ekologik fojialar va qiyomat alomatlari

DOC 67.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1362583222_41722.doc экологик фожиалар ва šиёмат аломатлари www.arxiv.uz ekologik fojialar va qiyomat alomatlari reja: 1. ozon qavati tuynugining yupqalanishi. 2. o`simlik va xayvonlarning kamayishi 3. mintaqaviy muammolar 4. ichimlik suv muammosi. 5. cho`llanish muammosi. tabiat vujudga kelgandan beri u o`simlik va xayvonlar bilan boy bo`ldi. organizmlar orasidagi munosabatlar oddiydan murakkabga, ayniqsa, tabiat bilan insonning munosabati kundan kunga mustaxkamlanib bordi. har bir jamiyat taraqqiyotining siyosiy davri tabiatga aloxida ta`sir ko`rsatdi: ibtidoiy davrda odamlar o`sha zamonda oddiy mexnat quroli sifatida tosh va olovni ishlatdilar. feodalizm davrida insoniyatning tabiatga nisbatan ta`siri qadimiy zamonga qaraganda kuchliroq bo`ldi. kapitalistik jamiyatda fan-texnika, qishloq xo`jaligi, transportning rivojlanishi, zavod va fabrikalarning paydo bo`lishi va texnogenik yumush xodisalarini vujudga keltirdi. sotsializm davri – sivilizatsiya tabiatni xarob qildi. insoniyat va tabiat moddiy jins bo`lib, ularning kimyoviy qismi umumiy xisoblanadi. qayd etish lozimki, inson biosfera komponentiga kiradi, u tabiatning kichik qismini tashkil etsa xam, buyuk kuchga ega, zero insoniyat tabiatning ko`zga ko`rinarli …

ng bir-biri bilan va ularni tashqi muxit bilan munosabatini o`rganadi. insoniyat ekologik muammolarni yechish yo`llarini topishi kerak. ekologik muammolar 3 guruxga bo`linadi: umuminsoniy (jaxon), mintaqaviy va maxalliy. umuminsoniy muammolar: atmosfera xavo xaroratining ko`tarilishi. olimlar shunday xulosaga keldilarki, oxirgi 100 yil ichida (o`tgan asrda) sayyoraning atmosfera xavosi 10s ga ko`tarildi. kelgusi 30 yil ichida shuncha xaroratga ko`tarilishi bashorat qilinmoqda. natijada dunyo suv xavzalarining xajmi 20 metr yuqori bo`ladi. ko`p shaxar va mamlakatlar suv ostida qoladi. iqlimning o`zgarishi global iqtisodiy va ijtimoiy inqirozga olib keladi. natijada aysberglar xal bo`lib, yer, o`simlik, xayvonlar suv tagida qolishi mumkin. buning asosiy sababi so2 ning miqdori atmosferada ko`payishi va boshqa ekologik omilning ta`siri xisoblanadi. ayni paytda o`rta osiyo va qozog`istonda orol fojiasi kishilar salomatligiga va tabiatga katta ta`sir etmoqda. ushbu xavzada yilida 100 million tonna tuz chang bilan atmosferaga tarqalib, natijada xavo, suv, yer zaxarlanadi. tuz esa fedchenko va boshqa muzliklarga tarqalib, ularni xal bo`lishiga olib …

artnomaga imzo qo`yishdi. ozon qavati odamlar turar joyidan 22-30 km balandroqda joylashgan. shuni ta`kidlash lozimki, o`tgan asrning boshida xozirga nisbatan ancha qalin bo`lgan. tibbiyot xodimlari shu xulosaga keldilarki, ozon qavatining yupqalashuvi natijasida axoli o`rtasida teri kasalliklarining tarqalishi ortgan, chunki yupqa ozon qavati quyoshning ultrabinafsha nurlarini qaytara olmaydilar. axolining o`sishi. ikkinchi mingyillik davomida birinchi ming yillikka qaraganda axoli soni baland sur`atlarda ko`tarildi. xx asrning boshida axolining o`sishi bir foizga kamaygan bo`lsa, birinchi yarmida xar yili 1 foizga, ikkinchi yarmida esa 2 foizga yetdi. hozirgi paytda jaxon axolisi xar bir soniyada 5 kishiga, xar daqiqada 100-200 kishiga, 1 soatda esa 6000 kishiga ko`paymoqda. o`zbekiston respublikasida axoli soni 26 million nafar kishiga yetdi, 1913 yilda esa axoli xammasi bo`lib 4 million 366 ming kishini tashkil etardi. har yili yurtimizda axoli 0,5 million kishiga ortmoqda. ichimlik suv muammosi. biosferaning suvli qavati gidrosfera deb ataladi. suvlar 2 guruxga ajratiladi: chuchuk va sho`r suv. yer sayyorasining …

