касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари

DOC 155,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403351671_45212.doc касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари онгли равишда касб танлаш учун укувчининг бир катор касбларни етарлича билиши, билганда хам уларнинг кишини узига жалб киладиган томонларини эмас, балки кийинчиликларини хам яхши билиши, узининг шахсий сифатларига кура танланган касбини муваффакиятли эгаллай опиши ва кейинги иш жараёнида уз малакасини такомиллаштириши талаб килинади. хозирги вактга кадар касбга йуналтириш ишлари етарлича юкори савияда олиб борилмади, купинча расмий тусда булди. натижада мактабни тамомлаганларнинг касб танлаши тасодифий буларди. ишларнинг купчилиги у ёки бу касбнинг нимадан иборат эканлигини аник тасаввур килмас эди. хунар-техника билим юртларининг беш мингга якин укувчилари билан савол - жавоб килинганда шу нарса аникландики, уларнинг факат 5% и касбини мактабнинг тавсиясига биноан, 30% и уртокларининг маслахатига кура, 15% и рузнома, радио, телевидение оркали берилган эълонларга, кушнилар, таниш билишларнинг маслахатларига мувофик, 15% и ота-оналарнинг маслахати, 12% и хунар-техника билим юртлари ходимларининг тавсиялари буйича танланганлар. албатта, бу маълумотлар хар даврда …
2
урин эгаллайди. хозирги кунда бозор муносабатларига ва узлуксиз таълимга утиш муносабати билан мактаб ёшларни онгли равишда касб танлашга, жамият учун фойдали ва зарур булган муайян мехнат фаолиятига тайёрлашда яна хам катта роль уйнайди. укувчиларни касбга йуналтириш уларнинг хар бирига алохида - алохида ёндашишни талаб этади. бунда шахснинг темпераменти, иродаси, дикката, белгиланган максадга эришишда катъийлик, ташаббускорлик, уюшкоклик, интизомлилик, топширилган ишни бажаришга масъулият билан муносабатда булиш каби фазилатларини эътиборга олиш зарур. бундан ташкари, касбга йуналтириш давомида касбни танлаш сабабларини; касбнинг ижтимоий ахамияти, кизикиш ва хавас, касбга тайёргарлик, оила анъаналари, ота-оналар, педагоглар, уртокларининг маслахатини хисобга олиш лозим. укувчиларни узок вакт урганиш натижасида синф рахбарлари уларнинг хар бирига тавсифнома тузадилар. бундай тавсифнома касб танлаш ва укувчига у ёки бу касбни танлашни таклиф килиш учун асос булади. касбга лаёкатлиликни танлаш махсус комиссия томонидан амалга оширилади. унга укитувчилар, психо-логлар, ишлаб чикаришдаги мухандис ёки бошка мутахассислар, социологлар, врачлар киради. улар хар бир укувчига кандай касбни танлаш кераклигини …
3
омаларини урганиш учун, хар бир касб учун профессиограмма тузилади. малака тавсифномалари профессиограммага кушимча булиб хизмат килади. профессиограмма мазмунига тахминан куйидагилар кириши керок: 1. мазкур касбдаги мутахассис талаб этилаётган халк хужалиги сохаси тавсифномаси, соханинг кадрларга булган эхтиёжи, автоматлаштириш ва комплекс механизациялаш муносабати билан шу касбдаги ишларнинг ривожланиш истикболлари. 2. ихтисослик тавсифномасида тавсия килинган касбнинг мазмуни, мехнат объектлари, воситалари. 3. ишчига куйиладиган талаблар (масъулият даражаси, ташаббус ва мехнатнинг иясодий элементлари, ишнинг гигиеник шароитлари, тиббий ва психофизиологик курсаткичлар ёки тугри келмаслигини курсатувчи белгилар, аёллар мехнатини куллаш мумкинлигини ва бошкалар). 4. бошлангич ихтисослик разряди доирасида у^увчининг муваффакиятли ишлаши учун умумий маълумоти ва касбий тайёргарлигига куйиладиган талаблар (ишлаб чикариш малакасини янада оширишни хисобга олган холда). 5. мехнатни ташкил этишнинг иктисодий шароитлари, мехнатга хак тулаш системаси. 6. мазкур касб вакиллари (ишлаб чикариш новаторлари, илгорлари, мехнат кахрамонлари)нинг биографик маълумотлари. ута масъулиятли ва иш шароитлари хавфли деб таърифланадиган ишлар учун профессиограмма катор талаблар билан тулдирилади. улар узок, вакт …
