aql tarbiyasi

DOC 60.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1362664414_41786.doc www.arxiv.uz reja: 1. inson aql zakovati ila buyukdir. 2. aql -ilm va ma`rifat mezoni. 3. komil inson uchun aql eshik ochuvchi va axloq yo`l ko`rsatguvchidir. o`zbekiston mustakilligi tufayli mamlakatimiz xayotida katta o`zgarishlar ro`y bermokda. mustakillik sharofati bilan milliy kadriyatlarimiz kayta tiklanib, buyuk allomalarimiz-axmad yassaviy, nakshbandiy, al-buxoriy, amir temur, ulugbek kabi aql-zakovatli, buyuk siymolarning xayoti va faoliyatiga bo`lgan kizikish ortib bormokda. mustakillik tufayli o`zbek xalkining aql-idroki, milliy urf-odatlari, ayniksa ma`naviyatimizning asosi bo`lgan insoniy fazilatlar kayta tiklanmokda. yangi adolatli jamiyat kurish uchun ta`lim-tarbiya soxasi haqidagi bilimlar chukurlashtirilmokda. bu haqda prezidentimiz i.a.karimov “fidokor” gazetasi muxbirining savollariga “donishmand xalkimizning mustaxkam irodasiga ishonaman” mavzusidagi javoblarida: “biz barpo etayotgan yangi jamiyat yuksak ma`naviy va axloqiy kadriyatlarga tayanadi va ularni rivojlantirishga katta e`tibor karatadi. bu jarayon milliy istiklol goyasi va mafkurasiga, o`sib kelayotgan yosh avlodni vatanparvarlik ruxida tarbiyalashga asoslanadi”,- degan edilar (iyun, 2000). insonni uluglash, uning kadriga yetish, ayniksa o`sib kelayotgan yosh avlodni aql-idrokli, odobli kilib …
2
siga, kadriga yetmaydilar. insonlar bor - mana shu kelishi bilan ketishi o`rtasidagi “umr” deb atalmish vaktga chakmokday chaknab, o`zlarining yorkin izini koldiradilar. bu iz o`chmasdir. mana shunday aql-zakovati bilan o`zidan keyin yaxshi ot koldiruvchilar ma`naviy yuksak insonlardir. ma`naviy komil insongina shunday yuksaqlikka, avlod-ajdodlar kalbida zamonlar osha, asrlar osha yashashday sharafga sazovordir. demak, inson o`z xayoti va faoliyatini mazmunli o`tkazish uchun avvalo o`zini o`rab turgan borlikni bilishi, yuksak aql va tajriba egasi bo`lishi lozim. chunki inson aqli va uning xayotida muxim o`rin tutishi, aql-idrok tufayligina inson donolik, teran fikr, rostgo`ylik, to`grilik, uzokni ko`ra bilish, nafsning ko`yiga tushmaslik kabi xususiyatlarni amalga oshirishi mumkin. xalkimizning “akl insonning ko`rki”,”akl suvdan tinik, oynaday ravshan” kabi naqllar bejiz aytilmagan. shuning uchun ham aql inson uchun goyat oliy ne`matdir. akl bilan ilm-ma`rifat egallanadi, kasb hosil kilinadi, dunyo sirlari o`rganiladi. “akl- yurak ichidagi nur, bu nur bilan haq yoki nohaq bilib olinadi”, “akl o`z soxibini dunyo malomatlaridan kutkaradi”, …
3
`stirish faoliyati bu kasbiydir. bu esa aqlni ishlatish, tajriba va ilm olish bilan hosil bo`ladi. u aqlni rivojlantirish uchun ham har bir kishi xayotdan tajriba orttirishi va ilm-ma`rifat o`rganishi zarur, har kimki, aqlga oshno bo`lsa, u jamiki ayblardan poklanadi, haqikatni, anglab, kamolotga yetadi. abu nasr forobiy yozadi: “aklli deb shunday kishini aytamizki, unda o`tkir zexn, idrok bo`lishi bilan birga u fazilatli ham bo`lsin. bunday kishi o`zining butun kobiliyati va idrokini yaxshi ishlarni amalga oshirishga, yomon ishlardan o`zini saqlashga va tortishga karatgan bo`lmogi lozim. shunday odamnigina aqlli va butun fikr yurituvchi deb atash mumkin”. bolalarning aqlli bo`lishida oila, maktab, keng jamoatchilikning ta`siri kattadir. aklli bolalar kayerda bo`lmasinlar doimo ehtiyotkorlik bilan bilim va tarbiyali ekanligini namoyish etadilar. ularni ko`rgan, suxbatida bo`lgan kishilar aqliga taxsin kilib raxmat aytadilar. shu o`rinda 1447 yili taft shaxrida 5-6 yoshli alisherning mashxur olim, tarixchi sharafiddin ali yazdiy bilan bo`lgan uchrashuvini misol sifatida keltirish maksadga muvofikdir. bola mo`ysafidning …
