дизартрия нутқ бузилиши ва уни коррекциялаш

DOC 49,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1359718750_41556.doc дизартрия нутқ бузилиши ва уни коррекциялаш www.arxiv.uz режа: 1. дизартриянинг келиб чиқиш сабаблари. 2. дизартриянинг шакллари. 3. коррекцион ишларнинг асосий йўналишлари. таянч иборалар: (дизартрия анаортрия булбар дезартрия қобиқ дезартрияси) дизартрия нутқ апарати интервациясининг органик бузилиши сабабли нутқнинг талаффуз томонидан бузилишидир. дизартрия грекча сўзидан олинган бўлиб, бўлак, бириктириш деган маънони билдиради. дизартрия бу марказий ҳарактердаги органик нутқ бузилиши хисобланади. дизартрияда нутқ аъзоларининг кам ҳаракатланиши натижасида нутқ товушлари артикулятияси қийинлашади, шу билан биргаликда овоз, нафас бузилишлари ҳамда нутқнинг сурати, ритми ва ифодалилигида ўзгаришлар кузатилади. дизартириянинг оғир шаклида нутқ бутунлай тушунарсиз бўлади. бундай хол анартрия деб аталади. дизартрия қуйидаги сабабларга кўра намоён бўлади: бош миянинг яллиғланиши. мияда қон айланишининг бузилиши. бош мия шикастланишлари. дизартрия болалар церебрал параличининг бир белгиси хисобланади. артикулиацион мускуллар тонусининг ўзгариши натижасида артикулацион моториканинг бузилиши, ихтиёрий ҳаракатларнинг чегараланганлиги, кординатининг бузилиши, тил, лабда гиперкинезлар, нафас, овоз бузилишлари, шунингдек нутқнинг суръати, равонлиги, ифодалилигининг бузилиши, жумлалар шаклланишининг ноаниқлиги, оҳирги жумлагача гапирмаслик, паузанинг …
2
идир. булбар дизартрияда овоз пардалари фалажланганлиги учун овоз чиқариш мумкин бцлмай қолади ёки овоз бцхилиб чиқади. фалажланиш натижасида трахеяга борувчи йцл махкам беркилмайди, бунинг натижасида овқат трахеяга кетиб қолиши мумкин. булбар дизартрияда фалажланиш бир томонлама бўлади, бола нутқда жарангли товушларни қцллай олмайди. шунингдек бошқа кўпгина товушларни бузиб талаффуз қилиш холлари ҳам кузатилади. псевдобулбар дизартрия: дизартриянинг бу фомаси олимлар томонидан энг кўп ўрганилган бўлиб хаётда кўпроқ учраб турадиган нуқсон хисобланади. псевдобулбар дизартрия боланинг илк ёшлик даврида, туғруқ вақтида ёки хомилалик даврида турли бош мия касалликлари-микроэнсифалит, мия шишлари ҳамда мия жарохатлари сабабли бош миянинг органик жарохатланиши натижасидир. псевдобулбар дизартрияда булбар дизартриянинг кўпгина белгилари пайдо бўлади. булбар дизартрияда ўзунчоқ мияда жойлашган жуфт нервларнинг ядролари ва илдизчалари жарохатланган бўлса, псевдобулбар дизартрияда ана шу жуфт нервлар марказий невронларининг ўтказувчи йўллари жарохатланган бўлади. булбар дизартрияда жарохатланиш бир томонлама бўлса, псевдобулбар дизартрияда жарохатланиш икки томонлама бўлади, шунинг учун буни псевдобулбар фалаж дейилади. бунда юмшоқ танглай ҳар икки …
3
идаги камчиликлар фониматик ривожланишга салбий таъсир кўрсатади. нутқнинг лексик ва грамматик томонларида камчиликлар деярли кузатилмайди. шундай қилиб псевдобулбар дизартриянинг енгил даражасида болаларда асосан нутқнинг фонетик томонидан камчиликлар кузатилади. бундай камчиликка эга бўлган болаларда эшитиш ва ақлий ривожланиш нормада бўлади. псевдобулбар дизартриянинг ўрта даражасида болада юз мускуллар ҳаракати йўқолган бўлади. лаб ва тил ҳаракатлари чегараланган бўлади. бола лабларини олдинга чўза олмайди, унда тил ҳаракатлари ҳам чекланган бўлади. асосий қийинчиликлар бир ҳаракатдан иккинчи ҳаракатга ўтишда яққол намоён бўлади. болада сўлак оқишлари ҳамда чайнаш ва ютиш жараёнларида қийинчиликлар кузатилади. артикуляцион аппарат функциясидаги камчиликлар оғир талаффуз бузилишларига олиб келади. бундай болалар нутқи тушунарсиз бўлади ва кечикиб ривожланади. псевдобулбар дизартриянинг оғир даражаси бу анартриядир. бунда асосий камчилик мускулларни оғир бузилиши ва нутқ аппаратининг тўлиқ фаолиятсизлиги билан ҳарактерланади. анартрик болалар юзи маъносиз ўзгача кўринишда бўлади, пастки жағ тушган, оғизлари доимо очиқ холда бўлади. тил оғиз бўшлиғида ҳаракатсиз ётади, лаб ҳаракати ўта чегараланган бўлади. чайнаш ва ютиш …
4
билан ҳарактерланади. мускуллар тонусининг бузилиши ва гиперкинезлар овоз ва артикуляция бузилишларига олиб келади. қобиқ ости дизартриясининг ҳарактерли белгилари нутқнинг суръати, ритми ва интонациясининг бузилишидир. дизартрик болалар билан олиб бориладиган логопедик иш дизартриянинг барча шаклларида нутқ бузилиши, умумий ва нутқий моторика бузилишларининг миханизмларини билган ҳамда боланинг шахсий хусусиятларини хисобга олган холда амалга оширилади. асосий эътибор болада нутқнинг ривожланиш холатига, нутқнинг лексик-граматик томонига ҳамда алоқа функцияси хусусиятларига қаратилади. мактаб ёшидаги болаларда ёзма нутқ холати ҳам хисобга олинади. дизартрик болалар билан олиб бориладиган логопедик ишларнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат: 1. товушларнинг тўғри талаффузушини цргатиш, яъний артикуляцион моторикани нутқий нафас олишни ривожлантириш, товушларни нутқда тўғри қцллаш ва мустахкамлаш. 2. фониматик идрокни ривожлантириш, товуш анализ малакасини шакллантириш. 3. нутқнинг поросодик томонларини нормаллаштириш яъний нутқнинг ритмик охангдорлиги ва ифодалилиги томонидаги камчиликларни бартараф этиш. 4. нутқнинг умумий ривожланмаганлиги кцринишларини тўғрилаш. бунда йдаврда олиб бориладиган ишлар куйидагиларни ўз ичига олади: а) бутун юз мукулларини массаж қилиш б) ихтиёрсиз …
5
-бирига карама-қарши қўйилган товушлар дифференциацияси устида машқлар ўтказилади. 1. оғиз ва бурун товушлар дифференсиацияси. ( п, м) 2. бурун товушлари гурухи уртасида товушлар дифференсиацияси. (м, и, н) 3. портловчи товушлар гурухида товушлар дифференсиацияси. (к, х) 4. унли товушлар дифференсиацияси. (а, у, и, о) 5. портловчи товушлар дифференсиацияси. (т, с) бундан ташқари болалар р, ж ,ш товушларини аниқ, яхши талаффуз қилишда, уларни фарқлашда қийналадилар. бу даврда ҳам товушлар дифференсиацияси устида ишлашга махсус вақт ажратилади. товушларнинг тўғри талаффузи, фонематик эшитувни ривожлантириш, товушлар анализи малакасини шакллантирш устида иш олиб борилади ва бу ишлар дизартрик болаларнинг ёзувни ўзлаштиршлари учун асос бўлади. фойдаланилган адабиётлар: 1.фомичева.т.б, чиркина.г.в, муминова.л.логопедия. т.1993 йил. 2.шомахмудова р,мўмнова.л. болалар нутқидаги нуқсонлар ва уларни бартараф этиш.тошкент 1993 йил. 3.винарская. е. н,пулатов.а.м. дизартрия и ее топико диагностическая значение в клинике очаговых порожений мозга. тошкент 1973 йил. 4.винарская.е.н, шур.с.н. нарушение звуковой системи и речи бульбарной дизартрии у взрослих 1987 йил.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "дизартрия нутқ бузилиши ва уни коррекциялаш"