4
ахамиятга эга. укувчиларда касбга оид кизик ишларнинг пайдо булиши ва ривожланигиидаги муваффакият куп жихатдан мактаб ва ота-оналарнинг биргаликдаги самарали ишларига богликдир. ишчилар сулоласи анъаналарини хар томонлама куллаб-кувватлаш, оммалаштириш ва таргиб килиш керак. тегишли адабиётларни укиш хам купгина касблар билан танишишда жиддий ёрдам беради. бундай адабиётлар мактаб кутубхонасида булиши керак, албатта. укувчининг узлигини тутуниши, уз кучи ва имкониятларини, шу жумладан уз кобилиятларини тутри бахолай билиши, кейин эса шахсий кизикишлари ва имкониятларини касб талаблари билан солиштириб куриши касбни муваффакиятли танлаш шартларидан биридир. ватанимиздаги ва чет элдаги психологик адабиётда укувчи шахсининг турли томонларини мустакил бахолаш, шу жумладан касб танлашда уз йулини белгилаш жараёнида кобилиятларни ва касбга лаёкатлиликни мустакил бахолашни тахлил килишга уриниш холлари учраб туради. укувчиларнинг кобилиятлари ва касбга лаёкатлилигини мустакил бахолашнинг, шунингдек микрому-хитни бахолашнинг узига хос хусусиятларини аниклаш учун куйидагилар зарур: 1. укувчиларнинг бу фазилатлари укитувчилар, ота-оналар, уртоклари томонидан тахлил килиниши; 2. мехнат фаолиятининг у ёки бу сохасига лаёкатлиликни мустакил бахолаш билан …
5
акил ба^олашнинг шаклланиш шароитларини урганиш учун уч типдаги мактабларни: табакалаштирилган таълим ва касбга йуналтириш ишлари булмаган мактабларни, табакалаштирилган таълим элементлари ва касбга келтириш ишлари булган мактабларни, махсус касбга йуналтириш тадбирлари булмаган холда физика - математика йуналишидаги мактабларни олиш даркор. биринчи боскичда укувчилар синфдаги уртокларининг ва узларининг кобилиятларини; укитувчилар—укувчиларнинг кобилиятини; ота-оналар — уз болалари кобилиятини «ёмон», «урта», «яхши», «аъло» мезони буйича бахолаши керак. сунгра бахоларнинг хар бирини тегишли балларга (2, 3, 4, 5) кучириш лозим, текшириш шуни курсатдики, хисоблаш системаси олинган нати-жаларга таъсир этмайли. олинган натижалар буйича укувчиларнинг хамма жавобларини куйидаги гурухларга ажратиш мумкин. укувчиларнинг 1-гурухида уларнинг узига берган бахоси ташкаридан берилган баходан паст эди (етарли бахо бермаслик); укувчиларнинг 2-гурухида уларнинг узига берган бахоси ташкаридан берилган баходан юкори эди (ортикча бахо бериш); укувчиларнинг 3-гурухида уларнинг узига берган бахоси ташкаридан берилган батога мое келган (мослик). укувчиларнинг бу гурухлар буйича таксимланиши куйидаги жадвалда берилган. узига-узи бахо бериш суралган етарли ортикча бахонинг билан ташкаридан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари"

1403351671_45212.doc касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари онгли равишда касб танлаш учун укувчининг бир катор касбларни етарлича билиши, билганда хам уларнинг кишини узига жалб киладиган томонларини эмас, балки кийинчиликларини хам яхши билиши, узининг шахсий сифатларига кура танланган касбини муваффакиятли эгаллай опиши ва кейинги иш жараёнида уз малакасини такомиллаштириши талаб килинади. хозирги вактга кадар касбга йуналтириш ишлари етарлича юкори савияда олиб борилмади, купинча расмий тусда булди. натижада мактабни тамомлаганларнинг касб танлаши тасодифий буларди. ишларнинг купчилиги у ёки бу касбнинг нимадан иборат эканлигини аник тасаввур килмас эди. хунар-техника билим юртларининг беш мингга якин укувчи...

Формат DOC, 155,5 КБ. Чтобы скачать "касбга йуналтиришнинг ижтимоий ва психофизиологик асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: касбга йуналтиришнинг ижтимоий … DOC Бесплатная загрузка Telegram