дизартриянинг ташхиси ва даволаш методлари

PPTX 58 стр. 159,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 58
мавзу: дизартрик болалар умумий, майда, артикуляцион моторикасининг ўзига хос хусусиятлари мавзу: дизартрияда логопедик текшириш дизартриянинг енгил шакли кўп ҳамда 5 ёшдан кейин ташхис қилинади. белгилари дизартриянинг енгил шаклига мос келадиган барча болалар невропотолог хузурига маслаҳатга ёки ташҳисни тасдиқлаш ва адекват даволашни белгилаши учун жўнатилади, шунингдек, дизартриянинг енгил шаклида коррекцион иш методикаси комплекс равишда олиб борилиши ва ўз ичига қуйидагиларни олиши керак: - тиббий таъсир; - психологик-педагогик ёрдам; - логопедик иш. нуқсонни характерловчи симптомларни аниқлаш дизартриянинг енгил шаклини эрта аниқлаш ва комплекс таъсирни тўғри ташкил этиш учун бу нуқсонни характерловчи симптомларни яхши билиш керак. болани текшириш онаси билан суҳбатлашиш ва поликлиникадаги бола ривожланиши ҳақидаги картани ўрганишдан бошланади. анамнестик маълумотларнинг кўрсатишича уларда: хомиладорлик давридаги ривожланишдаги четга чиқишлар (токсикозлар, гипертония, нефропатия ва бошқалар), асфиксия; туғруқнинг тез ёки секин кечиши кузатилган. онанинг гапларига қараганда “бола шу заҳоти йиғламаган, болани эмизишга бошқаларга қараганда кеч олиб келишган” 1 ёшгача уларнинг кўпчилиги невропотологга кўринишга, уларга медикоментоз даволаниш …
2 / 58
ни юриши, қуш қандай учади, нонни қандай кесади ва ҳоказо. мотор етишмовчилик айниқса жисмоний тарбия ва мусиқа машғулотларида яққол кўринади, болалар ҳаракат темпи, ритмидан орқада қолади, шунингдек бир ҳаракатдан иккинчисига ўтишда ҳам. майда қўл моторикаси. дизартриянинг енгил шаклига эга болалар кеч ва қийинчилик билан ўз-ўзига хизмат кўникмаларини эгаллайди: улар тугмачаларини қадай олмайди, шарфларини боғлай олмайди ва ҳоказо. расм машғулотларида қаламни ёмон ушлайди, қўллар босим остида бўлади. кўпчилиги расм чизишни ёмон кўради. қўлнинг мотор қўполлиги айниқса аппликация ва пластелин билан ишлаш машғулотларида яққол кўринади. апликация ишида яна элементларни фазовий жойлаштиришдаги қийинчиликлар ҳам кузатилади. қўлларнинг нозик дифференциал ҳаракатларини бузилиши бармоқ гимнастикаларини бажаришларида аниқланади. болалар ташқи ёрдамсиз тақлид асосида ҳаракатларни бажаришга қийналади ёки бажара олмайди; масалан: “қулф” – бармоқларни бир-бирини орасига киритиб кафтларни бирлаштириш; “узуклар” – бош бармоқ билан кўрсаткич, ўрта, номсиз ва жимжималоқни навбат билан бирлаштириш ва бошқа бармоқ гимнастикаси машқлари. қуриш-ясаш машғулотларида болалар катта қийинчиликларни ҳис этишади ва улар энг содда …
3 / 58
пчилик болалар оғзини ёпиқ ҳолатда ушлаб туролмайди, шунингдек пастки жағ чайнов мускулларининг бўшлигига кўра кўтарилган ҳолатда тура олмайди; лаблар бўш четлари осилган; нутқ пайтида лаблар бўшлигича қолади ва лабланган товушларни талаффузи бузилган, бу нутқнинг просодик томонини бузади. тил фалажлик симптомларида тил ингичка, оғиз бўшлиғидан чиқиб туради, бўш, тил учи пассив. функционал босимларда (артикуляцион машқларда) мускуллар заифлиги ортади. артикуляцион аппарат хусусиятлари. артикуляцион органлар спастиклиги қуйидагиларда кўринади: - юз амимик ҳолатда, - юз мускуллари пайпасланганда қаттиқ, - таранг. бундай болаларнинг лаблари ҳар доим ярим кулгу ҳолатида бўлади: юқори лаб милкка томон тортилган. нутқ пайтида лаблар товушлар артикуляциясида иштирок этмайди. бундай симптомлар кузатиладиган кўпчилик болалар “найча” артикуляцион машқини бажара олмайди, шунингдек лабларини олдинга чўза олмайди ва бошқалар. тил спастик симптомда кўпинча шакли ўзгаради: семиз, тил учи билинмайди, кам ҳаракат. гипперкинезлар. дизартриянинг енгил шаклида гипперкинезлар қалтираш, тил ва ун пайчалари треморида пайдо бўлади. тил тремори функционал текширувлар ва босимда пайдо бўлади. масалан, тилни пастки …
4 / 58
икуляцион ҳолатни “аниқлаш”да кузатилади. девиация - тилни ўрта чизиқдан чиқиши артикуляцион текширувда функционал босимларда аниқланади. тилнинг девиацияси лабнинг ассимметрияси билан бирга келиб, кулганда бурун таҳламлари текисланади. гиперсаливация - (сўлак ажралишининг юқорилиги) фақат нутқ пайтида аниқланади. болалар сўлакларини эплай олмайди, уларни юта олмайди, бунда нутқнинг талаффуз томони ва просодика бузилади. дизартриянинг енгил шаклига эга бўлган болаларни артикуляцион аппарати мотор функциясини текширишда барча артикуляцион текшириш ҳаракатларни бажаради. масалан – лунжларга пуфлаш, тилни силкитмоқ, кулиш, лабларни чўзиш ва бошқалар. бу ҳаракатларни бажаришда қуйидаги сифатларни кузатиш мумкин: артикляцияни ноаниқлиги, заифлиги, мускулларни босимини заифлиги, аритмиклик, ҳаракатлар амплитудасининг пастлиги, маълум ҳолатни ушлаб туришнинг қисқа вақтлилиги, ҳаракатлар кенглигини пастлиги, мускулларни тез чарчаши ва ҳоказо. шунингдек, функционал босимларда артикляцион ҳаракатлар сифати кескин тушиб кетади. бу нутқ вақтида товушларни бузилиши, алмаштирилиши ва нутқнинг просодик томонини тўлиқлигича бузилишга олиб келади. товушлар талаффузи. бола билан биринчи танишганда ундаги товушлар талаффузи мураккаб дислалия ёки оддий дислалия сифатида баҳоланади. товушлар талаффузи текширилганда: товушларни …
5 / 58
гдек дизартриянинг енгил шаклида ҳам товушлар дислалиядаги каби усулар билан нутқга киритилади, аммо у узоқ вақт автоматлашмайди ва нутқда қўлланилмайди. энг кўп тарқалган товушлар талаффузидаги нуқсон сирғалувчилар ва шовқинлилар талаффузидаги нуқсонлар ҳисобланади. дизартриянинг енгил шаклили болалар нафақат артикуляцион ўхшаш товушларни балки акустик қарама-қарши қўйилган товушларни ҳам алмаштиради, бузиб талаффуз қилади. кўп ҳолларда тиш аро, ён сигматизмлар кузатилади. болалар мураккаб бўғин таркибига эга сўзларни талаффуз қилишда қийинчиликларга учрайди, ундошларни бирлаштиришда баъзи товушларни тушириб қолдиради. просодика. дизартриянинг енгил шаклили болалар нутқини интонацион – бўёқдорлиги кескин пасайган. овоз, овоз модуляцияли баландлиги ва кучи нутқий нафас бузилади. нутқ тембри бузилади ва баъзан бурунли оттенка пайдо бўлади. шеър айтишда бола нутқи монотон бўлиб, аста-секин тушунарсиз бўлади, овоз сўнади. нутқ пайтида болалар овози секин, баландлиги ва кучига кўра модуляцияга эга бўла олмайди (бола тақлид асосида овоз баландлигини жониворлар овозига тақлид қилиб ўзгартира олмайди: сигир, кучук ва бошқалар). баъзи болаларнинг нутқий нафаси қисқа, улар нафас олишда гапиради. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 58 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "дизартриянинг ташхиси ва даволаш методлари"

