харбий фаолиятда тафаккур ва нутк

DOC 97,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403943975_48868.doc ҳарбий фаолиятда тафаккур ва нутқ шубхасиз тафаккур инсонлар, жумладан, жисмоний тарбия ва спорт ката рол ўйнайди. тафаккур-бу борлиқдаги буюмлар ва ҳодисалар ўрта-мураккаб борланишларнинг инсои онгида акс этиши. ёки бошқача қилиб айтадиган бўлсак тафаккур шахснинг объектив воқеликдаги нарса ва ҳодисаларни, уларнинг муҳим хусусиятлари, боғланиш ҳамда муносабатларини бевосита умумлашган ҳолда акс эттиришдан иборат бўлган ақлий фаолият. тафаккур-объектив воқеликни акс эттиришнинг энг юксак шакли. тафаккур-воқеликни сезги, идрок ва тасаввурларга қараганда янада чуқур, кенг ва тўлиқ билишга имкон беради. тафаккур инсон миясининг алоҳида функцияси бўлиб, миянинг иккинчи сигналлар тизимига асосланган рефлектор аналитик-синтетик фаолиятининг руёбга чиқиш шакли хисобланади. тафакккурнинг асаб-физиологик асоси биринчи ва иккинчи сигнал тизимларининг ўзаро муносабатидир. объектив борлиқдаги буюмлар ва ходисалар ўртасидаги боғланиш ва муносабатлар моддийлашмаган, демакки, уларни сезгилар ва идрок воситасида акс эттириб бўлмайди. фақат тафаккур воситасидагина ушбу муносабат ва алоқалар онгда аксланади. лекин, ушбу аксланиш сезгилар ва идрокнинг мияга етказиб берган маълумотлари асосида амалга ошади. масалан, машкланиш холатини ўз-ўзида бахолаш, …

айнан тафаккурда воқеликни тахлил ва синтез қилий жараёни амалга ошади. тушунча, унинг ташувчиси сўз(нутқ) объектив воқеликни синтез ва тахлил қилишнинг асосий воситаси ҳисобланади. тил-фикрнинг намоён бўлиш шакли ёки бошқача қилиб айтганда моддийлашган шакли. тушунча-мураккаб психик тўзилма ҳисобланади. айнан тушунчаларда предметлардаги энг муҳим хусусиятлар, сифатлар ўз аксини топади. тушунча инсоннинг шу пайтгача воқеликни билиш жараёнидаги тахлил, синтез ва солиштириш натижаси бўлган буюм ходисаларнинг энг умумий хусусиятларини ўзида акс эттиради. бу эса инсон айни пайтда қабул қилаётган маълуматларни тушунчалар воситасида анализ ва синтез қилиш имкониятни беради. шунинг учун ҳам ўзи идрок қилаётган предметам сўз-тушунча билан аташ асносида инсон ушбу предметнинг моҳиятини англаб етади. бошқача сўз билан айтганда тафаккур жараёнини тушунча-сўзлар воситасида қилинадиган иш деб аташимиз мумкин. бу жараён инсон мураккаб масалаларни, муаммоларни ечганда тўлиқ намоён бўлади. ҳар бир одам, у нима иш билан шуғулланмасин, ҳар доим амалий ва ақлий характердаги вазифаларни ечади, ақлий (назарий) масалалар, одатда бирон ҳодиса ва унинг сабаблари ўртасидаги …

шлари) пухта эгаллашлари мақсадга мувофиқ. ва ниқоят, ўта мураккаб вазифалар ҳам бўлиб, уларни мавжуд билим ва тажрибалар кўмагида ечиб бўлмайди-энди ижодий тафаккур талаб этилади. ҳар қандай вазифа-масалаларни ечишда уни турли босқичларга ажратиш яхши самара беради. масалани тўғри қўйиш муаммони ҳал қилишнинг биринчи босқичи ҳисобланади. биринчи босқичнинг вазифаси қўйилган масалани ойдинлаштиришдан иборат. топшириқни тушуниш малакаси шуғулланувчи спортчига (ўқувчи, болага) хос бўлган муҳим сифат ҳисобланади. унинг вазифани қанчалик тўғри тасаввур қилишига қараб, ундаги ишга бўлган муносабатни билиш мумкин. агар шуғулланувчи спортчи (ўқувчи, бола) вазифанинг мохиятига тўлиқ етмасдан киришар экан, у қўйилган маъсулиятни хис қилмаслиги ойдинлашади. бу эса вазифа ҳеч качон бажарилмаслигини англатади. туғиладиган саволларга жавобларни олдиндан ҳозирлаб кўйиш ақлий жараённинг иккинчи босқичини ташкил қилади. бу босқич психологияда гипотезаларни ишлаб чиқиш босқчи-деб аталади. mасалан спортчи ўзи билан тўқнашувчи рақиб (ёки рақиб жамоа) хақида ахборотларга эга бўлиши биланоқ рақиб(ёки рақиб жамоа) кучлар нисбатидаги ўзгаришлар характерини тахмин қилади ҳамда ўзининг жанговар (тактик ва техник) режаларини …

