go`daklik davrining psixologik xususiyatlari. go`dak va muloqot

DOC 66,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363012758_42027.doc www.arxiv.uz reja: 1. go`daklik davri bo`yicha psixologik nazariyalar. 2. go`dakda muloqot ko`lamining kengayishi. 3. nutqning paydo bo`lishi. go`dakning bir yoshgacha davridagi psixologik xususiyatlarini o`rganish bo`yicha qator tadqiqotlar mavjud. shular orasida n.l.figurin, m.p.denisova, m.yu.kistyakovskaya, a.vallon, d.b.elkonin, ye.a.arkin, s.fayans, sh.byuler, f.i.fradkinalarning asarlari alohida ahamiyatga molikdir. s.fayans tajribasida go`dakka chiroyli va jozibador o`yinchoqlar 9 sm masofadan ko`rsatilganda u butn vujudi bilan ularga intilgan keyinchalik oraliq 60 sm bo`lganida bolaning intilish, qo`l cho`zishi, sustlashgan va nihoyat ular 100 sm dan ko`rsatilganda bolada intilishi, cho`zilishi, ixtiyorsiz harakati mutlaqo so`ngan. u o`yinchoq bilan bir qatorda turgan katta kishiga ham ana shunday befarq qaragan. masofa qanchalik qisqarsa, bolaning unga intilishi, qiziqishi shunchalik kuchayib borishini kuzatib borish mumkin. yuqoridagi tajriba materiallari asosida, shunday xulosa chiqarish mumkin: kattalr go`dak qatnashayotgan faoliyatni jonlantiradilar. go`dakni qurshab turgan jismlar borgan sari uning nigohini o`ziga tortib, maftun qilib, qo`zg`atuvchi vazifasini bajarib, bolaning qidirish, mo`ljal olish, chamalash faoliyatini kuchaytirishga xizmat qiladi. tadqiqotchi a.v.yarmolenko …

. bizningcha, go`dak jonsiz narsalarga qaraganda odamga diqqatini barqarorroq qaratishi uning kattalarga munosabati o`zgarganidan emas, balki ular bilan aloqaga kirishganda sust ritseptor o`rnini faolroq retseptor egallaganidandir. go`dakda fazoviy tassavurning boyishida jismlarni idrok qilishdagi farqlashning takomillashuvi muhim vosita hisoblanadi. hayot tajribasi ortib borishi, mashqlar natijasida jismlarning alomat va belgilarni farqlash uquvi paydo bo`ladi. frantsuz psixologi anri vallon go`dakda ijtimoiy ta`sirlanish ortib borishini atroflicha tadqiq qilgan olimdir. uning tag`kidlashicha, yarim yoshli bolada boshqa odamlardan farqli ravshda javob reaktsiyasi (ta`siri) o`zining yuqori bosqichiga ko`tariladi. bola olti oyligida boshqa kishilarning imo-ishorasiz ta`siriga javob berishi (ta`sirlanishi) 50 foizgi tashkil qiladi, yetti oyligida esa aynan shu reaktsiya 20 foizga kamayadi, ammo imo-ishora orqali muloqot 41 foizga ortadi; yetti-sakkiz oylikda boshqa kishilarga talpinishi, tabassum qilish birinchi yarim yillikdagidan to`rt marta ko`pdir. yuqoridagi tadqiqotlarning fikr-mulohazalarini umumlashtirsak, qimmatli umumpsixologik fikrlarni muayyan tartibda, izchil joylashtirish mumkin bo`ladi. birinchidan, mazkur yosh davrida bola bilan uni parvarish qilayotgan kattalar o`rtasida yaqin va …

yechimini nutq orqali muloqot davrida topadi va bola o`sishning bir bosqichidan ikkinchi bosqichiga o`tayotganinin ifodalaydi. go`dakning nutq faoliyati takomillashgani sayin muloqotning mazmuni boyib, ko`lami kengayib boradi. natijada haqiqiy ma`nodagi shaxslararo munosabat vujudga keladi, go`dakning shaxsga aylanishi va ijtimoiylashuviga keng imkoniyatlar yaratadi. mazkur davrda go`dakning o`sishini ta`minlovchi ob`ektiv va sub`ektiv sharoitlar yaratilishi – bolaning faollligi ortishi uchun psixologik negiz bo`ladi. harakatning psixologik xususiyatlari va mexanizmlarini qator tajribalar asosida o`rgangan olimlardan d.b.elkoninning ishonch bilan ta`kidlashicha 2-3 haftalik go`dakda ko`z konvergentsiyasi vujudga kelsa ham, o`z nigohini turli jismlarga qaratib turish jarayoni qiyin kechadi, hayotining 3-5 haftalarida esa uning nigohi oz fursat bo`lsada, muayyan ob`ektga to`plana boshlaydi. 4-5 haftalik go`dakda 1-1,5 metr naridagi jismlarni kuzatish ko`nikmasi hosil bo`ladi. ikki oylik bola 2-4 metr uzoqlikdagi narsani kuzatishni o`rganadi, u uch oyligida 4-7 metr oraliqdagi jismlarni ham payqay oladi, nihoyat, 6-10 haftalik go`dak hatto, aylanayotgan predmetning harakatini idrok qilish imkoniyatiga ega bo`ladi. keyinchalik hissiy organlarining ko`z …

