ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар

DOC 55,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663870991.doc ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар режа: 1. нутқнинг таъсирчанлигига эришиш йўллари. 2. ўқитувчи ва ўқувчи муносабатларида муомала одоби. 3. ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар. машҳур ва таниқли нотиқлар ҳам ўз нутқларининг намунали бўлишини таъминлашда қуйидаги асосли ҳолатларга алоҳида эътибор берганлар: 1. ўзи тўхталмоқчи бўлган масала ёки мавзуни чуқур ўрганиш, ўзлаштириб олиш, ундаги масалага ўз муносабатини аниқ белгилаб олиш; 2. ўз дунёқарашига эга бўлиш, сўз билан иш бирлиги назария билан тажрибанинг диалектик бирлигига эришиш, фикрларни илмий асослаш; 3. мавзуга маъсулият билан ёндошиш, уни омма олдида тўлиқ очиб беришга, ёритишга диққат қилиш; 4. ҳар нутққа жиддий тайёргарлик кўриш, жумладан маърузани нимадан бошлашдан тортиб, нима билан тугатишгача жиддий ўйлаб олиш, масалаларни ўртага ташлаш, кетма-кетлигини яхшилаб белгилаб олиш, уларнинг ўзаро боғланишини таъминлаш, маълум режалар ёки режа-конспектлар тузиб олиб, ўзи учун алоҳида ва кенг тўхталиш зарур бўлган ўринларни белгилаб олиш ва бошқалар. нутқнинг таъсирчанлигига эришишда тилнинг тасвирий воситалари ҳисобланган метафора, метонимия, синекдоха, ўхшатиш, эпитет, такрор ва …

қариндоши сават бошлар, келар бўлса чимирилгай шу дам қошлар. илонбошга дастурхон ҳам булар қуюқ, сават бошга дамланади чой ҳам суюқ. очиқ чеҳрали одам иккиюзламачиликдан йироқ бўлади. очиқ чеҳралилик, айниқса ўқитувчи учун зарур фазилатлардандир. зеро, ўқувчилар қалбига йўл топиш, меҳрини қозониш ўз фанининг чинакам ихлосманди қила олиш ҳазилакам иш эмас. бунинг учун албатта ўқитувчининг кенг феъли-ю, саҳоватли қалби, ўткир зеҳни-ю, теран фикри, тийрак нигоҳи муҳимдир. агар ўқитувчи ўқувчиларнинг юрагига яқин нарсаларни беролмаса, уларда ўзига нисбатан илиқ ҳиссиёт ҳосил қилолмаса, улар кўнглига йўл топиши жудаям қийин бўлади. инсон хулқи атворида энг муҳим қонун бор, агар биз бу қонунга амал қилсак, ҳеч қачон кўнгилсиз ҳолатга тушмаймиз. чунки бу қонун ўқувчиларни кўпроқ ўзимизга мойил қилишга ёрдам беради. лекин биз уни озгина бузишимиз билан дарров кўнгисизликка учраймиз. бу қоида қуйидагичадир: ўқувчилар билан шундай муомалада бўлингки, улар бу муомаладан ўзларининг аҳамиятлироқ эканини ҳис қилишсин. бошқаларнинг кўз ўнгида аҳамиятли бўлиш хоҳиши инсон табиатининг энг асосий белгиларидан биридир. …