мавзу: дизартрик болалар умумий, майда, артикуляцион моторикасининг ўзига хос хусусиятлари мавзу: дизартрияда логопедик текшириш дизартриянинг енгил шакли кўп ҳамда 5 ёшдан кейин ташхис қилинади. белгилари дизартриянинг енгил шаклига мос келадиган барча болалар невропотолог хузурига маслаҳатга ёки ташҳисни тасдиқлаш ва адекват даволашни белгилаши учун жўнатилади, шунингдек, дизартриянинг енгил шаклида коррекцион иш методикаси комплекс равишда олиб борилиши ва ўз ичига қуйидагиларни олиши керак: - тиббий таъсир; - психологик-педагогик ёрдам; - логопедик иш. нуқсонни характерловчи симптомларни аниқлаш дизартриянинг енгил шаклини эрта аниқлаш ва комплекс таъсирни тўғри ташкил этиш учун бу нуқсонни характерловчи симптомларни яхши билиш керак. болани текшириш онаси билан суҳбатлашиш ва поликлин...

Этот файл содержит 58 стр. в формате PPTX (159,6 КБ). Чтобы скачать "дизартриянинг ташхиси ва даволаш методлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: дизартриянинг ташхиси ва давола… PPTX 58 стр. Бесплатная загрузка Telegram