pirish ko`nikmalari shakllanadi. qo`l ushlash harakatining vujudga kelishi ham go`daklik davrining muhim rivojlanish pallasi hisoblanadi. chunki qo`l bilan ushlash harakati, birinchidan ko`rish harakatini muvofiqlashtirsa, ikkinchidan, mazkur psixologik holat birinchi yo`naltirilgan harakatni ifodalaydi, uchinchidan, jismlarni ishlashga intilishning o`zi predmet bilan turli harakatlarni bajarish (manipulyatsiya)ning eng qulay shartidir. tadqiqotchilarning ta`kidlashlaricha, “yangilik” alomati bola uchun muhim ahamiyat kasb etgani sababli unda orientir refleksi borgan sari faollashib borgan. shuning uchun “yangi” lik alomatining qo`zg`atuvchilik xususiyati bolaning faoliyatida uchraydigan takroriy va uzluksiz harakat mexanizmlarini tushinishga, idrok qilinayotgan narsalarga faol ko`z yugurtirish va predmet bilan turli harakatlarni bajarishning psixolgik mohiyatini ochishga xizmat qiladi. r.ya.abramovich – lextman go`dakning bir yoshgacha davrida predmetlar bilan harakat qilishini o`rganib, ularning oltita rivojlanish bosqichidan iborat ekanligini aytadi. bular: a) faol sergaklik (tetiklik)-2 haftalikdan 4-5 haftalikkacha; b) sensor faollik-1,5 oylikdan 2,5-3 oylikkacha; v) harakatoldi-2,5-3 oylikdan 4-4,5 oylikkacha; g) sodda “sermahsul” harakat –4 oylikdan 7 oygacha; d) o`zaro bog`langan (uyg`un) harakat-7 oylikdan 10 …

n, v.s.muxina, n.a.menchinskaya va boshqalar, reptseptor faoliyat mexanizmlarni i.p.pavlov va uning shogirdlari f.r.dunaevskiy va boshqalar o`rganishgan. ularning talqinicha, emaklash-go`dakning fazoda mustaqil holda o`rin almashtirishi, harakat qilishning dastlabki ko`rinishidir. mustaqil yurish – go`dakning insonlarga xos yo`sinda fazoda siljish, joyidan qo`zg`alishni amalga oshirish uchun muayyan darajada tayyorgarlikni taqozo qiluvchi harakatlarining yangi ko`rinshidir. shunday qilib, go`dakning jismlar bilan bevosita amaliy aloqaga kirishuvi va ular yordamida harakatlanishi narsalarning yangi xossa va xususiyatlarini bilib borishi, ular bilan munosabatini yanada kengaytirishi uchun imkon yaratadi. go`dakda muloqot ko`lamining kengayishi va nutqning vujudga kelishi. oldingi sahifalarda bayon qilinganidek, go`dakning kattalar bilan uzviy bog`liqligi majburiy muloqotga kirishishni taqozo qiladi. shaxslararo aloqa o`rnatish zarurati bolada noverbal, nutqsiz muloqotning maxsus shakli paydo bo`lishiga olib keladi. shuni alohida ta`kidlash kerakki, organizmning tashqi va ichki qo`zg`atuvchilariga javobi “jonlanish”ni keltirib chiqaradi. muloqotning eng oddiy ko`rinishlari keyinchalik boshqa murakkabroq ko`rinishlarining vujudga kelishiga puxta zamin yaratadi. katta yoshli kishilar tovushiga taqlid qilib, go`dakni qurshab turgan odamlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "go`daklik davrining psixologik xususiyatlari. go`dak va muloqot"

1363012758_42027.doc www.arxiv.uz reja: 1. go`daklik davri bo`yicha psixologik nazariyalar. 2. go`dakda muloqot ko`lamining kengayishi. 3. nutqning paydo bo`lishi. go`dakning bir yoshgacha davridagi psixologik xususiyatlarini o`rganish bo`yicha qator tadqiqotlar mavjud. shular orasida n.l.figurin, m.p.denisova, m.yu.kistyakovskaya, a.vallon, d.b.elkonin, ye.a.arkin, s.fayans, sh.byuler, f.i.fradkinalarning asarlari alohida ahamiyatga molikdir. s.fayans tajribasida go`dakka chiroyli va jozibador o`yinchoqlar 9 sm masofadan ko`rsatilganda u butn vujudi bilan ularga intilgan keyinchalik oraliq 60 sm bo`lganida bolaning intilish, qo`l cho`zishi, sustlashgan va nihoyat ular 100 sm dan ko`rsatilganda bolada intilishi, cho`zilishi, ixtiyorsiz harakati mutlaqo so`ngan. u o`yinchoq bilan bir qatord...

Формат DOC, 66,5 КБ. Чтобы скачать "go`daklik davrining psixologik xususiyatlari. go`dak va muloqot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: go`daklik davrining psixologik … DOC Бесплатная загрузка Telegram