4
famiz yoshlarni ma`naviy barkamol, elim deb, yurtim deb yonib yashaydigan, yurt istikboli uchun kayguradigan komil insonlarni tarbiyalashimiz, ularni kamol toptirishimiz zarur. zero, yurtboshimiz i.a.karimov aytganidek: «ilm, ma`rifat biz uchun bugun ham o`z ahamiyatini yo`kotgani yo`k, yo`kolmaydi ham. akl-zakovatli, yuksak ma`naviyatli kishilarni tarbiyalay olsakkina oldimizga ko`ygan maksadlarimizga erisha olamiz». yurtboshimiz i.a.karimov aytganlaridek, yurtimizda farovonlik va tarakkiyot karor topadi. shuning uchun ham komil inson tarbiyasini davlat siyosatining ustuvor soxasi deb e`lon kilganmiz. komil inson deganda, biz avvalo ongi yuksak, mustakil fikrlay oladigan, xulk-atvori bilan o`zgalarga ibrat bo`ladigan bilimli, ma`rifatli kishilarni tushunamiz. ongli, bilimli odamni oldi-kochdi gaplar bilan aldab bo`lmaydi.u har bir narsani aql, mantik tarozusiga solib ko`radi, o`z fikri, o`yi, xulosasini mantik asosida kurgan kishi yetuk odam bo`ladi. darhaqikat, ilm-ma`rifatlilik kuch-kuvvat manbai, kalbga nur, o`ziga ziyo bagishlaydigan buyuk ne`matdir. shu sababli ham inson xayotda kunt bilan ilmni o`rganishi tufayli aql-zakovati yuksaladi, baxtli xayot uchun kurashadi. bizga ma`lumki, inson xayoti uchun muxim bo`lgan …
5
ng dono maslaxatlari tufayli u ko`p falokatlarni oldini oldi, xalokatlardan kutulib koldi. akl – insonning epchillik, bunyodkorlik, insonparvarlik sifatlari majmuasidan iboratdir. abdulla avloniyning yozishicha, aql-idrokning tantana kilishiga ishonmok lozim. chunki,”akl insonlarning piri komili, murshidi yagonasidur, rux ishlovchi, aql boshkaruvchidir.inson aqli ila din va e`tikodini maxkam kilur, shariat xukmlariga buysunur”... rasuli akram nabiiy muxtaram salloloxu alayxi vassalam shunday deganlar: “ey insonlar! aklingizga ta`voze kilingiz, siz janobi haq buyurgan va kaytargan narsalarni aqlingiz ila bilursiz”. allomalardan biri: “agar aqlingni kuli nafsingni jilovini ushlasa, seni yomon yo`llarga kirmokdan saqlar, har narsa ko`p bo`lsa, baxosi arzon bulur, aql esa ilm va tajriba soyasida kancha ko`paysa, shuncha kimmatbaxo bulur”, demish. insonda nima asosiy rol o`ynaydi, aqlmi yoki odob degan savol ham ko`yilishi mumkin. ularning ikkalasi ham muxim. ikkalasini o`zida jamul-jam kilgan kishini barkamol inson, deb ayta olamiz. xayotda bilimli, aqli ham joyida aziz, aql va odob kishilarni kalban bir-biri bilan boglaydigan ruxiy zamin desak ham …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "aql tarbiyasi"

1362664414_41786.doc www.arxiv.uz reja: 1. inson aql zakovati ila buyukdir. 2. aql -ilm va ma`rifat mezoni. 3. komil inson uchun aql eshik ochuvchi va axloq yo`l ko`rsatguvchidir. o`zbekiston mustakilligi tufayli mamlakatimiz xayotida katta o`zgarishlar ro`y bermokda. mustakillik sharofati bilan milliy kadriyatlarimiz kayta tiklanib, buyuk allomalarimiz-axmad yassaviy, nakshbandiy, al-buxoriy, amir temur, ulugbek kabi aql-zakovatli, buyuk siymolarning xayoti va faoliyatiga bo`lgan kizikish ortib bormokda. mustakillik tufayli o`zbek xalkining aql-idroki, milliy urf-odatlari, ayniksa ma`naviyatimizning asosi bo`lgan insoniy fazilatlar kayta tiklanmokda. yangi adolatli jamiyat kurish uchun ta`lim-tarbiya soxasi haqidagi bilimlar chukurlashtirilmokda. bu haqda prezidentimiz i.a.karimov “fidoko...

DOC format, 60.5 KB. To download "aql tarbiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: aql tarbiyasi DOC Free download Telegram