ўсмирлик давридаги кўркув хусусиятларини назарий хамда эмпирик ўрганилганлиги

DOC 82,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1663792840.doc ўсмирлик давридаги кўркув хусусиятларини назарий хамда эмпирик ўрганилганлиги кўпгина инсонлар болаликни кайғусиз ва бахтли даврлар деб хисоблашади, аммо хаётнинг бу боскичи хам кайғу ва кўркувлардан холи эмас. ҳакикатдан хам болаларнинг кўп кисми нотаниш инсонларга ва вазиятларга дуч келганларида баъзи бир эмоционал ва хулк-атворий оғишишларни намоён киладилар. масалан, улар кўпинча хавотирлик хис киладилар. статистик маълумотларнинг кўрсатишича, болаларнинг деярли ярми кўпгина кўркувлардан азият чекар эканлар. мактаб, соғлик ва шахсий хавфсизлик болаларни айни хаяжонга солувчи мавзулар хисобланади. ўсмирлик даври хам инсон хаётининг энг мураккаб даврларидан бири хисобланади. физиологик ўзгариш ва жинсий етилишлар, босим остидаги ижтимоий ва академик талаблар, шубха – гумонлару, ўз-ўзини айблаш кўпгина ўсмирларни кўзғалувчан хамда тушкун холатларга солиб кўяди. тадкикотлар шуни кўрсатадики, бугунги кун ўсмирлари кўп холларда ўз хаётларидан мамнун бўлсалар-да, 10 йил аввалги тенгдошларига караганда ўзларига ва атрофдагиларга нисбатан ишончлари паст хамда таъсирчанрокдирлар бу давр хакида батафсилрок тўхталиб ўтадиган бўлсак, ўсмирлик онтогенетик ривожланиш поғонасининг бир боскичи сифатида болоғатга етиш …
2
ий салохиятини ўстиришга тиришади, чиройли фикрлашга ташна бўлади ва бу унинг психик тараккиётидаги энг мухим ўзгариш хисобланади. ўсмир шахсининг такомиллашуви ва шаклланишига туртки бўлган омиллардан бири ўкув фаолияти мотивларидаги сифат ўзгаришдир. кичик мактаб ёшидаги боладан фаркли, ўсмир энди факат билимлар тизимига эга бўлиши,ўкитувчининг мактовини эшитиш ва «5» бахоларни кўпайтириш учун эмас, балки тенгкурлари орасида маълум ижобий мавкени эгаллаши, келажакда яхши одам бўлиши учун ўкиш мотивлари устивор бўла боради. лекин и.в.дубровнинг берган маълумотларига кўра, ўкув фаолияти мотивлари орасида умуман билиш, янги билимларга эга бўлиш мотиви кучсиз бўлгани сабабли, улар мактабга боргиси келмайди. ўкишга оғриниб келиб, салбий эмоциялар ва хавотирлик хисларини бошдан кечирадилар (ўртача 20% ўкувчилар). бу катталарнинг ўсмир билан ишлашини кийинлаштиради. ўсмирнинг шахс сифатида тараккий этишида икки холат кузатилади: бир томондан бошкалар тенгкурлар билан якинрок алокада бўлишга интилиш, гурух меъёрларига бўйсуниш, иккинчи томондан мустакилликнинг ошиши хисобига бола ички рухий оламида айрим кийинчиликлар кузатилади. ўзгаларни англаш билан ўз-ўзини англаш ўртасида карама-каршиликлар пайдо …
3
12 ёшли киз болаларда), урушдан кўркиш (13 ёшли ўғил болаларда 90 % ва 12 ёшли киз болаларда 91%) хисобланади. бу иккала кўркув ўзаро чамбарчас боғлик бўлиб, уруш ота- оналар учун ўлим хавфини туғдиради. бошка яккол ифодаланган ва ўзаро боғлик кўркувлар гурухи – бу ўз ўлимидан кўркиш (13 ёшли ўғил болаларда 63% ва 11 ёшли кизларда 70%), хужумдан кўркиш (13 ёшли ўғил болаларда 54%, 11 ёшли кизларда 70%), ўт кетишидан кўркиш (10 ёшли ўғил болаларда 52% ва 10-11 ёшли кизларда 80-79 %) хисобланади. ўсмирлик ёшидаги ўғил болаларда касалланиб колишдан кўркиш максимал даражага етади (шунингдек, юкумли касалликлар билан оғриш – 39 %, 13 ёшларда), кўркиш (11-12 ёшда 50-52%) баландликдан кўркиш (14 ёшда 35%) кабилар учрайди. қизларда максимал даражага етмаса хам хайвонлардан кўркиш (14 ёшда 51%), чукурликдан кўркиш (11 ёшда 50 %) ва кечикиб колишдан кўркиш (10-11 ёшларда 10%) етарлича ифодаланади. энг юкори омил бўлиб (ўғил ва киз болаларда 61%) ухлаш олдидан ва …
