go`daklik va maktabgacha yoshning psixologik xususiyatlari

DOC 50,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1362578994_41700.doc www.arxiv.uz reja: 1. go`daklikdagi psixologik rivojlanish asoslari va xususiyatlari 2. ilk bolalik yoshi tavsifi 3. bolalar va kattalar. bola shaxsi shakllanishining dastlabki bosqichi 4. kichik maktab yoshida psixologik rivojlanish 5. kichik yoshdagi o`quvchilarda anglash jarayonining rivojlanishi 6. kichik yoshdagi o`quvchilar shaxsining rivojlanishi go`daklikdagi psixologik rivojlanish asoslari va xususiyatlari chaqaloqlik (tug`ilganidan boshlab bir-ikki oylikkacha). bola ko`pchilik jonivorlarning bolasiga qaraganda ancha ojiz tug`iladi. u nisbatan cheklangan xulq-atvor, tashqi olamga moslashishning muqarrar-reflektor shakllari jamg`armasiga ega bo`ladi. tug`ma xulq-atvor shakllarining kamligi bola kuchsizligini emas, kuchini tashkil etadi – u deyarli cheksiz aqliy rivojlanish, xulq-atvorning yangi shakllariga ega bo`lishning yangi tajribalarini o`zlashtirish imkoniga sohib bo`ladi. chaqaloq rivojlanishining farqli xususiyatlari shuki, uning analizatorlari faoliyati somatik (jismoniy) harakatlarga qaraganda tezroq shakllanadi. shu asosda munosabat refleksi rivojlanadi va xilma-xil shartli reflektor aloqalari shakllana boshlaydi. chaqaloqlik davri oxiri va go`daklikning boshlanishida «tetiklanish kompleksi» - kattalarnnig paydo bo`lishiga munosabat bildirish paydo bo`ladi. go`daklikda (bir-ikki oylikdan bir yoshgacha) go`dak to`laligicha …
2
maqsadli harakat va taqlid intensiv rivojlanayotgan intellektdan (aqliy faoliyatdan) dalolat beradi. bola harakat jarayonida, o`zining va boshqalarning harakatlariga taqlid qilib, fikrlashga o`rganadi. ilk bolalik yoshi tavsifi ilk bolalik yoshi (bir yoshdan uch yoshgacha). ko`pchilik psixologlar tug`ilgandan voyaga etgunga qadar insonning psixologik rivojlanish yo`lining o`rtasi 3 yosh deb hisoblashadi. uch yoshli bola o`z-o`ziga xizmat qila oladi, atrofdagi odamlar bilan o`zaro munosabatga kirishishni biladi. bunda u og`zaki muloqot qilishni biladi, unda xulq-atvorning eng oddiy shakllari shakllanadi. bola uch yoshda etarlicha faol va atrofdagilarga tushunarlidir. uning xarakteri va temperamenti xususiyatlari allaqachon namoyon bo`la boshlaydi. l.n.tolstoy shunday deydi: besh yoshdan to mengacha – bir qadam, tug`ilishdan besh yoshgacha – abadiyatdir. ²omiladan tug`ilishgacha – girdobdir, yo`qlikdan homilagacha – mavhumlikdir. bolaning psixik rivojlanishiga to`g`ri yurishga o`rganish sezilarli ta`sir ko`rsatadi. lokomosiya («loko» - joy, «mosiya»-harakat) dasturi hali shakllanmagan, shuning uchun bola doimo muvozanatini yo`qotadi. ²arakatlana olishi qobiliyati tufayli bola tashqi dunyo bilan nisbatan erkinroq va mustahkamroq muloqot …
3
oitdan mahrum bo`lsa, unda yo`qotilgan imkoniyat o`rnini to`ldirish oxir-oqibat juda murakkab bo`lib qoladi, chunki bu yosh nutq rivojiga nisbatan senzitiv (sezgir)dir: aynan mana shu paytda nutq o`zlashtirilishi ancha samarali kechadi. ilk bolalik yoshi – bolada faol nutq shakllanishi davridir. bir yarim yoshgacha bola 30-40 tadan 100 tagacha so`z o`zlashtiradi, ikkinchi yil oxirida bola 300 tagacha, uchinchi yil oxirida esa 1500 tagacha so`z ishlatadi. nutq rivojlanishi ona tilining tovush xususiyati va grammatik tuzilishini egallashni taqozo etadi. dastlab bola nutqni so`zning umumiy ritmik-melodik (tezlik, ohang) tuzilishini ilib olish yo`li bilan qabul qilsa, ikkinchi yil oxiriga kelib u ona tilining barcha tovushlarini fonematik qabul qiladigan bo`ladi va shu asosda lug`at va so`zlarni to`g`ri talaffuz qilishni o`rganadi. faol nutqning shakllanishi bolaning butun psixik rivojlanishi uchun asos bo`lib xizmat qiladi. ilk bolalikdagi aqliy rivojlanish. bolalik avvalida bola atrofidagi predmetlar xususiyatini, predmetlar orasidagi eng oddiy aloqalarni ilg`aydi va ulardan foydalana boshlaydi. bu predmetli faoliyat, oddiy elementar …