1359718750_41556.doc дизартрия нутқ бузилиши ва уни коррекциялаш www.arxiv.uz режа: 1. дизартриянинг келиб чиқиш сабаблари. 2. дизартриянинг шакллари. 3. коррекцион ишларнинг асосий йўналишлари. таянч иборалар: (дизартрия анаортрия булбар дезартрия қобиқ дезартрияси) дизартрия нутқ апарати интервациясининг органик бузилиши сабабли нутқнинг талаффуз томонидан бузилишидир. дизартрия грекча сўзидан олинган бўлиб, бўлак, бириктириш деган маънони билдиради. дизартрия бу марказий ҳарактердаги органик нутқ бузилиши хисобланади. дизартрияда нутқ аъзоларининг кам ҳаракатланиши натижасида нутқ товушлари артикулятияси қийинлашади, шу билан биргаликда овоз, нафас бузилишлари ҳамда нутқнинг сурати, ритми ва ифодалилигида ўзгаришлар кузатилади. дизартириянинг оғир шаклида нутқ бутунлай тушунарсиз бўлади...

Формат DOC, 49,0 КБ. Чтобы скачать "дизартрия нутқ бузилиши ва уни коррекциялаш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: дизартрия нутқ бузилиши ва уни … DOC Бесплатная загрузка Telegram