га интилади. зеро, гўзал ва таъсирчан сўзлай билиш ҳам санъат. лекин бу санъатдан бебаҳра инсонлар ҳам ҳаётимизда учраб туради. бу санъатдан бошқа касб эгаларидан фарқли ўлароқ ўқитувчи бебаҳра бўлса-чи? бу асло кечириб бўлмас ҳолдир. қайси фанни ўқитишдан қатъий назар, ўқитувчининг асосий қуроли, таъбир жоиз бўлса кетмони унинг нутқидир. кетмон ўткир бўлса, ер ҳам, кетмончи ҳам ҳузур қилади, агар кетмон ўтмас бўлса, ерни ҳам, кетмончи деҳқоннинг ҳам аҳволига вой бўлади. худди шундай ўқитувчининг нутқи ўтмас бўлса, унинг билими қанчалик чуқур ва тугал бўлмасин, ўзига ҳам азоб, ўқувчи ёки тингловчига ҳам азоб. она тилида пухта, лўнда ва ширадор нутқ туза билиш малакаси ва маҳорати математика ўқитувчиси учун ҳам, она тили ўқитувчиси учун ҳам бирдай зарурий фазилатдир. ўқитувчи гўзал, ўзини ҳам, сўзни ҳам қийнамайдиган равон ва ибораларга бой нутқи билан ўқувчиларни маҳлиё этиб, бермоқчи бўлган билимини ёш инсон шуурига осонлик билан олиб киради. зотан, она тили миллий маънавиятимизнинг дунёни теран идрок этишимизнинг заминидир» …

хабардор. мажидиддин: - шоҳим тўғри айтадилар… хазинанинг аҳволи оғир, ҳаражатлар кўп. навоий: - гапларингизга инонмоқ керак. бу вақтда ҳусайн бойқаронинг ҳам ички кечинмалари одатдагидан бошқача. у мажидиддин ҳавола қилган шеърнинг мазмунидан ўзича хулоса чиқариб, алишер билан ўзининг муносабатини ўзгариб бормоқда деб тушунади. бу борада мажидиддин катта иш кўрсатди. алишернинг истеҳзоли, пичингли гапларидан сўнг унинг шубҳалари ортади ва мажидиддин даъвосини ҳақ деб билади. лекин ўз шубҳаларини алишердан яширишга тиришади. шунинг учун артист лутфулла назруллаев ҳам ички эҳтирос, ҳаяжонли босишга интилиб ўзини вазмин тутади: - алишер, мен сизни шундай вазиятда биринчи мартаба кўриб турибман. муғомбирлик сизга ярашмас экан. кўп ўтмай алишер дарвешалининг салтанатига қарши бош кўтарганини эшитади ҳамда пичингларнинг асосий сабаби шунда эканини тушунади. шоҳнинг истагига кўра, у қўзғолонни бостиришни ўз зиммасига олади. лекин унинг хаёли бошқа нарсада: у мажидиддиннинг қилмишларидан шоҳни хабардор қилиб, ҳалокат ботқоғидан халос этмоқчи. зотан, алишерни бу ерга келишидан мақсади ҳам бойқарони мажидиддиннинг кирдикоридан хабардор қилишдир. у сафарга …

1994. адабиётлар: 1. р.қўнғуров, э.бегматов, ё.тожиев «нутқ маданияти ва услубияти асослари» тошкент, 1992 й. 2. т.қудратов «нутқ маданияти асослари» тошкент, 1993 й. 3. н.маҳмудов «маърифат манзиллари» тошкент, 1999 й.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар"

1663870991.doc ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар режа: 1. нутқнинг таъсирчанлигига эришиш йўллари. 2. ўқитувчи ва ўқувчи муносабатларида муомала одоби. 3. ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар. машҳур ва таниқли нотиқлар ҳам ўз нутқларининг намунали бўлишини таъминлашда қуйидаги асосли ҳолатларга алоҳида эътибор берганлар: 1. ўзи тўхталмоқчи бўлган масала ёки мавзуни чуқур ўрганиш, ўзлаштириб олиш, ундаги масалага ўз муносабатини аниқ белгилаб олиш; 2. ўз дунёқарашига эга бўлиш, сўз билан иш бирлиги назария билан тажрибанинг диалектик бирлигига эришиш, фикрларни илмий асослаш; 3. мавзуга маъсулият билан ёндошиш, уни омма олдида тўлиқ очиб беришга, ёритишга диққат қилиш; 4. ҳар нутққа жиддий тайёргарлик кўриш, жумладан маърузани нимадан бошлашдан тортиб, нима билан тугатишгача жиддий ўй...

Формат DOC, 55,0 КБ. Чтобы скачать "ўқитувчи нутқига қўйиладиган талаблар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўқитувчи нутқига қўйиладиган та… DOC Бесплатная загрузка Telegram