга оширадиган улкан ишлардан бири булиб, жуда утмиш тараккиётига эгадир. халкимизнинг миллат, халк, элат булиб шаклланишини мехнатсиз, касбларсиз, хунарсиз тасаввур этиб булмайди. одамзод пайдо булишидан бошлаб мехнат билан шугулланган, турмуш буюмлари ясаган юмушлар бажарган. дастлаб факат кун кечириш учун килинган мехнат кейинчалик, каттарок максадни, бойлик орттириш учун амалга оширилиб хатто, x асрларда йирик харбий кушинларни, миллионлаб халкларни буюмлар, анжомлар билан таъминлай оладиган ишлаб чикариш сохалари даражасигача тараккий этди....

Формат DOC, 77,5 КБ. Чтобы скачать "касбга йуллашнинг тарихий тараккиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: касбга йуллашнинг тарихий тарак… DOC Бесплатная загрузка Telegram