4
qiy muloqot natijasida qabul qiladi. ²ayotning uchinchi yilida bola aqliy rivojlanishida muhim siljish sodir bo`ladi – ongning belgili (yoki ramziy) funksiyasi shakllana boshlaydi. u bir ob`ekt o`rnini bosuvchi sifatida boshqa bir ob`ektdan foydalanish imkoniyatidan iborat. bunda predmetlar bilan emas, balki ularning o`rnini bosuvchilar bilan harakat amalga oshiriladi. turli belgilar va ularning tizimidan foydalanish – inson psixikasining o`ziga xos eng xarakterli xususiyati. belgilarning har qanday turi (til, matematika ramzlari, surat va musiqada mohirona ifodalangan dunyo va h.k.) odamlar orasidagi muloqot uchun xizmat qiladi, predmet hamda hodisalar vazifasini bajaradi va anglatadi. erta yoshda belgili funksiya dastlab amaliy faoliyat bilan bog`liq ravishda rivojlanadi va faqat keyinchalik so`zlardan foydalanishga o`tiladi. bola va katta yoshdagi odam. ontogenezda kattalar bilan muloqot bolalarda birdaniga paydo bo`ladi, ancha keyin esa bolaning tengdoshlari bilan munosabat o`rnatiladi. bolalar va kattalar. bola shaxsi shakllanishining dastlabki bosqichi dastlab bola butunlay kattalarga bog`liq bo`ladi. tengdoshlar bilan o`zaro munosabatlar ko`p jihatdan kattalarning bola bilan …
5
r bilan yangi munosabatlarning paydo bo`lishiga olib keladi. bu davr tanqidiy davr («uch yosh tangligi, krizisi») deb ataladi, ya`ni kattalar bolalar bilan munosabatda yangi qiyinchiliklarga duch kela boshlaydilar. bunda bola o`zining negativizmi va qaysarligi bilan bardosh berib bo`lmas darajaga etishi mumkin. uch yosh tangligi o`tkinchi hodisa, lekin uning natijasi – boshqalardan o`zini ajrata bilish, boshqa odamlar bilan o`zini taqqoslash bolaning psixik rivojlanishida muhim qadamdir. kattalarday bo`lishga intilish faqat o`yin shaklidagina nisbatan to`liq echimini topishi mumkin (faqat o`yinda bola do`konga borishi, tushlik tayyorlashi, raketada kosmosga ucha olishi mumkin). shuning uchun ham uch yosh tangligi bolaning o`yin faoliyatiga o`tishi bilan hal etiladi. bolaning maktabgacha yoshda rivojlanishining psixologik xususiyatlari maktabgacha bolalikda (3 yoshdan 7 yoshgacha) organizmning jadallik bilan voyaga etishi davom etadi. ayniqsa, ikkinchi signal sistemasi jadal rivojlanadi. bolada oddiy majburiyatlar majmui paydo bo`ladi. bolada tengdoshlari bilan ma`lum bir munosabatlarning yuzaga kelishi, «bolalar jamiyati»ning shakllanishi maktabgacha yoshning muhim xususiyati bo`lib hisoblanadi. maktabgacha yoshdagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "go`daklik va maktabgacha yoshning psixologik xususiyatlari"

1362578994_41700.doc www.arxiv.uz reja: 1. go`daklikdagi psixologik rivojlanish asoslari va xususiyatlari 2. ilk bolalik yoshi tavsifi 3. bolalar va kattalar. bola shaxsi shakllanishining dastlabki bosqichi 4. kichik maktab yoshida psixologik rivojlanish 5. kichik yoshdagi o`quvchilarda anglash jarayonining rivojlanishi 6. kichik yoshdagi o`quvchilar shaxsining rivojlanishi go`daklikdagi psixologik rivojlanish asoslari va xususiyatlari chaqaloqlik (tug`ilganidan boshlab bir-ikki oylikkacha). bola ko`pchilik jonivorlarning bolasiga qaraganda ancha ojiz tug`iladi. u nisbatan cheklangan xulq-atvor, tashqi olamga moslashishning muqarrar-reflektor shakllari jamg`armasiga ega bo`ladi. tug`ma xulq-atvor shakllarining kamligi bola kuchsizligini emas, kuchini tashkil etadi – u deyarli cheksiz aqliy...

Формат DOC, 50,5 КБ. Чтобы скачать "go`daklik va maktabgacha yoshning psixologik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: go`daklik va maktabgacha yoshni… DOC Бесплатная загрузка Telegram