операция турлари қуйидагилар; — анализ — синтез — қиеслаш — абстракция! мавҳумлаштириш) — умумлаштириш — конкретлаштириш. анализ-тафаккурнинг шундай операциясики, бунда бутун бир предмет ёки воқелик фикран таркибий қисмларга ажратилади. бутунга хос бўлган элементлар, хусусиятлар, белгилар ва сифатлар ушбу таркибий қисмларни ташкил этади. бунга мисол қилиб дала ўқув машғулотини режалаштиришда уни турли босқичларга ажратишни айтиш мумкин, синтез эса анализга тескари операция бўлиб, унинг воситасида анализ жараёнида аниқланган предмет ва ҳодисалар ўртасидаги алоқадорликлар асосида алоҳида қисмлар бир бутун қилиб бирлаштирилади. қиёслаш. бунда буюмлар ёки ҳодисалар ўртасидаги умумийлик ва тафовутлар қиёслаш йўли билан аниқланади. гурухда ўқишда, спорт тренировкасида интизомни мустахдамлаш якунларини сархисоб қилишда ушбу операциядан фойдаланилади. ушбу усул орқали қайси гуруҳ ёки шуғулланувчи спортчи (ўқувчи, бола) илғор ёки аксинча, қолоқ эканлиги аниқланади. абстракциялаш(мавҳумлаштириш)-нарса ва ҳодисаларнинг белгиларини, хусусият ёки сифатларини фикран ажратиб олиш. умумлаштириш-фикр объекти ҳисобланган нарса ва ходисаларнинг ўхшаш ҳамда муҳим белгиларини, боғланишларини фикран бир тушунчага бирлаштиришдан иборат ақлий операция. масалан, жисмоний машқ(ҳаракат …

р бир усулнинг моҳиятини очиб беради. тафаккур жараёни маълум бир шаклларда кечади: тушунча, ҳукм, хулоса. тушунча-нарса ва ходисаларнинг муҳим белгиларини, боғланишларини, моҳиятини сўзлар орқали фикран кенг ва чуқур акс эттиришдан иборат тафаккур шакли. бошқа психологик махсуллар каби, тушунчанинг ҳам манбаи моддий дунёдир. ҳукм-нарса ва ҳодисалар, уларнинг белги ҳамда хусусиятлари ҳақида тасдиқ ёки инкор маъносини билдирган фикр. хулоса-бир қанча ҳукмларнинг мантиқий боғланиши натижасида янги ҳукм ҳосида қилишдан иборат тафаккур шакли. хулосада мавжуд ҳукмлар асослар дейилади, улардан ҳосил бўлган янги ҳукм эса, хулоса дейилади. масалан, «барча сайёралар ҳаракатланади, ой сайёра, демак ой ҳаракатла-нади». цицерон: "инсонлар бир-бирларидан ўзиши керак бўлган соха-бу инсонни ҳайвондан фарқловчи нарса, яъни нутқдир", — деган эди. ғализ одамнинг нутқи ҳам қўпол, қашшоқ бўлади, гарчанд ҳар хил мақол-маталларни, ажнабий ибораларни, бегона фикрларни сўз кўрки деб кўп ишлатсада, аслида эса булар ўзининг фикри саёзлигидан, нутқи қашшоқлигидан-дир. бу жиҳатдан тарбия кўрган одам эса сўзга бой бўлади, фикрини ифодалаш учун бегона унсурларга эхтиёж …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "харбий фаолиятда тафаккур ва нутк"

1403943975_48868.doc ҳарбий фаолиятда тафаккур ва нутқ шубхасиз тафаккур инсонлар, жумладан, жисмоний тарбия ва спорт ката рол ўйнайди. тафаккур-бу борлиқдаги буюмлар ва ҳодисалар ўрта-мураккаб борланишларнинг инсои онгида акс этиши. ёки бошқача қилиб айтадиган бўлсак тафаккур шахснинг объектив воқеликдаги нарса ва ҳодисаларни, уларнинг муҳим хусусиятлари, боғланиш ҳамда муносабатларини бевосита умумлашган ҳолда акс эттиришдан иборат бўлган ақлий фаолият. тафаккур-объектив воқеликни акс эттиришнинг энг юксак шакли. тафаккур-воқеликни сезги, идрок ва тасаввурларга қараганда янада чуқур, кенг ва тўлиқ билишга имкон беради. тафаккур инсон миясининг алоҳида функцияси бўлиб, миянинг иккинчи сигналлар тизимига асосланган рефлектор аналитик-синтетик фаолиятининг руёбга чиқиш шакли хисобланади. та...

Формат DOC, 97,0 КБ. Чтобы скачать "харбий фаолиятда тафаккур ва нутк", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: харбий фаолиятда тафаккур ва ну… DOC Бесплатная загрузка Telegram