g fojiasi insoniyat tarixida ekologik falokat sifatida kirdiki, uni sabablari antropogen omillardir xisoblanadi. o`zbekistonda yerning yallig`lanishi eroziyasi buxoro viloyatining cho`llarida, farg`ona vodiysi, qarshi va boshqa tumanlarda uchraydi. changli shamollar nukus, termiz, qo`qon va qarshi shaxarlarida kuchli, chunki bu joylarda qora va qizil qumlar nixoyatda ko`p. me`yordan ko`p suvdan foydalanish natijasida yerning suvli eroziyasi ko`paydi. qaysi omillar yerning yallig`lanishi va yuvishiga sabab bo`lmoqda? birinchidan, yerning notekis maydonlari ko`pligidan, ikkinchidan, yog`ingarchilikning yog`ilishi, yaylovlardan noto`g`ri va uzoq muddatda foydalanishi, uchinchidan, yakka ekinlik (monokultura), sistemasiz sug`orish, bo`ta va o`rmonlarni barxam topganligi sabab bo`ldi. respublikamizning sharoitida aksariyat ekin yerlari suv yuvilgan va yallig`langan. buning uchun metereologik, dexkonchilik va gidrobiologik quritish usullardan foydalanib, yerni normal xolatiga keltirish lozim. pestitsidlar. pestitsidlar, ya`ni begona o`tlarni yo`qotish, turli o`simliklarning zararkunandalari, ularning kasalliklarini oldini olish, yog`och, taxta, qog`oz, xayvonot badanidagi parazitlar va kasalliklar tarqalashini oldini olish maqsadida ishlatiladigan kimyoviy moddalar xisoblanadi. pestitsidlar o`simliklarning kimyoviy ximoyalanish asosi xisoblandi. zaxarli moddalar xujayralarga …

i jamiyati ittifoqi ma`lumotiga ko`ra 1600 yildan xozirgacha sayyoramizdagi 150 ta tur qushlar, 106 ta tur sutemizuvchilar, 20 ta tur sudraluvchi va suvtuproqlilar yo`q bo`ldi, ularning irsiy zaxirasi (genofondi)dan xech narsa qolmadi, uni tiklash uchun imkon xam yo`q. 1980 yilning boshida o`rta xisobda kuniga 1 tur xayvon va bir xafta ichida 2 tur o`simlik yo`q bo`lgan. ayni paytda taxminan 1000 ta qush va sut emizuvchilar turi yo`qolish arafasida. agar bir tur o`simlik yo`q bo`lsa, unda 3-5 ta tur xayvonlar turi o`z-o`zidan yo`qoladi. juda ko`p mamlakatlarda, shu jumladan, o`zbekistonda «qizil kitob» uch marta chop etilganki, unda o`simliku xayvonlarning kamyob turlari va yo`qolish arafasidagilar kiritilgan. turli-tuman rangdagi biologik muxitni saqlash maqsadida respublikamizda milliy bog`lar, qo`riqxonalar, biosfera qo`riqxonalar, buyurtmaxona, xayvonot bog`lari, botanik bog`lar tashkil etilgan va etilmoqda. ular esa ekologik sayoxatni rivojlanishiga katta axamiyat kasb etadi. mintaqaviy muammolar, orol dengizi masalasida bmtning sessiyalarida o`zbekiston prezidenti i.a.karimov ikki marta chiqish qilib, bu muammoni umuminsoniy …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ekologik fojialar va qiyomat alomatlari"

1362583222_41722.doc экологик фожиалар ва šиёмат аломатлари www.arxiv.uz ekologik fojialar va qiyomat alomatlari reja: 1. ozon qavati tuynugining yupqalanishi. 2. o`simlik va xayvonlarning kamayishi 3. mintaqaviy muammolar 4. ichimlik suv muammosi. 5. cho`llanish muammosi. tabiat vujudga kelgandan beri u o`simlik va xayvonlar bilan boy bo`ldi. organizmlar orasidagi munosabatlar oddiydan murakkabga, ayniqsa, tabiat bilan insonning munosabati kundan kunga mustaxkamlanib bordi. har bir jamiyat taraqqiyotining siyosiy davri tabiatga aloxida ta`sir ko`rsatdi: ibtidoiy davrda odamlar o`sha zamonda oddiy mexnat quroli sifatida tosh va olovni ishlatdilar. feodalizm davrida insoniyatning tabiatga nisbatan ta`siri qadimiy zamonga qaraganda kuchliroq bo`ldi. kapitalistik jamiyatda fan-texnika, qishlo...

DOC format, 67.0 KB. To download "ekologik fojialar va qiyomat alomatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekologik fojialar va qiyomat al… DOC Free download Telegram