4
лан сухбат куришдан ва учрашишдан кочадилар. социофобияга учраган ўсмирлар дарсда жавоб беришдан бош тортадилар. улар бошка болаларга нисбатан одамовирок бўлиб, танкидни хамда уларни мухокама килишларини ёктирмайди. уларга мактабга бориш, жамоат ишларида катнашиш ёкмайди, ижтимоий муносабатлар жараёнида баъзи малакаларни ўзлаштиришлари кийин кечади. социофобия билан оғриган одамлар бошкаларнинг диккат марказига тушиб колганда юзлари кизариб, кўллари титраши, кўнгил озиши, пешоб ажралиб чикиши каби холатлар кузатилади. улар баъзан одамлардан “кочиш”ларида айнан мана шу соматик холатларни асосий сабаб деб хисоблайдилар. шуни инобатга олиш керакки, ижтимоий хавотирлик ўсмирлик даврида табиий холдир. социофобияга оммавий вазиятлардаги доимий хавотирлик деб караш мумкин. социофобиянинг махсус белгиларидан бири – танланган мутизм бўлиб, у маълум бир оммавий вазиятларда сухбатдан бутунлай бош тортишида намоён бўлади. одатда бунда бола ўз уйида ва якин дўстлари олдида бемалол гаплашиши, аммо мактабда ва нотаниш кимсалар олдида умуман гапирмаслик холатлари кузатилади. социофобияга дучор бўлган инсонлар одамлар олдида уялиб колишдан, обрўлари тушишидан, хакоратланишдан, камситилишдан доимо химояланадилар. улар хакида ёмон …
5
ий кўркув ёки мулокот кўркуви деб хам атайдилар. дархакикат социофобияга дучор бўлган инсонларнинг аксарият кисмида мулокот кўникмаларининг яхши шаклланмаганлигини кўриш мумкин. мулокотдан кўркиш турли инсонларда турлича кечади. баъзи одамлар омма олдида нутк сўзлашдан кўркса, баъзилар янги танишув ва муносабатлардан кочадилар, яна баъзиларда эса бу холат ўз шахсий фикрини баён этишдан кўркиш, уялиш кўринишида намоён бўлади. юкорида таъкидланганидек, социофобия, асосан, ўсмирлик давридан бошлаб шаклланади. бундай ўсмирлар бошкалар эътибори уларга каратилиши мумкин бўлган вазиятдан кочадилар. баъзилар хатто унча катта бўлмаган жамоа олдида сўзга чикишдан, бошкалар олдида овкатланишдан, карама-карши жинс вакиллари билан сўзлашишдан кўркадилар. бундай пайтда уларда кизариб кетиш, товушнинг ўзгариши, кўлнинг калтираши, хатто кўнгил айниши каби белгилар кузатилади. аслида бу белгилар кўркув туфайли содир бўлишига карамай, социофобияга дучор бўлган инсонлар бу вазиятни аксинча бу каби белгилар одамлардан кочишга сабаб бўлган, деб эътироф этишади. социофобиянинг келиб чикиши кўпгина сабабларга боғлик. масалан, кўп холларда социофобия ота- она томонидан йўл кўйилган тарбиядаги хатоликлар туфайли вужудга …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ўсмирлик давридаги кўркув хусусиятларини назарий хамда эмпирик ўрганилганлиги" haqida

1663792840.doc ўсмирлик давридаги кўркув хусусиятларини назарий хамда эмпирик ўрганилганлиги кўпгина инсонлар болаликни кайғусиз ва бахтли даврлар деб хисоблашади, аммо хаётнинг бу боскичи хам кайғу ва кўркувлардан холи эмас. ҳакикатдан хам болаларнинг кўп кисми нотаниш инсонларга ва вазиятларга дуч келганларида баъзи бир эмоционал ва хулк-атворий оғишишларни намоён киладилар. масалан, улар кўпинча хавотирлик хис киладилар. статистик маълумотларнинг кўрсатишича, болаларнинг деярли ярми кўпгина кўркувлардан азият чекар эканлар. мактаб, соғлик ва шахсий хавфсизлик болаларни айни хаяжонга солувчи мавзулар хисобланади. ўсмирлик даври хам инсон хаётининг энг мураккаб даврларидан бири хисобланади. физиологик ўзгариш ва жинсий етилишлар, босим остидаги ижтимоий ва академик талаблар, шубха – гумон...

DOC format, 82,5 KB. "ўсмирлик давридаги кўркув хусусиятларини назарий хамда эмпирик ўрганилганлиги"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.